Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, Türkiye’deki binaların durumu hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Türkiye’de bina yaşına dair en son kapsamlı çalışmanın 2021 yılında TÜİK tarafından yapıldığını belirten Çak, son beş yılda inşa edilen yeni binaların da hesaba katılmasıyla birlikte Türkiye genelinde yaklaşık 36 milyon konut olduğunu ifade etti. Bu konutların bir kısmının boş, ikinci veya üçüncü konut ya da satış aşamasında olduğunu dile getiren Çak, aktif olarak kullanılan konut sayısının yaklaşık 26 milyon olduğunu aktardı.
RİSKLİ BİNALARIN ANALİZİ
Çak, yurt genelinde ortalama bina yaşının 25 olduğunu vurguladı. Ancak bina yaşının, yapının güvenliği hakkında tek başına yeterli bilgi sunmadığını belirtirken, özellikle 1980-2000 yılları arasında inşa edilen çok katlı yapıların risk açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Çak, “Bu kriterlere göre yaklaşık 6-7 milyon konutun risk havuzunda bulunduğu görünüyor” dedi. Dolayısıyla, Türkiye’deki risk havuzundaki bu konutların incelenmesini ve gerekli risk analizlerinin yapılmasını talep etti.
ÖN İNCELEME GEREKLİ
Çak, risk havuzundaki konutlar için öncelikle inceleme yapılması gerektiğini belirtti. “Karot, profometre gibi çalışmaların ardından elde edilen verilerle bilgisayar ortamında bir modelleme oluşturulmalı ve deprem performans analizleri yapılmalıdır” şeklinde konuştu. Eğer sonuçlar riskli çıkarsa, binanın güçlendirilmesi ya da güçlendirme maliyetinin yüksek olması durumunda yıkılması gerektiğini vurguladı.
KENTSEL DÖNÜŞÜM İHTİYACI
Çak, riskli binaların yoğun olduğu alanların kentsel dönüşüm alanı ilan edilerek yeniden planlanması gerektiğini ifade etti. İstanbul’da olası Marmara depremi gündemdeyken, binlerce binanın kentsel dönüşüm kapsamına alınması gerektiğini belirtti. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) verilerine göre, 1999 öncesinde inşa edilen 18 bin 800 bina yüksek ve çok yüksek riskli olarak tespit edildi.
İSTANBUL'DA RİSK DURUMU
İBB Deprem Risk Yönetimi Başkanı Murat Yün, İstanbul’un depreme hazır olmadığını ve kentte kendiliğinden yıkılması beklenen bin 238 bina bulunduğunu aktardı. Hızlı tarama sonucunda yaklaşık 3 bin binada resmi işlemlerin başlatıldığını ve tahliyelerin yapıldığını söyledi. Ayrıca, Avcılar, Zeytinburnu, Bağcılar ve Bahçelievler gibi ilçelerin riskli binaların en yoğun olduğu bölgeler arasında yer aldığını belirtti. Eski binalarda oturan birçok ev sahibi de kentsel dönüşüme girmek için harekete geçmiş durumda.