TÜRKİYE’NİN F-16 ANLAŞMASINDA YENİ DÜZENLEME ARAYIŞI
Türkiye, ABD ile gerçekleştirdiği 7 milyar dolarlık F-16 ve mühimmat anlaşmasını, beşinci nesil KAAN savaş uçağı için motor alımına dönüştürmeyi değerlendiriyor. Middle East Eye’a bilgi veren kaynaklar, bu teklifin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Washington ziyareti sırasında gündeme gelebileceğini aktarıyor. Geçen yıl Türkiye, 79 modernizasyon kitinden vazgeçerek F-16 Viper ile birlikte gerekli mühimmat paketini almayı tercih etti. Bu değişiklikle birlikte, anlaşmanın toplam değeri 23 milyar dolardan 7 milyar dolara düşmüş oldu. Ancak bazı üst düzey yetkililer, F-16 alımını ve mühimmat paketinin bazı bölümlerini tamamen iptal ederek daha radikal değişiklikler yapılmasını istiyor.
KAAN PROJESİNE YÖNELİŞ
Yeni planda, Türkiye anlaşmayı kendi üretimi olan KAAN savaş uçağı için motor tedarikine yönlendirecek ve ABD liderliğindeki F-35 programına dönüş için hazırlık yapmayı planlıyor. Ankara’nın bu teklifi Oval Ofis görüşmesinde iletip iletmeyeceği henüz kesinlik kazanmadı. Öte yandan bazı yetkililer, Türkiye’nin yaşlanan filosu için 40 F-16 Viper alımına devam etmesi gerektiğini savunuyor.
F-35 VE FİLO GELECEĞİ
2019 yılında Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini alması, Türkiye’yi F-35 programından çıkarmıştı. Bu durum, Türk Hava Kuvvetleri’ni ilerleyen yıllarda ciddi bir savaş uçağı kıtlığı riskiyle karşı karşıya bırakmış durumda. F-16, Eurofighter veya F-35 dahil mevcut uçakları alma isteği hevesli bir şekilde belirtiliyor. Ancak Türkiye’nin üst düzey savunma tedarik organları ve yerli üreticiler, daha seçici davranılması gerektiği görüşünde. KAAN hizmete girene kadar, mevcut F-16 filosunun hızlıca yerli teknolojilerle modernize edilmesi gerektiği savunuluyor. Bir kaynak, “Milyarlarca doları F-16’lara harcamak yerine, bu fonun KAAN ile uyumlu F-16 motorlarının alımına yönlendirilmesi gerektiğini düşünenler var” diyor.
KAAN UÇAKLARININ MOTOR PLANI
İlk KAAN uçakları, F-16’larda kullanılan General Electric F110 motorlarıyla çalışacak. Ancak Türkiye, 2030’lu yıllarda teslim edilecek KAAN’lar için tamamen yerli bir motor geliştirmeyi planlıyor. Bazı yetkililer, ABD’den alınacak F-16’larla ilgili gelebilecek sınırlamalardan endişe duyuyor; çünkü Washington, Ankara’nın ürettiği mühimmatları entegre etmesine engel olabilir. Türkiye, son yıllarda birçok yerli silah sistemi geliştirerek, bunları savaş uçaklarıyla uyumlu hale getirmeyi başardı. Savunma Bakanı Yaşar Güler, Türkiye’nin F-16’lar için 1,4 milyar dolarlık ön ödeme yaptığını doğrulamıştı.
F-35 PROGRAMINA DÖNÜŞ HEDEFİ
Diğer yetkililer, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılmayı önceliklendirmesi gerektiğini savunuyor. Bu adım, Türkiye’nin savaş uçağı kapasitesini hemen artırabilir. F-16 veya Eurofighter’ların üretiminde yaşanan yıllar süren gecikmeler, Türkiye için üretilmiş altı F-35’in hala hangarda bekliyor olması, Ankara’nın yeniden kabul edilmesi halinde bu uçakların hızla transfer edilmesini sağlayabilir. Güler, Türkiye’nin nihai hedefinin 40 adet F-35 almak olduğunu belirtiyor.
ABD’NİN TUTUMU VE BÖLGESEL DENGE
Türkiye’nin F-16 anlaşmasında değişiklik talebi, ABD yönetimi içinde endişe yarattı. Washington merkezli bir kaynak, Pentagon’un F-16 anlaşması netleşmeden F-35 müzakerelerini yeniden açmayacağını ifade etti. Bu kaynak, Türkiye’nin motor satışı yerine F-16 teklifinin kabul edilmesinin düşük ihtimal olduğunu belirtti. Türkiye’nin F-35 programına dönüşü, Doğu Akdeniz’deki güç dengesini etkileyebilecek stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor. Yunanistan’ın 2028’de ilk F-35’lerini alması planlanırken, Türkiye’nin yaşlanan F-16 filosu operasyonel zorluklar doğurabiliyor. Ayrıca, İsrail başta olmak üzere bölgesel aktörler, Washington’a Türkiye’ye yönelik F-35 satışının engellenmesi için baskı yapıyor. İsrail, ABD’nin Orta Doğu’da silah satışları konusunda niteliksel üstünlüğünü koruma noktasında fiili veto yetkisine sahip konumda bulunuyor.