Başkan Donald Trump, Yüksek Mahkeme ve diğer hukuki engellerin ardından gümrük tarifelerini sessiz ve sistemli bir şekilde yeniden uygulamaya koyuyor. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, zorla çalıştırmayla üretilen mallara ilişkin aylar süren bir soruşturmanın sonuçlarını 98 sayfalık bir raporla açıkladı. Raporda, ABD’nin ticaret yaptığı 60 ülkenin zorla çalıştırma yasağını uygulamadığı veya etkili şekilde denetlemediği belirtildi. Greer, bu durumun Amerikalı işçileri haksız rekabete zorladığını ifade ederek çözüm olarak tüm bu ülkelere asgari yüzde 10 oranında gümrük tarifesi önerdi.
ZORLA ÇALIŞTIRMAYA KARŞI YÜZDE 10’LUK TARİFE ÖNERİSİ
Greer yaptığı açıklamada, en önemli ticaret ortaklarının zorla çalıştırılarak üretilen malların ithalatını engellemedeki başarısızlığını kabul edilemez olarak nitelendirdi. 1974 Ticaret Yasası’nın 301. maddesine dayanarak soruşturma kapsamındaki tüm ticaret ortaklarına asgari yüzde 10 oranında tarife uygulanmasını önerdi. Daha önce ABD ile ticaret müzakerelerine giren Kanada, Meksika, Avrupa Birliği, Ekvador, Endonezya ve Pakistan gibi ülke ve bloklar da yüzde 10’luk tarifeye tabi olacak. Çin, Brezilya, Japonya ve Hindistan’ın da aralarında bulunduğu birçok ülke ise zorla çalıştırmayı engelleme konusunda hiçbir adım atmadıkları gerekçesiyle yüzde 12,5 gibi daha yüksek bir tarifeyle karşı karşıya kalacak. Tarifeler hemen yürürlüğe girmeyecek; 6 Temmuz’a kadar kamuoyu görüşüne açık olacak ve 7 Temmuz’da da öneriyle ilgili duruşmalar yapılacak.
YASAL ENGELLER VE 301. MADDE İLE YENİ STRATEJİ
Trump, daha önce Yüksek Mahkeme’nin acil durum yetkileriyle gümrük vergisi koyma yetkisini iptal etmesinin ardından alternatif yöntemlere yöneleceğini sinyallemişti. Mahkeme kararının hemen ardından 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesi uyarınca 150 gün süreyle geçerli olacak yüzde 10’luk evrensel bir tarife duyurmuştu. Ancak mayıs ayında Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ndeki bir panel, yönetimin bu tarifeleri haklı çıkaracak gerekçeyi sunamadığına hükmetti. Geçici önlem olarak tasarlanan bu adımın ardından yönetim, daha kalıcı bir çözüm olarak 301. maddeyi kullanma sinyali verdi. Trump ilk döneminde de 301. maddeyi Çin’den yapılan bazı ithalatlar ile uçak ve diğer Avrupa Birliği ürünlerine tarife koymak için kullanmıştı. 122. maddenin aksine, 301. madde kapsamındaki soruşturmalardan doğan tarifelerin seviyesi veya süresiyle ilgili herhangi bir sınır bulunmuyor. Yönetimin çalışmaları bununla da sınırlı kalmıyor; Greer’in ofisi, aşırı üretim kapasitesine sahip olduğu belirlenen bir düzineden fazla ülkeyi de soruşturuyor.