Trump yönetiminin ‘anti-silahlaştırma fonu’nu terk ettiği resmen yazılı olarak mahkemeye bildirildi. Adalet Bakanlığı, Cuma günü iki federal yargıca sunduğu dilekçelerde programın ilerlemediğini ve davaların geçersiz olduğunu savundu. Bu, yönetimin fonu terk ettiğine dair ilk yazılı teyit olurken, geçici Adalet Bakanı Todd Blanche daha önce fonun kaldırıldığını duyurmuştu. Bir federal yargıç daha önce fonla ilgili çalışmaları durdurmuştu.
KONGRE’DE CUMHURİYETÇİLER ARASINDA UYUŞMAZLIK
Senato Cumhuriyetçileri, iki partili endişelere rağmen fonu kaldırmaya yönelik birçok yasama girişimini reddetti. Bazı kilit Cumhuriyetçi üyeler, fonun Trump müttefikleri için bir kaynak havuzu haline gelebileceği ve yeterli güvence mekanizması bulunmadığı endişesini dile getirdi. Özellikle 6 Ocak 2021’deki Kongre baskını sırasında polislere saldıranlar da dahil olmak üzere ayaklanmacılara ödeme yapılması ihtimali kaygı yarattı; Trump yönetimi bu ihtimali hemen reddetmemişti. Bu hafta içinde konu, Cumhuriyetçiler arasında bölünmeye yol açtı; bazı milletvekilleri, Beyaz Saray tazminat fonundan vazgeçene kadar bir göçmenlik finansman yasa tasarısını değerlendirmeyi erteledi. Blanche, Salı günü Temsilciler Meclisi üyelerine, fonun kesinlikle ilerlemeyeceğini söyleyerek ikna çabası yürüttü. Demokrat Temsilci Grace Meng’in “Asla ilerlemeyecek mi?” sorusuna Blanche, “Doğru” yanıtını verdi. Cumhuriyetçiler, Trump’ın kilit yasama önceliklerinden birini rayından çıkarmak istemedi ve hafta sonu liderler ile muhalif isimler arasındaki görüşmelerin ardından fonu resmen kaldıran bir madde olmadan göçmenlik tasarısını ilerletti. Tasarıya karşı oy kullanan tek Cumhuriyetçi, Alaska Senatörü Lisa Murkowski oldu.
ADALET BAKANLIĞI YARGIYA BAŞVURDU
Geçen hafta Virginia’daki bir federal yargıç, fonun oluşturulmasına yönelik adımları geçici olarak engellemiş ve fondan herhangi bir ödeme yapılmasını durdurmuştu. Ancak bu karar oldukça teknikti: Programın yasallığını ele almıyor, mahkemeye programı tamamen sona erdirmeyi amaçlayan bir davayı incelemesi için süre tanıyordu. Cuma günü Washington DC ve Virginia’daki yargıçlara sunulan dilekçelerde Adalet Bakanlığı avukatları, Blanche’ın açıklamalarına atıfta bulunarak fonun artık ilerlemediği için davaların mahkemede görülmesine gerek kalmadığını belirtti. Bakanlık, Virginia’daki Yargıç Leonie Brinkema’ya sunduğu dilekçede, “Fon yoğun bir kamuoyu tartışmasına konu oldu. Bu süreç dağınık görünebilir, ancak bu tür tartışmalar anayasal cumhuriyetimizin bir özelliğidir.” ifadelerini kullandı. Ayrıca davacıların (bireyler, şehirler, kuruluşlar ve hükümet izleme grupları) fon aleyhine şüpheli hukuki iddialar ortaya attığı savunuldu. Bakanlık özellikle davacıların dava açma hakkına (standing) sahip olmadığını, çünkü fondan nasıl zarar gördüklerini gösteremediklerini öne sürdü. Başvuruda, “Davacıların talep ettiği hukuki yol (var olmayan Fonu kapatmak), iddia ettikleri zararları gidermeyecektir. Onları, şikâyetlerini sundukları andakiyle aynı konumda bırakacaktır.” denildi.
TRUMP’TAN KARIŞIK SİNYALLER VE FONUN GEÇMİŞİ
Blanche’ın taahhüdüne rağmen Trump, fonun geleceğine ilişkin net bir tutum sergilemedi. Blanche’ın açıklamasından bir gün sonra fonun ölüp ölmediğini bilmediğini söyleyen Trump, “Avukatlara sormam gerek, bilmiyorum. Bana kalırsa güzel bir şeydi.” ifadelerini kullandı. Bu durum fonun statüsüne ilişkin kafa karışıklığına yol açtı. Fonun kaynağı, İç Gelir Servisi (IRS) ile Trump, iki oğlu ve Trump Organization arasında yapılan bir uzlaşma anlaşmasıdır. Trump, vergi beyannamelerinin yetkisiz sızıntısı nedeniyle IRS’e karşı açtığı 10 milyar dolarlık davadan feragat etmişti. Adalet Bakanlığı, anlaşma kapsamında Trump’ın herhangi bir ödeme almayacağını ancak resmi bir özür dileyeceğini açıklamıştı.