BAHARIN ETKİLERİ ZİRVEDEN SÜRÜYOR
Türkiye’de son günlerde Basra Alçak Basıncı’nın getirdiği sıcak ve kuru “fön” rüzgarları pek çok bölgede sıcaklıkların mevsim normallerinin 6 ila 12 derece üzerinde seyretmesine yol açıyor. Ülkeyi etkisi altına alan bunaltıcı “Afrika sıcakları” nedeniyle birçok noktada termometreler gündüz 40, akşam ise 30 derecenin üstünü gösteriyor. Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Uzmanı Prof. Dr. Şermin Tağıl, dünya genelinde sıcaklıkların hızlı bir şekilde yükseldiğini, Akdeniz Havzası’nda ise küresel ortalamanın neredeyse iki katı hızla ısındığını belirtiyor. Bu durum, sıcak hava dalgalarının daha yoğun ve uzun süreli yaşanmasına yol açıyor. Tağıl, “Son günlerde etkili olan sıcak hava dalgası bir yandan yangın riskini artırırken, diğer yandan insan yaşamı ve ekosistem üzerinde su yoksunluğu gibi olumsuz etkilere neden oluyor” diyor.
SICAKLIK ARTİŞİ VE SAĞLIK ÜZERİNDE ETKİLERİ
Tağıl, sıcaklık artışının gündüz olduğu kadar gece saatlerinde de etkili olduğuna dikkat çekerek, “Temmuz ayının son günlerine gündüz aşırı ısı stresinin, gece ise tropikal gecelerin damgasını vurduğunu söyleyebiliriz” diyor. Isı stresi, vücudun fazla ısıyı dışarı atamamasıyla ortaya çıkan bir durum ve insan sağlığını olumsuz etkiliyor. Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi verilerine göre, temmuz ayının son haftasında Türkiye’nin yüzde 80’inden fazlasında hissedilen sıcaklık 32 derece ve üzerinde seyrediyor. Şiddetli ısı stresi yaşandığı günlerden geçiyoruz. Batı, Güney ve Doğu Anadolu’nun büyük kesiminde sıcaklık 38 derece ve üzerine çıkarak çok şiddetli ısı stresi oluşturuyor. Özellikle Güneydoğu Anadolu’da ise hissedilen sıcaklıklar 46 dereceyi geçerek aşırı ısı stresi etkisini gösteriyor.
TROPİKAL GECELERİN YÜKSELEN EĞİLİMİ
Gece saatlerinde sıcaklıkların 20 derecenin altına düşmemesi, “tropikal gece” etkisini yaşattığını söyleyen Tağıl, “Ülkemizde tropikal gece sayısı her geçen yıl artıyor” şeklinde açıklama yapıyor. Önceden sadece Güneydoğu’da görülen tropikal geceler, şimdi Güney, Batı ve İç Anadolu’da da sıkça karşılaşılıyor. 2024’te Batı Anadolu’da yaklaşık 40 tropikal gece yaşanmıştı. Bu yaz da özellikle içinde bulunduğumuz haftalarda tropikal geceleri yaşıyoruz. Gece sıcaklıkları yer yer 25 derecenin üzerinde seyrediyor. Tropikal gece sayısındaki artış, iklim değişikliğinin bir göstergesi ve bazı bölgelerin ikliminin tropik özelliklere doğru kaydığının işareti. Gece sıcaklıklarının 20 derecenin altına düşmemesi, uyku kalitesini düşürmekle kalmıyor, tarım ve enerji talebi gibi birçok alanda yaygın etkilere yol açıyor. Isı stresi ve tropikal gecelerin artması, iklim değişikliğinin günlük yaşantımıza ne derece yayıldığını açıkça ortaya koyuyor.