Türkiye, enerji varlığını Libya’da gerçekleştirdiği hidrokarbon arama çalışmalarıyla güçlendiriyor. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) aracılığıyla, Libya Ulusal Petrol Kurumunun yaklaşık 17 yıl aradan sonra açtığı petrol ve doğal gaz ihalesinde, TPAO, açık deniz ve kara olmak üzere iki blokta arama ruhsatı kazanmayı başardı. TPAO, Akdeniz’de Bingazi açıklarında, İspanyol Repsol ve Macar MOL Group’un bulunduğu bir konsorsiyumla, yaklaşık 10 bin 300 kilometrekarelik deniz bloğunda arama faaliyetlerine girişecek. Bu blok, Bingazi’nin yaklaşık 140 kilometre kuzeybatısında yer alıyor ve su derinliğinin 1500 metreyi aştığı ifade ediliyor.
TPAO’NUN PAY ORANI
Sirte’nin kuzeydoğusundaki, Libya’nın en verimli hidrokarbon havzalarından birinde bulunan yaklaşık 8 bin 200 kilometrekarelik kara bloğunda ise TPAO, Repsol ile ortaklık kurarak arama çalışmaları gerçekleştirecek. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, TPAO’nun her alanda yüzde 40 paya sahip olacağını belirtmişti. Ayrıca, NOC ile Haziran 2025’te imzalanan mutabakat zaptı çerçevesinde TPAO, Libya’da 4 açık deniz bloğunda jeolojik ve jeofizik çalışmalar yapacak ve 10 bin kilometrelik iki boyutlu sismik araştırmalar gerçekleştirecek. Türkiye, Libya’daki tarihi ve ekonomik bağlarıyla enerji varlığını artırmayı hedefliyor.
ENERJİDE BAĞIMSIZLIK HEDEFİ
Türkiye, enerji bağımsızlığı doğrultusunda sağlam adımlarla ilerliyor. Petrol ve doğal gaz arama ve üretim çalışmaları kapsamında, Karadeniz Sakarya Gaz Sahası ve Gabar’daki kara ve deniz faaliyetlerine devam ediyor. Günlük yaklaşık 300 bin varil petrol ve doğal gaz üreten TPAO’nun, 2028 yılına kadar bu rakamı 500 bin varile, uzun vadede ise 1 milyon varile çıkarması öngörülüyor. TPAO, yurt dışında büyüme stratejisi ile ExxonMobil, Chevron ve bp gibi uluslararası enerji devleriyle işbirliğini artırarak, yerli ve milli adımlarını uluslararası alanda genişletmeyi amaçlıyor. Libyalı ortaklıkların yanı sıra, Somali’de sismik arama gerçekleştiren şirketin, Pakistan’da da hidrokarbon arama ve üretim faaliyetlerine başlaması bekleniyor.
TARİHİ İLİŞKİLER VE GELECEK
Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM) Başkanı Oğuzhan Akyener, Türkiye ile Libya arasındaki tarihi ilişkilerin ve enerji işbirliğinin önemine vurgu yapıyor. Akyener, Türkiye’nin Libya’daki hidrokarbon sektöründeki faaliyetlerinin iç savaş öncesine dayandığını, bu süreçteki duraklamanın ardından tekrar başlatılan çalışmalarla enerji sektörüne yönelik girişimlerin hızlandığını belirtiyor. Libya’nın enerji üretimini günlük 2 milyon varile çıkarma hedefi doğrultusunda TPAO’nun kazandığı iki blok ile arama süreçlerine başlanacağı dile getiriliyor.
Akyener, ayrıca TPAO’nun teknik kapasitesine dikkat çekerek, bu alandaki tecrübeleri ve sahip olduğu ekipmanlarla başarılı arama ve üretim faaliyetleri gerçekleştireceğini ifade ediyor. Yabancı enerji şirketlerinin Türkiye ile daha fazla işbirliği yapmasının nedeninin de bu unsurlar olduğu aktarılıyor. Türkiye’nin Libya’daki enerji varlığının kamu şirketlerinin ötesinde özel sektörü de kapsaması gerektiğini vurgulayan Akyener, Türk şirketlerinin bölgedeki enerji yatırımlarında daha aktif rol almasının önemine dikkat çekiyor. Kamu tarafında Türkiye’nin stratejik kapasitesinin geliştiğine değinen Akyener, özel sektörde de benzer bir etkinliğin yaşanmasını bekliyor.