TÜRKİYE’NİN F-16 VE KAAN PROJESİNDEKİ YENİ PLANI
Türkiye, ABD ile yapılan 7 milyar dolarlık F-16 ve mühimmat anlaşmasını, dahili yapım olan beşinci nesil savaş uçağı KAAN için motor alımına dönüştürmeyi düşünüyor. Middle East Eye’a göre öneri, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Washington ziyaretinde gündeme gelebilir. Geçen yıl Ankara, F-16 tedarik planını revize ederek 79 modernizasyon kitini bırakmış ve bunun yerine 40 yeni F-16 Viper ve gerekli mühimmat paketi almayı kararlaştırmıştı. Bu değişim, anlaşmanın toplam değerini 23 milyar dolardan 7 milyar dolara çekti. Ancak bazı üst düzey yetkililer, planlanan F-16 alımını tamamen iptal edip daha radikal değişiklikler yapılmasını istiyor.
KAAN PROJESİNE VERİLEN ÖNCELİK
Yeni tasarlanan planda Türkiye, anlaşmayı KAAN için motor tedarikine yönlendirmeyi ve ABD liderliğindeki F-35 programına dönüş için hazırlık yapmayı hedefliyor. Ankara’nın bu teklifi Oval Ofis görüşmesinde doğrudan iletip iletmeyeceği ise henüz belli değil. Bazı yetkililer, Türkiye’nin mevcut filonun yaşlanması sebebiyle 40 F-16 Viper alımına devam etmesi gerektiğini savunuyor.
F-35 PROGRAMINDAN ÇIKMA VE GELECEK TEHDİTLER
2019 yılında Türkiye, Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini aldığı için F-35 programından çıkarıldı ve bu durum, yetkilileri ileride ciddi bir savaş uçağı kriizi ile karşı karşıya bırakıyor. Türk Hava Kuvvetleri, F-16, Eurofighter veya F-35 dahil mevcut uçaklar için taleplerini dile getirdi. Ancak, Türkiye’nin üst düzey savunma tedarik otoriteleri, daha seçici olunması gerektiğini düşünüyor. Bu görüşü benimseyenler, KAAN hizmete girmeden “geçici maliyetli” çözümler yerine mevcut F-16 filosunun hızlı bir şekilde yerli teknolojilerle modernize edilmesini öneriyor. Bir kaynak, “Milyarlarca doları F-16’lara harcamak yerine, bu fonun KAAN ile uyumlu F-16 motorlarının alımına yönlendirilmesi gerektiğini düşünenler var” diyor.
KAAN UÇAKLARI VE MOTOR GELİŞİMİ
İlk KAAN uçakları, F-16’larda kullanılan General Electric F110 motorları ile çalışacak; ancak Türkiye, 2030’lu yıllarda teslim edilecek KAAN’lar için tamamen yerli motor geliştirmeyi planlıyor. Bazı yetkililer, ABD’den alınacak F-16’larla birlikte gelebilecek kısıtlamalardan endişe duyuyor zira Washington, Türkiye’nin kendi üretimi olan mühimmatları entegre etmesini engelleyebilir. Son yıllarda Türkiye, birçok yerli silah sistemi geliştirdi ve bunlar savaş uçaklarıyla uyumlu hale getirilebiliyor. Savunma Bakanı Yaşar Güler, geçen Kasım ayında F-16’lar için 1,4 milyar dolarlık ön ödeme yapıldığını onayladı.
F-35 PROGRAMINA DÖNÜŞ STRATEJİLERİ
Diğer yetkililer, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılmayı önceliklendirmesi gerektiğini belirtiyor, bu hamle Türkiye’nin savaş uçağı kapasitesini hemen artırabilir. F-16 veya Eurofighter’ların üretiminde yaşanan gecikmeler göz önüne alındığında, Türkiye için oluşturulmuş altı F-35 hala hangarda bekliyor ve Ankara yeniden kabul edilirse hızla transfer edilebilir. Güler, Türkiye’nin nihai hedefinin 40 adet F-35 almak olduğunu ifade ediyor.
ABD YONETİMİNİN ENDİŞELERİ
Türkiye’nin F-16 anlaşmasındaki değişiklik talebi, ABD yönetiminde kaygılara yol açtı. Washington merkezli bir kaynak, Pentagon’un F-16 anlaşması netleşmeden F-35 müzakerelerini yeniden başlatmayacağını aktardı. Aynı kaynak, motor satışı yerine F-16 teklifinin kabul edilme olasılığının düşük olduğunu ifade etti. Türkiye’nin F-35 programına dönüşü, Doğu Akdeniz’deki güç dengesini etkileyecek stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor. Yunanistan’ın ilk F-35’lerini 2028’de alması planlanırken, Türkiye’nin yaşlanan F-16 filosu operasyonel zorluklara neden oluyor. Ayrıca, İsrail başta olmak üzere bölgesel aktörler, Washington’a Türkiye’ye F-35 satışını engellemeleri için baskı yapıyor. İsrail, Orta Doğu ülkelerine yönelik ABD silah satışlarında kendi niteliksel üstünlüğünü korumak adına fiilen veto yetkisine sahip bir konumda.