Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA), Dünya Futbol Federasyonu’nun (FIFA) özel sermaye yatırımı planına tepki olarak, erkekler ve kadınlar Dünya Kupaları’na yönelik boykot kararını oy birliğiyle aldı. 55 üye ülkenin katıldığı olağanüstü toplantıda alınan bu karar, dünya futbolunun en zengin ve en güçlü federasyonlarını FIFA Başkanı Gianni Infantino’nun karşısına dikti. UEFA, “Oyunun ruhu ve yönetişimi”nin tehdit altında olduğunu belirterek, FIFA’nın özel bir yan kuruluş kurarak Dünya Kupası’nın ticari ve operasyonel haklarını devretme girişimine sert bir yanıt verdi.
UEFA’DAN FIFA’YA SERT TEPKİ: BOYKOT KARARI OY BİRLİĞİYLE ALINDI
FIFA ve Infantino, Salı günü yaptıkları açıklamada, dünyanın en büyük spor organizasyonlarından birinin ticari ve operasyonel haklarını kontrol edecek, özel sermaye yatırımını da içeren ayrı bir yan kuruluş kurma planlarını duyurmuştu. Bu öneri, dünyanın dört bir yanından yoğun eleştiri alırken, UEFA “Avrupa’nın tutumu nettir. Bu modele asla meşruiyet kazandırmayacağız” ifadelerini kullandı. UEFA’nın yayınladığı sert bildiride, “Hiç kimse, yalnızca bir sonraki nesil için sakladığı şeyi satma ahlaki yetkisine sahip değildir” denildi.
2030 DÜNYA KUPASI VE KADINLAR DÜNYA KUPASI RİSK ALTINDA
Alınan boykot kararı, mevcut Dünya Kupası şampiyonu İspanya’nın yanı sıra Fransa ve İngiltere gibi yarı finalist takımların 2030 Dünya Kupası’na katılmaması anlamına geliyor. Karar ayrıca, gelecek yıl Brezilya’da düzenlenecek Kadınlar Dünya Kupası’nı da etkileyecek. Geçtiğimiz yıl düzenlenen turnuvada yarı finale kalan dört takımdan üçü Avrupalıydı ve son şampiyon İspanya da bu takımlar arasında yer alıyordu. Avrupa takımlarının bu turnuvayı da boykot etmesi halinde, turnuvanın prestiji ve katılımcı sayısı ciddi şekilde etkilenecek.
ÖZEL SERMAYE PLANININ ARKASINDAKİ ENDİŞELER
FIFA’nın “FIFA Forward Enterprise” (FFE) olarak adlandırdığı planın en çok eleştirilen yönü, sürecin şeffaflıktan uzak olması ve özel yatırımcıların FFE yan kuruluşunun yaklaşık yüzde 20’sini satın almasına izin verilmesi. Özellikle, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’in kardeşi Joshua Kushner liderliğindeki Thrive Eternal adlı yatırımcı grubunun bu plandaki rolü dikkat çekiyor. Eleştirmenler, yatırımcıların kârlarını maksimize etmek için yetki alanlarının dışına çıkarak turnuva formatını etkilemeye çalışacağından endişe ediyor. Örneğin, genişletilmiş Dünya Kupası formatının daha fazla maç ve reklam geliri sağladığı göz önüne alındığında, bu planla birlikte turnuvanın ve Kulüpler Dünya Kupası’nın daha da genişletilerek daha fazla takım ve maç eklenmesi ihtimali güçleniyor. Ayrıca, Dünya Kupası’nın dört yılda bir yerine iki yılda bir düzenlenmesi gibi bir baskı da oluşabileceği belirtiliyor. Bu durumun, oyuncu sağlığı ve ulusal ligler ile Şampiyonlar Ligi gibi diğer müsabakalar üzerinde olumsuz etkiler yaratmasından endişe ediliyor.
DİĞER KONFEDERASYONLARDAN DA TEPKİ GECİKMEDİ
UEFA’nın boykot kararının ardından, diğer kıta federasyonlarının (Güney Amerika Futbol Konfederasyonu CONMEBOL, Kuzey ve Orta Amerika ile Karayipler Futbol Konfederasyonu CONCACAF ve Asya Futbol Konfederasyonu AFC) nasıl bir tavır alacağı merak konusu. CONCACAF, yaptığı açıklamada FIFA’nın sürecindeki “yetersiz prosedürden” derin endişe duyduğunu belirtirken, AFC Başkanı Şeyh Salman bin İbrahim El Halife de FIFA’nın kendilerine danışılmamasını “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirdi. İngiltere Futbol Federasyonu (FA), boykot oylamasının ardından Avrupa takımlarıyla “omuz omuza” olduklarını duyurdu. Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef ve İngiltere Spor Bakanı Lisa Nandy de UEFA’nın kararına tam destek verdi.
AVRUPA’NIN FUTBOLDAKİ AĞIRLIĞI KRİTİK ROL OYNUYOR
UEFA üyesi federasyonlar, FIFA üyelerinin sadece yüzde 26’sını oluştursa da, bu 55 ülke futbolun hem milli takım hem de kulüp seviyesinde en büyük ağırlığa sahip. İngiltere (Premier Lig), İspanya (La Liga) ve Almanya (Bundesliga) gibi ülkeler, Real Madrid, Barcelona, Manchester City, Arsenal, Chelsea ve Bayern Münih gibi küresel ticari güce sahip dev kulüplere ev sahipliği yapıyor. Sportif anlamda da Avrupa takımları, FIFA dünya sıralamasında ilk 10’da altı sıraya sahip. 2026 Dünya Kupası’nda çeyrek finale kalan sekiz takımdan altısı, yarı finale kalan dört takımdan üçü ve şampiyon İspanya UEFA üyesiydi. Kadınlar tarafında da durum benzer. Gelecek büyük FIFA turnuvası olan 20 Yaş Altı Kadınlar Dünya Kupası’nın 5 Eylül’de Polonya’da başlamasına kısa bir süre kala, boykot kararının sahada nasıl uygulanacağı merakla bekleniyor.