F-16 ANLAŞMASINDA YENİ DÜZENLEMELER
Türkiye, ABD ile yapmış olduğu 7 milyar dolarlık F-16 ve mühimmat anlaşmasını, beşinci nesil savaş uçağı KAAN için motor alımına dönüştürmeyi değerlendiriyor. Middle East Eye’a bilgi veren kaynaklara göre, bu teklif Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Washington ziyaretinde gündeme gelebilir. Geçen yıl, Ankara ilk F-16 tedarik planını küçülterek 79 modernizasyon kitinden feragat etti ve bunun yerine 40 adet F-16 Viper ile birlikte gerekli mühimmat paketini alma kararı aldı. Bu değişiklik, anlaşmanın toplam değerini 23 milyar dolardan 7 milyar dolara indirdi. Ancak bazı üst düzey yetkililer, planlanan F-16 alımını ve mühimmat paketinin bazı kısımlarını tamamen iptal ederek anlaşmada daha köklü değişiklikler yapılmasını talep ediyor.
KAAN PROJESİNE YENİ YATIRIM
Yeni planda Türkiye, anlaşmayı kendi üretimi olan beşinci nesil savaş uçağı KAAN için motor alımına yönlendirmeyi ve ABD’nin liderliğindeki F-35 programına olası bir dönüş için hazırlık yapmayı planlıyor. Ankara’nın bu teklifi Oval Ofis görüşmesinde açıkça iletip iletmeyeceği henüz netlik kazanmadı. Bununla birlikte, bazı yetkililer Türkiye’nin yaşlanan filo için acilen 40 F-16 Viper alımına devam etmesi gerektiğini savunuyor. 2019’da Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini satın almasının ardından F-35 programından çıkarılması, yetkilileri ilerleyen yıllarda ciddi bir savaş uçağı sıkıntısı olasılığıyla karşı karşıya bıraktı. Türk Hava Kuvvetleri, F-16, Eurofighter veya F-35 dahil herhangi bir mevcut uçağı alma istekliliğini belirtti. Ancak Türkiye’nin üst düzey savunma tedarik organları ve yerli üreticiler, Ankara’nın daha seçici davranması gerektiği yönünde görüş belirtiyor.
MEVCUT FİLOYA YERLİ TEKNOLOJİLERLE DESTEK
Bu görüşü benimseyenler, KAAN hizmete girene kadar “geçici ve maliyetli” çözümler yerine mevcut F-16 filosunun hızlı bir şekilde yerli teknolojilerle modernize edilmesini destekliyor. Bir kaynak Midde East Eye’a “Milyarlarca doları F-16’lara harcamak yerine, bu fonun KAAN ile uyumlu F-16 motorlarının alımına yönlendirilmesi gerektiğini düşünenler var” dedi. İlk KAAN uçaklarının, F-16’larda da kullanılan General Electric F110 motorları ile çalışması planlanıyor, ancak Türkiye uzun vadede 2030’lu yıllarda teslim edilecek KAAN’lar için tamamen yerli bir motor geliştirmeyi hedefliyor.
F-35 PROGRAMINA DÖNÜŞ
Bazı yetkililer, ABD’den alınacak F-16’larla birlikte gelebilecek sınırlamalardan da kaygılı; zira Washington, Ankara’nın kendi ürettiği mühimmatları entegre etmek istemeyebilir. Son yıllarda Türkiye birçok yerli silah sistemi geliştirdi ve bu sistemler savaş uçaklarıyla uyumlu hale getirilebiliyor. Savunma Bakanı Yaşar Güler, geçen Kasım ayında Türkiye’nin F-16’lar için 1,4 milyar dolarlık ön ödeme yaptığını doğrulamıştı. Diğer yetkililer Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılmayı önceliklendirmesi gerektiğini vurguluyor; bu adım Türkiye’nin savaş uçağı kapasitesini hızla artırabilir. F-16 veya Eurofighter’ların üretiminde uzun süreli gecikmeler yaşanırken, Türkiye için üretilmiş altı F-35 hala hangarda bekliyor ve Ankara yeniden kabul edilirse bu uçaklar hızla transfer edilebilir. Güler, Türkiye’nin nihai hedefinin 40 adet F-35 almak olduğunu belirtiyor.
ABD YÖNETİMİNDEN GELEN ENDİŞELER
Türkiye’nin F-16 anlaşmasında değişiklik talebi, ABD yönetimi içinde endişe yarattı. Washington merkezli bir kaynak, Pentagon’un F-16 anlaşması netleşmeden F-35 müzakerelerini yeniden açmayacağını bildirdi. Söz konusu kaynak, motor satışı yerine F-16 teklifinin kabul edilmesinin pek olası olmadığını kaydetti. Türkiye’nin F-35 programına dönüşü, Doğu Akdeniz’deki güç dengesini değiştirecek stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor. Yunanistan’ın ilk F-35’lerini 2028’de alması planlanırken, Türkiye’nin yaşlanan F-16 filosu operasyonel zorluklar yaratıyor. Öte yandan, İsrail de dahil olmak üzere bölgesel aktörler, Washington’a Türkiye’ye yönelik F-35 satışının engellenmesi için baskı yapıyor. İsrail, Orta Doğu ülkelerine yönelik ABD silah satışlarında kendi niteliksel üstünlüğünü korumak için fiilen veto yetkisine sahip bir ülke konumunda.