ABD Başkanı Donald Trump, NATO müttefiklerine yönelik harcamaların adaletsiz olduğunu belirterek ABD’nin ittifaka diğer ülkelerden çok daha fazla para harcadığını vurguladı. İkinci döneminde Washington ile Avrupalı müttefikler arasındaki gerilim artıyor. NATO zirvesi öncesinde bu tartışmalar gündemin ilk sırasında yer alıyor.
SAVUNMA HARCAMALARINDA HEDEF YÜKSELDİ
NATO üyeleri 2014’te Galler Zirvesi’nde GSYH’nin yüzde 2’sini savunmaya ayırma hedefi belirledi. Bu hedef ilk kez 2025 itibarıyla tüm 32 üye tarafından karşılandı. Haziran 2025’te Lahey’de alınan kararla hedef daha da yükseltildi. Ülkeler 2035 yılına kadar savunma harcamalarını GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarmayı taahhüt etti.
ABD İLE AVRUPA ARASINDAKİ GERİLİM SÜRÜYOR
Zirve, Trump’ın Avrupalı müttefiklere yönelik sert eleştirilerinin gölgesinde yapılacak. Trump mart ayında İran krizinde destek vermeyen NATO üyelerini “korkak” olarak nitelendirdi. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de Brüksel’de bazı ülkelerin yeterli adım atmadığını söyledi.
POLONYA SAVUNMA HARCAMALARINDA İLK SIRADA
2025 verilerine göre NATO içinde savunmaya milli gelirinden en fazla pay ayıran ülke Polonya oldu. Polonya yüzde 4,48 ile zirvede yer aldı. Rusya sınırındaki ülke Ukrayna savaşı sonrası bütçesini hızla artırdı. Polonya F-35, K2 tankı, HIMARS ve Patriot sistemleri satın aldı. Polonya’yı yüzde 4 ile Litvanya takip etti. Letonya yüzde 3,73, Estonya ise yüzde 3,38 ile sıralandı.
EN FAZLA HARCAYAN ÜLKE OLARAK ABD LİDERLİĞİNİ KORUYOR
Oransal olarak Polonya ilk sırada olsa da toplam bütçede ABD açık ara önde. ABD’nin 2025 savunma harcaması yaklaşık 838 milyar dolar olarak hesaplandı. Bu rakam NATO üyelerinin toplam harcamasının yüzde 60’ını oluşturuyor. NATO’nun ortak bütçesine ABD’nin katkısı ise yüzde 14,9 seviyesinde bulunuyor.
TÜRKİYE NATO HEDEFİNİ AŞTI
Türkiye GSYH’sinin yüzde 2,33’ünü savunmaya ayırarak hedefi aşan ülkeler arasında yer aldı. Yaklaşık 32,6 milyar dolarlık harcama yapan Türkiye personel sayısında NATO’nun ikinci büyük ordusuna sahip. Türk Boğazları’nın stratejik konumu nedeniyle Türkiye ittifak için kritik önem taşıyor.