Kampala, Uganda — Uganda’nın Tooro Krallığı’nda, geçen ay 34 yaşında hayatını kaybeden ve çocuk yaşta tahta çıkan “çocuk kral” olarak bilinen monarkın ardından, beklenmedik bir şekilde yeni monark olarak haber spikeri Edward Rukidi Kijanangoma atandı. Tooro için yapılan seçim komitesi, Kijanangoma’nın taç prensi olarak seçildiğini duyurdu. Merhum kralın kuzeni olan Kijanangoma, devlet yayıncısı Uganda Broadcasting Corporation’da haber spikeri ve editör olarak görev yapıyordu. Kijanangoma’nın bu hafta taç giymesi bekleniyor; Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV’ün cenazesi ise Cumartesi günü, Kongo sınırındaki uzak bir şehirde on binlerce yas tutan kişinin katılacağı bir törenle gerçekleştirilecek.
SEÇİMİN ARKASINDAKİ NEDENLER
Kral Oyo, kanser nedeniyle hayatını kaybettiğinde bekâr biriydi. Bu durum, onu çocuk yaşta tahta geçen biri olarak hatırlayan birçok kişi için üzüntü kaynağı oldu. Tooro, Uganda hükümeti tarafından tanınan beş geleneksel krallıktan biri olmasına rağmen, resmi bir egemenliğe sahip değil. Uganda Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni, Oyo’nun evlilik dışı bir mirasçı bıraktığını öne sürmüştü; ancak Tooro’nun komitesi Kijanangoma’yı seçerken bu durumu dikkate almadı.
Kijanangoma'NIN PROVAKATİF SEÇİMİ
Kijanangoma’nın seçimi, geleneksel değerlere bağlı olanları ve tahta başka bir çocuğun geçmesini istemeyenleri hedef alarak yapılmış olabilir. Ancak bu durum, Oyo’nun hayranları içinde tartışmalara neden olabilir ve hukuki bir meydan okumaya yol açabilir. Seçim, Oyo’nun en yakın akrabası tarafından hemen reddedildi. Oyo’nun kız kardeşi Ruth Komuntale, “Gerçekten çok hayal kırıklığına uğradık,” diyerek yerel bir yayıncıya konuştu. “Açıkçası, bana göre bu çok dramatik, bölünme ve kargaşa yaratmaya çalışıyor.” Komuntale, Oyo’nun yazılı vasiyetinin “net bir şekilde” tahta bir varis bıraktığını belirtti.
OYO'NUN HAYATI VE TAÇ GİYME TÖRENİ
Oyo, 1995 yılında 3 yaşındayken babasının vefatından sonra taç giydi. Renkli giysileriyle meraklı bir çocuk olan Oyo, yüz binlerce tebaası için bir hayranlık nesnesiydi. Taç giyme töreninde, bir dizi kabile ritüelini geçerek kraliyet mezarlığına götürüldü ve burada olgunlaşma ritüelini gerçekleştirdi: babasının mezarına dokuz kahve çekirdeği atmayı başardı. Oyo, hemen dünyanın en genç kralı unvanını aldı ve ulusal etkinliklerde dünya liderleriyle tanıştırıldığı için büyüleyici bir figür haline geldi.
GEÇMİŞTEKİ KRALLIKLAR VE GÜNÜMÜZDEKİ DURUM
Kral Oyo, ergenlik çağına kadar krallığın atadığı vekiller tarafından yönlendirildi. Libyalı lider Muammer Kaddafi, Tooro kraliyet ailesiyle sanki kendi geniş ailesinin bir parçasıymış gibi dostluk kurdu. Kaddafi, Uganda’ya birçok kez gitti ve Oyo ile kraliçe annesine yıllarca destek verdi. Uganda’nın geleneksel krallıkları, bağımsızlık sonrası bir cumhuriyet başkanı tarafından yasaklandı, ancak 1993 yılında yeniden kuruldu. Resmi bir siyasi yetkiye sahip olmamakla birlikte, krallar, kabile kültürünün koruyucuları olarak otoriteye sahipler.