Trump yönetiminin İran ile mutabakat zaptı imzalamasının ardından yapılan ilk büyük anket, Amerikalıların çoğunun savaşın bitirilmesini istediğini ama bu isteğin anlaşmadan memnuniyetten kaynaklanmadığını gösterdi. Ankete göre Amerikalıların yüzde 78’i savaşın şimdi bitirilmesini tercih ederken, yüzde 22’si İran daha fazla taviz verene kadar devam edilmesini istiyor. Trump’ın siyasi danışmanlarından biri bu bulguyu kutlarken, anketin geri kalan kısmı durumun pek de öyle olmadığını ortaya koyuyor.
ANKET ANLAŞMAYI NASIL DEĞERLENDİRDİ
Anlaşmayı değerlendirenlerin sadece yüzde 22’si anlaşmanın ABD için daha iyi olduğunu söylerken, yüzde 37’si İran için daha iyi olduğunu belirtti. Yüzde 41 ise iki taraf için de eşit olduğunu düşünüyor. Anlaşmanın ABD için daha iyi olduğunu söyleyenler arasında Cumhuriyetçilerin oranı yüzde 39’da kaldı. Stratejik açıdan savaşın başarılı olmadığını düşünenlerin oranı ise yüzde 45 oldu.
TRUMP’IN EN KRİTİK HEDEFİ TUTMADI
Trump’ın en kritik hedefi olan nükleer programın kalıcı olarak durdurulması konusunda anket, Amerikalıların yüzde 69’unun, Cumhuriyetçilerin ise yüzde 45’inin anlaşmanın bu amaca ulaşamayacağını düşündüğünü gösterdi. Haziran ortasında yapılan bir başka ankette de kayıtlı seçmenlerin yüzde 64’ü barış anlaşmasının İran’ın nükleer silah üretmesini engellemesinin pek mümkün olmadığını söylemişti. Ankete katılanların yüzde 68’i anlaşmanın İran’ın diğer ülkeleri tehdit etmesini durdurmayacağını, yüzde 79’u İran liderlerini ABD’ye daha yakın hale getirmeyeceğini, yüzde 74’ü ise İran halkını güvenli ve özgür kılmayacağını belirtti.
SAVAŞIN STRATEJİK BAŞARISIZLIĞI
Anketler savaşın sadece bir başarısızlık olarak görülmediğini, aynı zamanda ters teptiğini de ortaya koyuyor. Trump savaşın İran’ı askeri açıdan yok ettiğini ve nükleer programını yerle bir ettiğini iddia etse de, Amerikalıların sadece yüzde 37’si İran’ın savaş öncesine göre daha zayıf olduğunu düşünüyor. Yüzde 38’i İran’ın aynı güçte olduğunu, yüzde 25’i ise daha güçlü olduğunu söylüyor.
SAVAŞ ÇÖZDÜĞÜNDEN FAZLA SORUN YARATTI
Amerikalıların net bir yüzde 57’si savaşın “çözdüğünden daha fazla sorun yarattığını” belirtirken, bu oran savaşın çözdüğünden fazla sorun yarattığını düşünenlerin yüzde 21’lik kısmından neredeyse üç kat fazla. Ankete katılanların yüzde 64’ü Trump yönetiminin savaşın dünya ekonomisi üzerindeki etkisini yeterince öngöremediğini düşünüyor. Cumhuriyetçilerin yüzde 51’i de bu görüşe katılıyor. Trump yönetiminin İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidini hafife aldığı Mart ayında yapılan bir haberde de ortaya konmuştu.
SAVAŞ BEKLENENDEN UZUN SÜRDÜ
Haziran ortasındaki ankette kayıtlı seçmenlerin yüzde 70’i savaşın uzun vadeli bir taahhüde dönüşmesinden endişe duyduklarını, yüzde 87’si ise uzun süreli bir savaştan kaçınmanın önemli olduğunu söylemişti. Yönetim savaşın dört ila altı hafta süreceğini söylerken, savaş dört aya yaklaştı. Amerikalılar savaşın başında da fazla bir gerekçe görmemişti, bu nedenle savaşı bitirme eğiliminde olmaları mantıklı bir sıçrama olarak değerlendiriliyor.
TRUMP DA SAVAŞI BİTİRMEK İSTİYOR
Anket, Amerikalıların Trump’ın savaşı bitirmek istediğine inandığını gösteriyor. Katılımcılara Trump yönetiminin bu anlaşmaya tüm hedeflerine ulaştığı için mi yoksa “çatışmanın sona ermesini istediği için” mi vardığı soruldu. Amerikalıların üçte ikisi, yönetimin savaşı bir an önce bitirmek istediği için anlaşmaya yöneldiğini düşünüyor.