Donald Trump’ın Kanada’dan gelen alkol ürünlerine uyguladığı yasak, Salı günü itibarıyla yürürlüğe girdi. Bu, dünyanın en yakın ticaret ilişkilerinden birinin bozulduğunu gösteren benzeri görülmemiş bir adım. Yasağın, geçen yıl ABD’nin Kanada’dan ithal ettiği 800 milyon dolarlık alkol ürününü etkilediği belirtiliyor ve bu durum, yüksek tarifeler ve Ontario ile diğer Kanada eyaletlerindeki ABD içkilerine getirilen yasaklarla devam eden bir ticaret savaşının en son örneği.
YASAĞIN ETKİLERİ
Uzmanlar, çoğu Amerikalı alışverişçinin yasak nedeniyle hemen bir değişiklik fark etmeyeceğini belirtiyor. Bunun sebepleri arasında alternatif yollar, muafiyetler ve dağıtıcıların yasak yürürlüğe girmeden önce Kanada alkolünü stoklama fırsatı bulması yer alıyor. Ancak Kanada ile ticaret ilişkilerinin hızla değişmesi, her an yeni gelişmelere yol açabileceğini gösteriyor. Yasağın yürürlüğe girmesinden birkaç saat önce Trump, ABD’nin bu durumdan avantajlı çıkacağına inandığını ve Kanada’nın yakında bir anlaşma için ABD’ye geleceğini söyledi. Trump, “Onlar bizimle bir anlaşma yapmak istiyor, her zaman bizi arıyorlar. Sorun, ABD’ye çok haksız davrandılar,” dedi.
KANADA’NIN CEVABI
Kanada Başbakanı Mark Carney bu konuda herhangi bir açıklama yapmadı. ABD’ye en çok ihraç edilen alkol ürünlerinden olan viski ve likörler, dört litreden büyük kaplarda satıldıklarında yasaktan muaf tutulacak. Ancak bu değişikliğin uygulanması, uygun kapların temin edilmesini ve daha küçük boyutlardaki şişelerin yeniden doldurulmasını gerektiriyor. Tüm bunlar, işletmelerin maliyetlerini artırabilir ve bu durum nihai tüketicilere yansıyabilir. Crown Royal, zaten ABD’ye büyük miktarlarda viski göndermesi nedeniyle avantajlı bir konumda.
TİCARET SAVAŞININ SONUÇLARI
Kanada’dan gönderilen çok az alkol ürünü, bu yasaktan muaf tutuldu. Peterson Enstitüsü’nden ticaret politikası uzmanı Inu Manak, “Bir müttefike karşı ithalat yasakları uygulamak, daha önce görülmemiş ve ABD ticaret politikasında büyük bir sapmadır,” dedi. Alkol endüstrisinden bazı çalışanlar ve yöneticiler, artan ticaret savaşından rahatsız olduklarını dile getiriyor. DISCUS’un başkanı Chris Swonger, “Endüstrimizin buna dahil olmuş olması gerçekten üzücü,” ifadesini kullandı.
SORUNUN KÖKENİ
Swonger, bazı Kanada eyaletlerinin ABD alkolünü yasaklamasını “zorunlu olmayan bir hata” olarak nitelendirerek, ABD yasaklarının politika değişikliği için bir zorunluluk oluşturmasını umduğunu belirtti. Manak, Kanada eyaletlerinin ABD alkolünü yalnızca tehdit edilen ABD tarifelerine yanıt olarak yasakladığını belirtti.
TÜKETİCİLER ÜZERİNDEKİ ETKİ
Bir New York’ta bulunan Niagara Şelaleleri’ndeki bir alkol dükkanı yöneticisi, yasaktan dolayı kafasının karıştığını ve endişeli olduğunu ifade etti. “Birçok Kanada müşterimiz ve çokça Kanada likörümüz var. Bu iş için iyi değil,” dedi. Michigan’da bir alkol dükkanında çalışan bir kişi de, Kanada’dan gelen müşteri sayısının son bir yıl içinde önemli ölçüde azaldığını belirtti.
YASAKLARIN KAPSAMI
Trump, bu yasakları uygulamak için 1930 tarihli Smoot-Hawley Tarife Yasası’nın 338. maddesine dayanıyor. Bu yasa, başka bir ülkenin “ABD ticaretine” karşı ayrımcılık yapması durumunda ABD başkanına yüzde 50’ye kadar tarifeler uygulama veya belirli ithalatları yasaklama yetkisi veriyor. Ancak daha önce hiçbir başkan bu yasayı bu şekilde kullanmadığı için mahkemeler, yönetimin gereksinimlerini yerine getirmesi için ne kanıt sunması gerektiği konusunda net bir görüş bildirmedi.
GENEL GÖRÜNÜM
Alkolün yanı sıra, Kanada süt ürünleri ve motosikletler de yasak kapsamına alındı. Toplamda, bu yasaklar ABD’nin geçen yıl Kanada’dan ithal ettiği yaklaşık 1 milyar dolarlık ürünü kapsıyor. Kanada alkol endüstrisi, özellikle Amerikalı tüketicilere bağımlı durumda. DISCUS verilerine göre, 2025 yılında Kanada ruhlarının yüzde 93’ü ABD’ye gitti. Swonger, “Bu, Kanada ve Kanada damıtıcıları için kesinlikle yıkıcı olacak,” dedi.