İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Başkan Donald Trump’ın Salı günü, ara seçimlerin yapıldığı günde, İsrail’e yapılan ABD yardımını sonlandıracağını açıklamasının kendisi için “gökten düşen şimşek gibi” olduğunu ifade etti. Herzog, bu konuyu Başbakan Benjamin Netanyahu’nun ana rakibi Gadi Eisenkot’un liderlik ettiği Yashar partisinin toplantısında gündeme getirdi. Herzog, “Amerikan yardımı konusunda büyük endişelerim var ve bu benim üzerimde gökten düşen bir şimşek gibi düştü. ABD ile 2028’e kadar sürecek olan bir mutabakatımız var ve bu önemli hedeflerden biri; bu nedenle bir hükümet kurulmalı ve sürekli seçimlere gidilmemeli,” dedi. Trump, İsrail’e yapılacak yardımların bu yıl sona ereceğini, bu durumun mutabakatın resmi sona ermesinden iki yıl önce gerçekleşeceğini belirtti. Ancak bu açıklamada fazla detay vermedi. Netanyahu, bu duyuru hakkında kamuoyuna herhangi bir yorumda bulunmadı.
TRUMP'IN AÇIKLAMALARI
Trump, Fox News’ta yaptığı bir telefon görüşmesinde, “Neden herkese 4 milyar dolar vermiyoruz?” sorusunu gündeme getirerek, “İsrail bizim bir numaramız; onlara diğerlerinden daha fazlasını veriyoruz ve artık buna ihtiyaçları yok,” diye konuştu. ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, neler olacağına dair netlik arayışında olduğunu belirtti. İsrail’in Kanal 12 Haberlerine verdiği röportajda, her iki partide de giderek daha az destek bulan askeri yardımı savundu. “Amerikalıların bu ilişkinin değerini bilmesi gerekiyor,” dedi. Huckabee, ayrıca, bu ilişkinin Cumhuriyetçi partide kayıplara neden olduğunu belirten Başkan Yardımcısı JD Vance ile de aynı görüşte olmadığını ifade etti.
İSRAİL'DE SİYASİ GELİŞMELER
Herzog, ABD’nin 4 milyar dolarlık yardımı kesme açıklaması ile başa çıkarken, kendi ülkesindeki seçimlerin ardından kritik bir görevle karşı karşıya. Eisenkot, İsrail’in geçtiğimiz ay yapılan seçimleri sonrası seçilen partilerle yapılan görüşmelerin ardından gelen Knesset’in destek çoğunluğuna sahip oldu. Herzog, yeni Knesset’e seçilen tüm partilerin temsilcileriyle iki gün süren istişarelerde bulundu. Netanyahu, yalnızca 46 milletvekili desteği aldı; bu da 61 milletvekili çoğunluğuna ulaşmak için yetersiz kaldı. Eisenkot, 67 milletvekili desteği alırken, bunlardan 19’unun Arap kökenli partilere ait olması, onun da Netanyahu’yu devirmek için izlemesi gereken yolu zorlaştırıyor.
HÜKÜMET KURMA SÜRECİ
Herzog, şimdi yeni hükümeti kurma yetkisini kime vereceğine karar vermek zorunda. Bu kararı Pazar günü vereceğini açıkladı. Eisenkot’un partisi, hükümeti kurma yetkisini beklediklerini ifade eden bir açıklama yaptı. “Halkın kararı ve net parlamenter çoğunluk, hiç şüpheye yer bırakmıyor: İsrail vatandaşları değişim istedi ve mevcut Başbakan Netanyahu ve hükümetine kesin bir güvensizlik ifade etti,” denildi. Seçilecek kişi, diğer partilerle kabine, bütçe ve politikalar üzerine müzakere yapmak için 28 gün süreye sahip olacak. Bu süreç 14 günle uzatılabilir. Eğer bu kişi başarısız olursa, yetki diğer bir adaya geçecek. Eğer bu aday da başarılı olamazsa, Knesset yeni bir aday belirlemek için kısa bir süreye sahip olacak. Aksi takdirde, ülke otomatik olarak yeniden seçime gidecek. Yeni bir hükümet kurulana kadar Netanyahu geçici başbakan olarak kalacak.
Netanyahu, parlamentodaki çoğunluğunu kaybetmesine rağmen, seçim sonuçlarına itiraz ediyor ve oylamanın Arap kökenli partiler tarafından rüşvet, yabancı finansman ve dolandırıcılık yoluyla “çalındığını” iddia ediyor. Muhalefet, onun Knesset’in Salı günü yemin etmesini geciktirmeye ve Knesset başkanını muhalefetten bir milletvekili ile değiştirme planlarını engellemeye çalıştığını savunuyor.