Donald Trump, Çarşamba akşamı Cumhuriyetçi ara seçimler konvansiyonunda Amerikalılara binlerce dolar doğrudan ödeme teklif etti. Bu, Trump’ın böyle bir vaatte bulunduğu ilk sefer değil. On ay önce, 2.000 dolarlık tarife temettü çekleri dağıtma sözü vermişti. Trump, Amerikalıların “ödenecek” parayı alacağını ve tarifelere karşı olanların “aptal” olduğunu iddia etti. Ancak, o parayı bekleyenlerin gerçekten aptal olduğu ortaya çıktı çünkü ödeme hiçbir zaman yapılmadı.
YENİ VAATLER
Trump, Cumhuriyetçiler kongre çoğunluklarını korursa her ABD vatandaşı için 5.000 dolarlık bir ödeme vaadinde bulundu. Bu, geçmişteki tartışmalı nakit dağıtım vaatlerinden sadece biriydi. Siyasi ortamda, politikacıların seçmenlerinin cüzdanlarına doğrudan hitap etmeye daha fazla yöneldiği günümüzde, Trump’ın sözleri adeta bir siyasi rüşvet gibi görünüyor. Son 19 ayda, Trump’ın Amerikalılara nakit verme teklifinin dördüncü kez ortaya çıktığı ifade ediliyor.
GEÇMİŞ VAATLER VE SONUÇLARI
2025’in başlarında, Trump, Hükümet Verimliliği Ofisi’nden (DOGE) tasarruf edilen paralarla Amerikalılara 5.000 dolarlık indirimler vermeyi önerdi. Ancak, bu tasarrufların abartıldığı ve aslında böyle bir bütçenin olmadığı ortaya çıktı. Daha sonra, 2.000 dolarlık tarife temettü sözü verildi fakat bu vaad de yerine getirilmedi. Aralık ayında, Obamacare alıcılarına 1.000-1.500 dolarlık ödeme yapmayı düşündü, fakat sonuçta kimse bir şey almadı.
DEVAM EDEN VAATLER VE RİSKLER
Trump, konvansiyonda 5.000 dolarlık vaadini sürdürmekle kalmadı, aynı zamanda yönetimin Obamacare için fazla ücret talep eden 1 milyon kişiye 500 dolarlık çek göndermeyi planladığını açıkladı. Ayrıca, evde kalan ebeveynlere yılda 9.000 dolara kadar ödeme yapmayı düşündüğünü dile getirdi. Trump, ilk döneminde Covid-19 pandemisi sırasında bazı doğrudan ödemeler yapsa da, bu ödemeler Kongre onayı ile gerçekleşmişti ve olağanüstü bir durum için finansal yardım sağlamak amacı taşıyordu. Ancak, 5.000 dolarlık çeklerin gerçekleşmesi pek olası görünmüyor.
BÜTÇE VE ENFLASYON RİSKİ
Sadece 5.000 dolarlık çeklerin toplam maliyeti 1 trilyon doları aşacak. 2026 mali yılı için federal hükümetin tüm harcama bütçesi 1.6 trilyon dolar, dolayısıyla bu durum bütçeyi ciddi şekilde etkileyecektir. Ayrıca, bu tür ödemelerin enflasyonu artırma riski de bulunuyor.
POLİTİK BİR MANEVRA MI?
Trump’ın nakit ödemeleri, seçmenlerin güvenini etkilemek amacıyla bir tür rüşvet olarak algılanabilir. Ancak, bu durumun suç teşkil edip etmeyeceği tartışmalıdır. Trump, geçmişte de oy satın alma girişimlerini eleştirmişti. 2016 yılında Hillary Clinton’ın avukatını koruma vaadini rüşvet olarak nitelendirmişti. Şu anda, Trump’ın bu yeni vaadi de benzer bir şekilde eleştiriliyor ve bazı Cumhuriyetçi isimler tarafından “sosyalist oy satın alma planı” olarak adlandırılıyor.