Grönland hükümeti, Başkan Donald Trump’ın Çarşamba günü yaptığı “büyük ölçekli petrol, gaz ve maden araştırmaları başlamak üzere” açıklamasına karşı çıktı. Grönland’ın maden bakan yardımcısı Jørgen Hammeken-Holm, “ABD şirketleri tarafından bazı faaliyetler var” derken, “Ama büyük ölçekli keşiflerden çok uzaktayız” ifadesini kullandı. Hammeken-Holm, birçok küçük keşfin devam ettiğini, ancak bunların operasyonel hale gelmesinin yıllar alabileceğini belirtti. Araştırmacılar, Grönland’daki kaynakların çıkarılmasının zorlukları ve maliyetleri konusunda uyarılarda bulunmuştu.
PETROL VE GAZ KEŞİFLERİNE DAİR ENDİŞELER
Grönland’ın birçok maden kaynağı, Kuzey Kutbu Dairesi’nin üzerinde, kalın bir kutup buz tabakasıyla kaplı ve altyapının sınırlı olduğu uzak bölgelerde yer alıyor. Adanın yaklaşık %80’i buzla kaplı durumda. Trump, Beyaz Saray’a döndüğünden beri Grönland’ı kontrol etme tehdidinde bulunarak, bu otonom bölgenin doğal kaynakları üzerinde hak iddia ediyor ve Avrupa ile NATO ortaklarını kızdırıyor. Trump, Çarşamba sabahı sosyal medya platformunda, “Kolayca erişilebilir petrol miktarının dünyadaki hemen her yerden çok daha fazla olduğunu söyleyen uzmanlar var” yazdı.
ABD, DANİMARKA VE GRÖNLAND ARASINDA ANLAŞMA
Geçen ay ABD, Danimarka ve Grönland, Trump’ın stratejik konumda bulunan bu adayı ilhak etme tehditlerinin ardından gerginlikleri azaltmayı amaçlayan bir anlaşmaya vardı. Trump, bu anlaşmanın ABD’ye Grönland’ın güvenliği üzerinde “kalıcı kontrol” sağladığını öne sürdü. Anlaşma, Danimarka’nın egemenliğini ve Grönland halkının kendi kaderini tayin etme hakkını kabul ediyor. 1951 tarihli, NATO savunması çerçevesinde ABD’ye Grönland’da asker bulundurma izni veren antlaşmada yapılan küçük değişikliklerle birlikte, petrol veya gazdan açıkça bahsedilmiyor, ancak “maden işbirliği” ve “ekonomik kalkınma ve iş teşviki” konularına değiniliyor.
GÜVENLİK VE ASKERİ İŞBİRLİĞİ
Anlaşma, ek ABD üslerinin kurulmasına zemin hazırlarken, Grönland’ın Danimarka’dan bağımsızlaşması durumunda ABD askeri erişimi garantisi de sunuyor. Trump, Çarşamba günkü paylaşımında, “Gelecekteki herhangi bir saldırı, Grönland üzerinden gerçekleşmelidir; burada savunmamız rutin olarak insansız hava araçlarını, füzeleri veya henüz tasarlanmış olmayan herhangi bir silahı düşürecektir” ifadelerini kullandı. Beyaz Saray, Danimarka Başbakanlık Ofisi ve Grönland’ın Maden Kaynakları İdaresi ile iletişime geçildiği bildirildi.