ABD’nin Ukrayna barış teklifini yeniden gündeme getirmesi, bu girişimin şansları hakkında daha fazla şey söylüyor. Başkan Donald Trump, Çarşamba günü gazetecilere, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in “bir anlaşma yapmak istediğini” belirtti. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky’nin de “bir anlaşma yapmak istemesi durumunda, bunun çok güzel olacağını” ekledi. Ancak, Doğu Avrupa’daki gerçekler hiç de iç açıcı değil. Çarşamba günü, bir Rus insansız hava aracı Moldova hava sahasını ihlal ederek Zelensky’nin Norveç’e giden uçağının kalkışını geciktirdi. Ayrıca, Trump’ın danışmanları Jared Kushner ve Steve Witkoff, Moskova’daki ziyaretin ardından barış görüşmelerine yönelik bir ziyaret gerçekleştirdikten sonra Kiev’den ayrıldılar. Putin’in füzeleri ve insansız hava araçları, Salı günü üç günlük saldırı duraklamasının ardından yeniden saldırıya geçerek beş kişinin ölümüne yol açtı.
MOLDOVA OLAYI VE ETKİLERİ
Moldova’daki olay, Zelensky için doğrudan bir tehdit gibi görünmese de, ülkenin ABD büyükelçisi Vladislav Kulminski, Rusya’nın gözetleme drone’unun ihlalinin muhtemelen “bir kaza” olmadığını ifade etti. Kiev’e yönelik saldırılar, sivillere karşı sürekli olarak uygulanan korkunç bir savaşın en son örneğiydi. Bu olaylar, Rusya’nın her ay yaklaşık 40.000 asker kaybettiğini gösteren bir savaşın acımasız doğasını gözler önüne seriyor. Ayrıca, çatışmanın sınırlarını aşma eğiliminin arttığına dair endişeler de var.
TRUMP'IN DİPLOMASİK ÇABALARI
Trump yönetiminin, İran savaşının ardından diplomasiye yeniden yönelmesi, ciddi bir çaba olarak karşılanabilir. Başkanın eleştirmenleri, birden fazla savaşı sona erdirdiğine dair abartılı iddialarını alay konusu yapıyor. Ancak, Ukrayna’da adil bir barış sağlamak, büyük bir başarı olacaktır. Yine de, Trump’ın Putin ve Zelensky ile yaptığı görüşmelerden çıkan kamu işaretleri, savaşın dört yıldan fazla bir süre uzamasına neden olan köklü etkenlerin hafiflediğine dair pek umut vermiyor.
POTANSİYEL ANLAŞMA VE ZORLUKLAR
Moskova’da Witkoff’un Putin’e yönelik saygılı ve övgü dolu yorumları, Ukraynalılara yönelik acımasız saldırılarla çelişiyordu. Kushner, Putin ve Zelensky için “her iki tarafın da kazanacağı” bir durum bulma ihtiyacından bahsetti. Ancak, Rusya’ya bir “zafer” sunmak, komşusunun topraklarını, tarihini ve kültürünü yok etmek için yürüttüğü savaşın meşrulaşmasına neden olacaktır. Putin, çatışmanın “kök nedenlerinin” henüz ele alınmadığını tekrar vurguladı.
DİPLOMATİK GÖRÜŞMELER VE BELİRSİZLİKLER
Trump’ın yorumları, savaşın kötüleştiği bir dönemde, neredeyse iki yıl boyunca süren yanlış değerlendirmeleri yansıtıyor. “Sıkıntı, birbirini sevmeyen iki kişiden kaynaklanıyor,” dedi. Ancak bu, savaşın başlamasında etkili olan karmaşık siyasi ve tarihi faktörleri göz ardı ediyor. Yeni ABD diplomasi çabalarının başarılı olup olmayacağı ise belirsizliğini koruyor.
GELECEK PROSPEKTLER
Çarşamba günü, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, önümüzdeki birkaç hafta içinde her iki taraf için de kabul edilebilir bir sonuca ulaşma şansının olduğunu belirtti. Ancak birçok işin yapılması gerektiğini kabul etti. Ukrayna, sadece hayatta kalmakla kalmadı, aynı zamanda Rusya içinde güç gösterme kapasitesini artırdı. Ancak Rusya da savaş alanında bazı ilerlemeler kaydetti. Savaşın dinamiklerindeki değişiklikler, şimdiye kadar belirsiz olan bir esnekliği açığa çıkarabilir mi?
Barış çabaları acil bir ihtiyaçtır ve Kushner ile Witkoff’un geçen hafta Kiev’e gerçekleştirdiği ziyaret, Zelensky hükümetinden olumlu tepkiler aldı. Ancak Trump’ın diplomasi tarzında bir kalıp var. Putin ile yapılan görüşmelerin ardından Washington, genellikle Rusya’nın hedeflerini yansıtan bir öneri sunuyor. Zelensky’nin itirazları durumunda, yönetim hayal kırıklığı gösteriyor ve planın sonraki versiyonları Kremlin için kabul edilemez hale geliyor. Bu durum değişmedikçe, yeni bir ABD girişimi için umutlar sınırlı kalacaktır.