ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı başlattığı savaşı “bir gezi” olarak tanımlamış ve bunun birkaç hafta süreceğini söylemişti. Altı ay sonra, bu çatışma, konuyla uzaktan yakından ilgisi olan herkes için bir kabusa dönüşmüş durumda. İran halkı ve Orta Doğu’da yaşayan milyonlar için felaket haline gelen bu durum, dünya genelindeki tüketicileri de artan maliyetlerle baş başa bıraktı. Ancak Trump’ın savaş hedefleri, sürekli değişmesine rağmen, henüz gerçekleşmedi.
SAVAŞIN BEKLENMEDİK SONUÇLARI
Savaşın istenmeyen sonuçları, Orta Doğu’nun çok ötesine yayılmış durumda. Küresel güvenlik üzerinde olumsuz etkiler yaratan çatışma, Amerika’nın uluslararası alandaki konumunu da zayıflatıyor. Trump yönetimi, kendi yarattığı bu krizden çıkmaya çalışırken, uzun zamandır dahil olduğu diğer potansiyel kriz noktalarına göz ardı ediyor. Bu noktalar arasında Ukrayna, Tayvan ve Kore yarımadası bulunuyor. Trump’ın Güney Kore ile yıllık ortak askeri tatbikatları azaltma kararı ve Batı Pasifik’teki tek ABD uçak gemisinin çekilmesi gibi adımlar, savaşın jeopolitik ve güvenlik etkilerinin daha geniş bir alanda hissedilmesine yol açabilir.
İRAN'DAN GELEN TEPKİLER
ABD-İsrail saldırıları, Tahran’dan sert bir misilleme ile karşılandı. İran, insansız hava araçları, balistik füzeler ve diğer mermilerle ABD üslerine ve müttefiklerine saldırılar düzenliyor. ABD ve müttefikleri, cephanelerini tüketirken, Ukrayna için ayrılan bazı mühimmatlar yönlendirilmiş durumda. Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, bu ay yaptığı açıklamada, ülkesinin Rus balistik füze saldırılarını durdurmak için acilen ihtiyaç duyduğu interceptör füzelerinin yalnızca onda birine sahip olduğunu belirtti.
KÜRESEL PETROL KRİZİ
İran’ın Ormuz Boğazı’nı kapatma kararı, küresel petrol krizini tetikleyerek Trump yönetiminin Moskova’ya yönelik ekonomik baskı kampanyasını da zayıflattı. ABD’deki benzin fiyatlarının artması üzerine Trump, bazı Rus petrol ihracatlarına yönelik yaptırımları kaldırma kararı aldı. Bu durum, ABD’nin Rusya’ya Ukrayna’daki savaş çabalarını finanse etmesi için daha fazla nakit sağladı.
UKRAYNA İLE GÜVENLİK İŞBİRLİĞİ
İran savaşının, Ukrayna’ya bazı avantajlar sağladığı görülüyor. Dünya, dört yılı aşkın süredir devam eden savaşın, Kiev’i bir drone süper gücü haline getirdiğini fark etti. Bu süreç, birçok ülkeyle güvenlik işbirlikleri ve mühimmat taahhütleri oluşturulmasına yol açtı.
KORE YARIMADASI'NDAKİ GİZLİ TEHDİTLER
İran savaşı, başka bir potansiyel kriz noktasını da gölgeliyor: Kore Yarımadası. Yarımada, 1950-1953 yılları arasındaki savaşın ardından barış anlaşması olmadan teknik olarak savaş halinde. ABD, Güney Kore’de yaklaşık 28.500 asker bulunduruyor. Ancak, Trump’ın bu yıl Güney Kore ile yıllık askeri tatbikatları azaltması, ilişkilerde aksamalara yol açtı.
LOJİSTİK SORUNLAR
Savaş sırasında bazı ABD füzelerinin Güney Kore’den Orta Doğu’ya yeniden tahsis edilmesi, uzun vadeli önemli interceptör eksikliklerine yol açabilir. Pentagon, hangi miktardaki interceptor envanterinin taşındığını açıklamasa da, Patriot sistemi gibi kritik interceptörlerde olası kıtlıklar bekleniyor.
ÇİN İLE OLAN İLİŞKİLER
ABD’nin bölgede uçak gemisi bulundurmaması, diğer bölgesel müttefikler için kaygı yaratıyor. Filipinler, Güney Çin Denizi’nde artan Çin faaliyetlerinden dolayı özellikle endişeli. Çin ile artan gerilimlerin yaşanması durumunda, bölgede bir uçak gemisinin olmaması, ABD güçlerini dezavantajlı bir duruma sokabilir.
GELECEKTEKİ TEHDİTLER
Savaşın diğer yıkıcı sonuçları da olabilir; örneğin, bazı ülkelerin uluslararası deniz yollarını silahlandırma girişimleri. Trump yönetimi, savaşın ne kadar süreceğine ve hangi sonuçların yeterli olacağına karar vermek zorunda. İran’ın nükleer programını “kullanılamaz” hale getirmek, Trump’ın önerdiği bir çözüm olabilir. Ancak bu durum, İran’ın hayatta kalma mücadelesini sürdürmesi için yeterli olacak gibi görünüyor.