ARCTİK BÖLGESİNDE STRATEJİK ADIM
Türkiye, Arktik bölgesindeki stratejik rolünü pekiştiren bir gelişmeye imza atarak, Svalbard takımadalarındaki haklarını genişletiyor. Bu gelişme, bilimsel araştırmalar ve ekonomik faaliyetler açısından önemli yeni fırsatlar sunacak. Türkiye’nin Svalbard takımadalarıyla ilgili imzaladığı anlaşma, bölgedeki varlığını daha da güçlendiriyor.
SPITSBERGEN ANLAŞMASI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Arktik bölgesindeki Svalbard takımadalarının statüsünü belirleyen Spitsbergen (Svalbard) Anlaşması Türkiye için yürürlüğe girdi. Bu anlaşma 9 Şubat 1920 tarihinde Paris’te imzalandı ve 1925 yılından beri yürürlükte. Norveç’in adalar üzerindeki egemenliğini kabul etmekle birlikte, taraf olan diğer ülkelerin vatandaşlarına Svalbard takımadalarında mülk edinme, ikamet etme, balıkçılık ve madencilik gibi alanlarda ticari faaliyetlere katılma ve bilimsel araştırma yapma hakları tanımaktadır.
TÜRKİYE’NİN HAKLARI GENİŞLİYOR
Türkiye’nin bu anlaşmaya taraf olması sayesinde Türk vatandaşları ve şirketleri, Svalbard takımadalarında mülk edinme ve ikamet etme hakkına sahip olacak. Bu bağlamda, adaların karasularında balıkçılık yapabilecekler, denizcilik ve madencilik alanlarında ticari faaliyetler yürütebilecekler.
BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR İÇİN YENİ FIRSATLAR
Ayrıca, Türk bilim insanları kurulacak Türk Bilim İstasyonu’nda araştırmalar yapma fırsatını bulacak. Türk öğrenciler ise Svalbard Üniversite Merkezi’nde eğitim alabilecek. Türkiye, böylelikle Arktik bölgesinin doğal kaynaklarından yararlanmayı ve burada gerçekleştireceği bilimsel ve ekonomik faaliyetlerini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca Türkiye, Arktik Konseyi’ne gözlemci üye olma hedefine de devam etmekte.
TÜRKİYE’NİN ARKTİK SEFERLERİ
Bunun dışında, Türkiye son yıllarda Arktik bölgesine yönelik başarılı bilim seferleri düzenlemekte. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (TÜBİTAK MAM) tarafından, Norveç’in münhasır ekonomik bölgesi ile Svalbard Adaları ve karasularında gerçekleştirilen Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferleri’nin dördüncüsü (TASE-IV) 26 Haziran – 25 Temmuz 2024 tarihlerinde gerçekleştirilecek.