Amerika’nın ekonomisi algı sorunlarıyla karşı karşıya. Yüksek fiyatlar nedeniyle zayıf olduğu düşünülse de, aslında ekonomi güçlü bir büyüme gösteriyor. Cumhuriyetçiler midterm seçimlerini kazanırsa her Amerikalı yetişkine 5,000 dolarlık çek dağıtılması, ilk etapta halkın ekonomi hakkındaki düşüncelerini olumlu yönde etkileyebilir.
TRUMP'IN SÖZLERİ
Başkan Donald Trump, Çarşamba günü Cumhuriyetçilerin Kasım ayında Kongre’yi elinde tutması durumunda Amerikalılara “dividant” vereceğini açıkladı. Ancak bu uygulamanın nasıl hayata geçirileceği veya finanse edileceği konusunda net bir bilgi vermedi. Başkan yardımcısı JD Vance, Fox News’ta bu çeklerin kısmen gümrük gelirleriyle finanse edilebileceğini öne sürdü. Bu durum, Trump’ın geçen yıl Amerikalılara gümrük vergi iadesi çekleri göndermeyi önerdiği planlarla benzerlik taşıyor. Uygulamanın gerçekleşmesi için Kongre’den geçmesi gereken bir yasa gerekecek ve Cumhuriyetçilerin midterm seçimlerini kazanması durumunda bile pek çok engelle karşılaşabilir.
EKONOMİYE ETKİLERİ
Eğer bu çekler çıkarılabilirse, ekonomi üzerinde önemli bir etki yaratabilir. Daha önceki teşvik çekleri, tüketici güvenini artırma konusunda etkili olmuştu; fakat genellikle ekonomik kriz dönemlerinde, örneğin 2008’deki küresel finansal kriz veya 2020-2021 pandemisi sırasında dağıtılan çeklerde olduğu gibi. Her Amerikalı yetişkine 5,000 dolar vermek, ABD hükümetine 1 trilyondan fazla bir maliyet çıkaracak ve bu da 40 trilyon doları aşan borç yükünü artıracak. Bu rakam, bu yıl yapay zeka şirketlerinin altyapıya harcayacağı tahmin edilen miktarla eşdeğer.
ENFLASYON VE FAİZLER
Amerika’nın ekonomisi, şu an için kriz düzeyinde bir müdahale gerektirmiyor. Ekonomi, yapay zeka yatırımları ve zengin Amerikalılardan gelen güçlü tüketim harcamalarıyla destekleniyor. Ancak bu durum, enflasyonu da besliyor. İran savaşı ve Trump’ın gümrük tarifeleri nedeniyle yüksek petrol fiyatları, çipler ve inşaat malzemeleri gibi birçok alanda maliyet artışlarına yol açtı. Tüketici harcamalarındaki artış, firmaların fiyat artışlarını desteklerken, enflasyon da pandemiden bu yana rahatsız edici bir seviyede kalmaya devam ediyor.
MERKEZ BANKASI'NIN POLİTİKALARI
Bu nedenle, Federal Reserve faiz oranlarını yüksek tutmaya devam ediyor ve enflasyonu yavaşlatmak için bir artış düşünülüyor. Hükümetin mali disiplinsizliği, sorunu daha da derinleştiriyor. Her iki siyasi taraf da populist ekonomik politikalar benimsemiş durumda. Bu durum, vergi indirimleri ve harcama artışlarına yol açarak borcu artırıyor. Populist harcama politikaları aynı zamanda enflasyonu da körüklüyor.
BOND PİYASASI VE YATIRIMCILAR
Tahvil yatırımcıları, Washington’un enflasyon sorununu çözme konusunda yeterince etkin olamayacağına dair artan bir şüpheye sahip. Yatırımcılar, Trump’ın 5,000 dolarlık çek gibi politikaların enflasyonu daha da kötüleştirebileceğinden endişe ediyor. Bu nedenle, tahvil piyasası daha yüksek getiriler talep ediyor. 10 yıl vadeli tahvil getirisi, Trump’ın açıklaması sonrası %4.86’yı aşarak 2023 yılındaki en yüksek seviyesine ulaştı. Yüksek tahvil getirileri, tüketici kredilerinin faiz oranlarını artırarak yaşam maliyetlerini de yükseltiyor.