ABD Başkanı Donald Trump, Kongre’deki Cumhuriyetçilere seslenerek Rusya yaptırım tasarısının kapsamına İran’ın da eklenmesini istedi. Trump, kendi sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda bu talebini dile getirdi. Paylaşımında Cumhuriyetçilere, Rusya yaptırım tasarısına İran’ı eklemeleri çağrısında bulundu.
TRUMP’TAN YAPTIRIMLARA İRAN ÇAĞRISI
Trump, paylaşımında “Lindsey’nin yapmak istediği buydu” ifadesini kullandı. Bu ifadeyle yakın zamanda hayatını kaybeden Senatör Lindsey Graham’a işaret etti. Graham’ın uzun süredir üzerinde çalıştığı yaptırım tasarısı revize edildi. Yeni metin, Moskova’ya yönelik zorunlu önlemlerin kapsamını genişletiyor. Aynı zamanda başkana geniş muafiyet yetkileri tanıyor.
SENATÖR BLUMENTHAL’DAN DESTEK AÇIKLAMASI
Graham, ölümünden önceki günlerde Kiev ziyareti gerçekleştirmişti. Demokrat Senatör Richard Blumenthal ile hazırladığı tasarı için Beyaz Saray’la anlaşma sağlandığını belirtmişti. Blumenthal, aylarca süren partiler üstü müzakereler yürüttüklerini kaydetti. Başkan Trump’ın desteğinden büyük memnuniyet duyduklarını ifade etti.
YENİ TASLAKTA GENİŞLETİLMİŞ YAPTIRIMLAR
Yeni metin, zorunlu yaptırımların kapsamını önemli ölçüde genişletiyor. Yaptırımlar yalnızca Rusya liderliği ve enerji sektörünü kapsamıyor. Rus savunma sanayisinin alt yüklenicileri de bu kapsama dahil ediliyor. Yaptırımları delmek için kullanılan gölge filoya da uygulanması öngörülüyor. Yeni taslak, başkanın gümrük vergisi yetkisini ise daraltıyor.
BAŞKANA MUAFİYET YETKİSİ VERİLİYOR
Güncellenmiş metin, başkana yaptırımları askıya alma yetkisi tanıyor. Beyaz Saray’ın bu muafiyetin ulusal çıkarlara uygun olduğunu belgelemesi gerekiyor. Ayrıca gerekçeleri içeren bir rapor sunma şartı aranıyor. Bu girişim, yasama ve yürütme arasında uzun süredir tıkanmış durumdaydı. Beyaz Saray, Graham’ın ofisinden yaptırım dilini yumuşatmasını istemişti.
YASANIN YÜRÜRLÜK TAKVİMİ BELİRLENDİ
Yasanın mevcut haline göre yürürlük süresi netleşti. Yürürlüğe girmesinden itibaren 30 gün içinde kısıtlamalar devreye girecek. Rus liderliği, enerji sektörü ve finans kuruluşları bu kapsamda yer alıyor. Yasa dışı yollarla Rus petrolü taşıyan gölge filo da hedefte. Geniş yaptırım kaçakçılığı ağlarına yönelik önlemler uygulanacak.
MÜTTEFİKLERE ENERJİ İTHALATINDA ESNEKLİK TANINIYOR
Tasarı, küresel alıcılara baskı yapmak için gümrük vergilerini kullanmayı hedefliyor. Önceki taslaktaki yüzde 500’lük genel gümrük vergisi oranı değiştirildi. Yeni düzenleme, Rus doğalgazına bağımlılığı azaltan ülkelere istisna tanıyor. Toplam doğalgaz ithalatı yüzde 15’ten az olan ülkeler bu kapsamda. Bu hüküm, ABD müttefiklerine önemli bir hareket alanı sağlıyor.
TASARIDA TAM UZLAŞI SAĞLANDI
Geçen hafta Türkiye’de düzenlenen NATO zirvesinde üst düzey görüşmeler yapıldı. Senatör Graham, Senatör Jeanne Shaheen ve Hazine Bakanı Scott Bessent arasında yürütüldü. Taraflar arasında tam bir uzlaşı sağlandı. Tasarının nisan 2025’te sunulan önceki versiyonu Beyaz Saray’ın onayını almıştı. Ancak daha sonra yeniden sonuçsuz kalmıştı.
DEMOKRATLARDAN TASARIYA KARŞI ÇIKIŞ
Bazı Demokrat Kongre üyeleri tasarıya karşı çıkıyor. Tasarının yasalaşması halinde ABD’de fiyatların yükseleceği uyarısını yapıyorlar. Kongre’ye tasarıyı engelleme çağrısında bulunuyorlar. Revize edilmiş tasarı, Graham’ın ölümünden günler sonra Senato’ya sunuldu. Cumhuriyetçiler tasarının geçmesini Graham’ın mirasına saygı duruşu olarak nitelendiriyor. Demokratlar ise faturanın Amerikan hanehalkına çıkacağını savunuyor.
FİYAT ARTIŞI ENDİŞESİ DİLE GETİRİLDİ
Temsilciler Meclisi üyeleri Don Beyer ve Brad Schneider uyarıda bulundu. Rus petrol ve doğalgazını alan ülkelerden yapılacak ithalata yüzde 100 vergi getirilmesi öngörülüyor. Bunun Amerikan ailelerinin maliyetlerini artıracağını belirttiler. ABD’nin en önemli ticari ilişkilerine zarar vereceğini ifade ettiler. Rus petrol ve doğalgazının en büyük alıcıları arasında Çin ve Hindistan yer alıyor.
KÜRESEL DİZEL FİYATLARI YÜKSELDİ
Demokratların uyarıları ekonomik sarsıntıların yaşandığı bir döneme denk geldi. Ukrayna’nın Rus petrol rafilerine düzenlediği insansız hava aracı saldırıları etkili oldu. Rusya, iç piyasadaki yakıt tedarikinin aksaması üzerine dizel ihracatını askıya aldı. Bu durum küresel çapta dizel fiyatlarını yükseltti. ABD’de dizel fiyatları galon başına 5 doların üzerine çıktı.