Donald Trump, karmaşık alternatif gerçeklikler yaratma konusunda usta bir siyasetçi olarak bilinir. Ancak son yaklaşık iki buçuk aydır, ağırlıklı olarak kendini kandırmaya yönelik bir yanılsama inşa etti. İran’ı sürekli olarak anlaşma yapmaya istekli bir ülke olarak resmetti ve her fırsatta Tahran yönetimine kredi tanıdı. Trump, kendi koyduğu süreleri esnetti, tehditlerini geri çekti ve İran’ın provokasyonlarını ile ateşkes ihlallerini küçümsedi.
TRUMP'IN İRAN POLİTİKASINDAKİ TUTARSIZ ÇİZGİ
Bu model perşembe günü bir kez daha tekrarlandı. Trump, Hark Adası’nı ele geçireceğini açıklamasının hemen ardından saatler içinde bu tehdidinden geri adım attı. Daha önce olduğu gibi, bir anlaşmaya varılması konusunda ilerleme kaydedildiğini öne sürdü. Bu yaklaşımın temel sorunu, Trump’ın yeniden savaşa dönme iradesinden yoksun olduğunu açıkça ortaya koyması. Mevcut durumunda, İran’ın isteksizliğinden faydalanmasına rağmen, süreci tamamen bitirmeyi tercih ettiği görülüyor. Trump’ın İran’la olası bir anlaşmaya dair hayali senaryoları, büyük ölçüde savaşı ve ekonomik sıkıntıları uzattı. Bu durum, durumu 2026 ara seçimlerine yaklaştırarak İran için önemli bir koz haline getirdi.
HELİKOPTER DÜŞÜRÜLMESİ VE ÇELİŞKİLİ TEPKİLER
Son 24 saatte tırmanan çatışmalar, İran’ın bir ABD Ordusu Apache helikopterini düşürmesiyle başladı. Trump, salı günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda saldırının ciddiyetini küçümserken, “Yine de Amerika Birleşik Devletleri bu saldırıya yanıt vermek zorunda” ifadelerini kullandı. Wall Street Journal’a verdiği röportajda İran’ın saldırısının “büyük bir olay olmadığını” söyleyen Trump, “Sanırım bunu yapma hakkımız var” diyerek misilleme konusunda kararsız bir tavır sergiledi. Aynı gün sosyal medyadan ABD ordusunun “Hark Adası’nı ele geçireceğini” duyurmasına rağmen, kısa süre sonra Fox News kanalında Amerikan halkının bu tür bir askeri operasyona “iştahı olmadığını” belirtti.
SÜREKLİ ERTELENEN SÜRELER VE BOZULAN ATEŞKES
Savaşın başlarında Trump, İran’a teslim olması için defalarca süreler verdi, ancak Tahran bu talepleri karşılamamasına rağmen süreleri esnetti. 7 Nisan’da aceleyle bir ateşkes ilan eden Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartını koşmasına rağmen bu hedef gerçekleşmedi. İran’ın ateşkesi ihlal ettiği durumlarda bile Trump ve yönetimi bu ihlalleri küçümsemeye çalıştı. Geçtiğimiz hafta Jimmy Carter dönemindeki İran rehine krizini örnek gösteren Trump, askerlerini bu tür bir tehlikeye atmak istemediğini vurguladı.
ZAMAN İRAN'IN EN BÜYÜK KOZU
Trump’ın savaşa dönme konusundaki isteksizliği, müttefikler tarafından stratejik bir hamle olarak yorumlanabilir. Ancak bu tutum, İran’ı daha uygun koşullar elde etmek için beklemeye teşvik ediyor. Trump’ın niyetini belli etmesi ve rakibine sürekli şans vermesi, İran’a elini güçlendiriyor. Ara seçimler yaklaşırken Cumhuriyetçiler, enflasyon nedeniyle siyasi bir yük haline gelen bu savaşı sonlandırması için Trump’a baskı yapacak. Bu durum, Trump’ı ya yeniden savaşa girmek ya da bu çirkin bölümü kapatmak adına optimal olmayan bir anlaşmayı kabul etmek arasında zor bir seçime itiyor.