Türkiye, ABD ile gerçekleştirdiği 7 milyar dolarlık F-16 ve mühimmat anlaşmasını, beşinci nesil savaş uçağı KAAN için motor alımına dönüştürmeyi değerlendiriyor. Middle East Eye’a konuşan kaynaklara göre, bu teklif Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Washington ziyareti sırasında gündeme gelebilir. Geçen yıl Ankara, ilk F-16 tedarik planını azaltarak 79 modernizasyon kitinden feragat etti ve bunun yerine 40 adet F-16 Viper ile gerekli mühimmat paketini satın alma kararı aldı. Bu değişiklik, anlaşmanın toplam değerini 23 milyar dolardan 7 milyar dolara indirdi. Ancak bazı üst düzey yetkililer, planlanan F-16 alımını ve mühimmat paketinin bazı kısımlarını tamamen iptal ederek daha köklü değişiklikler yapılmasını istiyor.
KAAN PROJESİNE YÖNLENİYOR
Yeni planda Türkiye, anlaşmanın yönünü kendi üretimi olan beşinci nesil savaş uçağı KAAN için motor tedarikine çevirmeyi ve ABD liderliğindeki F-35 programına dönüş için hazırlık yapmayı düşünüyor. Ankara’nın bu teklifi Oval Ofis görüşmesinde doğrudan iletip iletmeyeceği henüz belli değil. Öte yandan, bazı yetkililer Türkiye’nin yaşlanan filo için acilen 40 adet F-16 Viper alımına devam etmesi gerektiğini savunuyor.
F-35 VE FİLO GÜVENLİĞİ
2019’da Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini almasının ardından F-35 programından çıkarılması, yetkilileri ilerleyen yıllarda ciddi bir savaş uçağı sıkıntısı olasılığıyla karşı karşıya bıraktı. Türk Hava Kuvvetleri, F-16, Eurofighter veya F-35 gibi herhangi bir mevcut uçağı alma istekliliğini belirtti. Ancak Türkiye’nin üst düzey savunma tedarik organları ve yerli üreticiler, Ankara’nın daha seçici davranması gerektiğini savunuyor. Bu görüşü benimseyenler, KAAN hizmete girmeden önce mevcut F-16 filosunun hızlı bir şekilde yerli teknolojilerle modernize edilmesini destekliyor. Bir kaynak, “Milyarlarca doları F-16’lara harcamak yerine, bu fonun KAAN ile uyumlu F-16 motorlarının alımına yönlendirilmesi gerektiğini düşünenler var” şeklinde ifade etti.
KAAN VE YERLİ MOTOR PLANLARI
İlk KAAN uçakları, F-16’larda da kullanılan General Electric F110 motorları ile çalışacak, ancak Türkiye, 2030’lu yıllarda teslim edilecek KAAN’lar için tamamen yerli bir motor geliştirmeyi planlıyor. Bazı yetkililer, ABD’den alınacak F-16’larla birlikte gelebilecek sınırlamalardan endişe ediyor; çünkü Washington, Ankara’nın kendi ürettiği mühimmatları entegre etmesini engelleyebilir. Son yıllarda Türkiye, kruz füzelerinden güdümlü mühimmatlara kadar birçok yerli silah sistemi geliştirerek, bu sistemleri savaş uçaklarıyla uyumlu hale getirmeyi başardı. Savunma Bakanı Yaşar Güler, geçtiğimiz Kasım ayında Ankara’nın F-16’lar için 1,4 milyar dolarlık ön ödeme yaptığını doğrulamıştı.
F-35 PROGRAMINA DÖNÜŞ HEDEFİ
Başka yetkililer, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılmayı önceliklendirmesi gerektiğini belirtiyor; bu hamle Türkiye’nin savaş uçağı kapasitesini hemen artırabilir. F-16 veya Eurofighter’ların üretiminde uzun gecikmeler yaşanırken, Türkiye için üretilmiş altı F-35 hala hangarda bekliyor. Ankara yeniden kabul edilirse, bu uçaklar hızla transfer edilebilir. Güler ayrıca Türkiye’nin nihai hedefinin 40 adet F-35 almak olduğunu aktarıyor.
ABD’NİN TUTUMU VE BÖLGESEL DENGE
Türkiye’nin F-16 anlaşmasında değişiklik talebi, ABD yönetimi içinde endişe yarattı. Washington merkezli bir kaynak, Pentagon’un F-16 anlaşması netleşmeden F-35 müzakerelerini yeniden açmayacağını ifade etti. Söz konusu kaynak, motor satışı yerine F-16 teklifinin kabul edilmesinin pek olası olmadığını belirtti. Türkiye’nin F-35 programına dönüşü, Doğu Akdeniz’deki güç dengesini etkileyecek stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor. Yunanistan, ilk F-35’lerini 2028’de almayı planlarken, Türkiye’nin yaşlanan F-16 filosu operasyonel zorluklar yaratıyor. Ayrıca, İsrail başta olmak üzere bölgesel aktörler, Washington’a Türkiye’ye yönelik F-35 satışının engellenmesi için baskı yapıyor. İsrail, Orta Doğu ülkelerine yönelik ABD silah satışlarında kendi niteliksel üstünlüğünü korumak için fiilen veto yetkisine sahip bir ülke konumunda bulunuyor.