F-16 ANLAŞMASI VE KAAN PROJESİ ÜZERİNE PLANLAMALAR
Türkiye, ABD ile gerçekleştirilen 7 milyar dolarlık F-16 ve mühimmat anlaşmasını, beşinci nesil savaş uçağı KAAN için motor alımına dönüştürmeyi değerlendiriyor. Middle East Eye’a konuşan kaynaklara göre bu teklif, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Washington ziyareti sırasında gündeme gelebilir. Geçtiğimiz yıl Ankara, ilk F-16 tedarik planını küçülterek 79 modernizasyon kitinden vazgeçti. Bunun yerine 40 adet F-16 Viper ile birlikte gerekli mühimmat paketini satın alma kararı aldı. Bu değişiklik, anlaşmanın toplam değerini 23 milyar dolardan 7 milyar dolara düşürdü. Ancak bazı üst düzey yetkililer, planlanan F-16 alımını ve mühimmat paketinin bazı kısımlarını tamamen iptal ederek daha radikal değişiklikler yapmayı istiyor.
ANKARA’NIN YENİLİKÇİ PLANI
Yeni planda Türkiye, anlaşmayı kendi üretimi olan KAAN için motor tedarikine yönlendirmeyi ve ABD liderliğindeki F-35 programına olası dönüş için hazırlık yapmayı düşünüyor. Ankara’nın bu teklifi Oval Ofis görüşmesinde doğrudan iletip iletmeyeceği henüz kesinlik kazanmamışken, bazı yetkililer Türkiye’nin yaşlanan filo için acilen 40 F-16 Viper alımına devam etmesi gerektiğini savunuyor. 2019’da Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini alması nedeniyle F-35 programından çıkarılması, yetkilileri gelecekte ciddi bir savaş uçağı sıkıntısı ile karşı karşıya bırakmıştı. Türk Hava Kuvvetleri, F-16, Eurofighter veya F-35 gibi mevcut uçakları alma konusundaki istekliliğini belirtmiş durumda.
KAAN PROJESİ VE YERLİ MOTOR PLANLARI
Türkiye’nin üst düzey savunma tedarik organları ve yerli üreticiler ise daha seçici davranması gerektiğini düşünüyor. Bu görüşe sahip olanlar, KAAN hizmete girene kadar “geçici ve maliyetli” çözümler yerine mevcut F-16 filosunun hızlı bir şekilde yerli teknolojilerle modernize edilmesi gerektiğini savunuyor. Middle East Eye’a konuşan bir kaynak, “Milyarlarca doları F-16’lara harcamak yerine, bu fonun KAAN ile uyumlu F-16 motorlarının alımına yönlendirilmesi gerektiğini düşünenler var” diyor. İlk KAAN uçakları, F-16’larda da kullanılan General Electric F110 motorları ile çalışacak. Ancak Türkiye, uzun vadede 2030’lu yıllarda teslim edilecek KAAN’lar için tamamen yerli bir motor geliştirmeyi planlıyor.
F-35 PROGRAMINA DÖNÜŞ STRATEJİSİ
Bazı yetkililer, ABD’den alınacak F-16’larla birlikte gelebilecek sınırlamalardan endişe ediyor. Zira Washington, Ankara’nın kendi ürettiği mühimmatları entegre etmesini engelleyebilir. Son yıllarda Türkiye, kruz füzelerinden güdümlü mühimmatlara kadar birçok yerli silah sistemi geliştirdi ve bu sistemler savaş uçaklarıyla uyumlu hale getirilebiliyor. Savunma Bakanı Yaşar Güler, geçen Kasım ayında Türkiye’nin F-16’lar için 1,4 milyar dolarlık ön ödeme yaptığını doğruladı.
ABD’NİN TUTUMU VE BÖLGESEL DENGE
Diğer yetkililer, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılmayı önceliklendirmesi gerektiğini savunuyor. Türkiye, savaş uçağı kapasitesini hemen artıracak bu hamle ile yıllar süren gecikmelere maruz kalmadan operasyona geçmeyi planlıyor. Türkiye için üretilmiş altı F-35, şu anda hangarda beklerken, Ankara yeniden kabul edilirse bu uçaklar hızla transfer edilebilir. Güler, Türkiye’nin nihai hedefinin 40 adet F-35 almak olduğunu belirtiyor. Ancak Türkiye’nin F-16 anlaşmasındaki değişiklik talebi, ABD yönetimi içinde endişe yaratıyor. Pentagon’un F-16 anlaşması netleşmeden F-35 müzakerelerini yeniden açmayacağı ifade ediliyor ve motor satışı yerine F-16 teklifinin kabul edilmesinin pek olası olmadığı belirtiliyor. Türkiye’nin F-35 programına dönüşü, Doğu Akdeniz’deki güç dengesini etkileyecek stratejik bir hamle olarak görülüyor. Yunanistan, ilk F-35’lerini 2028’de almayı planlarken, Türkiye’nin yaşlanan F-16 filosu operasyonel zorluklar yaratıyor. Ayrıca, İsrail başta olmak üzere bölgesel aktörler, Washington’a Türkiye’ye F-35 satışının engellenmesi için baskı yapıyor.