Federal Rezerv’in üç yıl aradan sonra yaptığı ilk faiz artışı, Başkan Donald Trump ile dünyanın en güçlü merkez bankası arasındaki alışılmadık ilişkiye yeni bir boyut kazandırdı. Trump, Çarşamba akşamı, kendi seçtiği Fed başkanı Kevin Warsh’a faizleri artırma izni verdiğini ima ederek dikkatleri üzerine çekti. Başkan, Warsh’ın “düşmanca” bir faiz belirleme komitesinde sayıca azınlıkta olduğu için faiz artışını kabullenmek zorunda kaldığını belirtti.
TRUMP’IN AÇIKLAMALARI
Trump, Warsh ile yaptığı görüşmede, “Kurul ile birlikte oylaman daha iyi olur çünkü bu önemli değil… İstediğin gibi yap dedim, çünkü oyların yok,” şeklinde konuştu. Bu sözler, Warsh’ın, düşük faiz oranları konusunda hatırı sayılır bir baskı altında olup olmadığına dair birçok soruyu gündeme getirdi. Fed’in siyasi rüzgarlardan izole olması gerektiği bilinirken, merkez bankası başkanlarının ekonominin yararına karar vermeleri bekleniyor, siyasi çıkarlar değil.
FED GÖZLEMCİLERİNDEN TEPKİ
Bazı Fed gözlemcileri ve eski yetkililer, Trump’ın açıklamalarına şaşırdı. Boston Fed’in eski başkanı Eric Rosengren, “Bu alışılmadık ve talihsiz bir yorum. Fed başkanının faiz artırmak için başkanın iznine ihtiyacı yok,” dedi. Evercore ISI’nın başekonomisti Krishna Guha ise “Piyasa, Kevin Warsh’ın bu kararı aldığını ve komitenin onun etrafında güçlü bir şekilde birleştiğini düşünüyor,” şeklinde ifade etti.
TRUMP’IN ETKİSİ
Trump’ın sözleri, Warsh’ın bağımsızlığına dair Wall Street’teki şüpheleri alevlendirme riski taşıyor. Beyaz Saray’ın istekleri doğrultusunda hareket eden bir Fed, piyasa belirli faiz oranlarını kontrol edemeyebilir ve bu durum, ipotek ve otomobil kredisi maliyetlerini önemli ölçüde artırabilir. Fed, Trump’ın yorumları hakkında herhangi bir açıklama yapmadı. Warsh, basın toplantısında bu konudaki sorulara dolaylı yanıtlar vererek, “Ben bir Wall Street bülteni değilim. Fed’in bağımsızlığı, kendi alanımızda kalmamızdır,” dedi.
WARSH’IN YETKİSİ
Başkanla en son ne zaman görüşüp görüşmediğine dair soruya Warsh, “Başkanla ilgili hiçbir şeyim yok,” yanıtını verdi. Araştırma firması Access/Macro’nun CEO’su Tim Mahedy, Warsh’ın bu yanıtını “garip” bulduğunu ifade etti. “Doğru cevap, ‘Başkanla konuşmadım’ olmalı,” diyen Mahedy, “Başkan’ın Warsh ile önceden konuştuğunu düşünmüyorum. Bu şok edici olurdu,” diye ekledi.
GELECEK RİSKLER
Trump’ın açıklamaları, Warsh’ın etkinliğini sorgulanır hale getirebilir ve bu durum, onun liderliğinde komitenin nasıl bir yön çizeceği konusunda belirsizlik yaratabilir. Geçmişte, çoğu başkan Fed’in bağımsızlığını korumak için görünür bir müdahaleden kaçınmıştır. Trump’ın ilk faiz artışına tepkisi, önceki Fed başkanı Jerome Powell’a yönelik sert eleştirileriyle karşılaştırıldığında oldukça ılımlıydı.
WARSH-TRUMP İLİŞKİSİNİN GELECEĞİ
Warsh ve Trump arasındaki ilişki, enflasyon, borçlanma maliyetleri ve piyasa hareketleri doğrultusunda gelişmeye devam edecektir. Mahedy, Warsh liderliğindeki Fed’in faiz artırmaya devam etmesi durumunda, bu ilişkinin gerileyeceğinden endişe ediyor. “Fed ve Warsh’a yönelik daha fazla suçlama gelecektir ve bu durum, Powell’a benzemeye başlayabilir,” dedi.