ABD, Ukrayna ve Rusya arasında yeni bir barış görüşmesi turu, Salı günü Abu Dabi’de başlayacak. Trump yönetimi, Moskova’ya önemli tavizler vermesine rağmen, neredeyse beş yıldır devam eden çatışmayı sona erdirmek için çabalarını yeniliyor. Rusya, bu görüşmelerin, Şubat ayından bu yana yapılan ilk müzakereler olduğunu vurgulayarak, yalnızca üç taraflı olmasını istiyor; buna rağmen bazı Avrupa ülkelerinin ulusal güvenlik danışmanları ve NATO ile Avrupa Birliği’nden yetkililerin de ayrı toplantılar için Birleşik Arap Emirlikleri’nde bulunması bekleniyor.
GÖRÜŞMELERİN HEDEFİ
ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve müzakerecisi Jared Kushner, “Kalıcı bir barış sağlayacak ve egemen, güvenli ve refah içinde bir Ukrayna’nın koşullarını yaratacak müzakereli bir çözüm bulmak için çok çalışıyoruz” dedi. ABD yetkilileri, yaklaşan görüşmelerin savaşın sona ermesi konusunda yeni bir başlangıç noktası oluşturduğunu, güvenlik garantileri ve “savaş sonrası güvenlik mimarisi” konularının tartışılacağını belirtti. Bir yetkili, “Bu savaşı sona erdirdiğimizde, gerçekten son bir son olmasını sağlamamız gerekiyor, ve bunun Ukrayna’nın istediği şey olduğuna inanıyoruz. Bunun Avrupa’nın istediği şey olduğuna ve bunun Rusya’nın istediği şey olduğuna inanıyoruz” ifadelerini kullandı. Ancak birçok kişi, özellikle Avrupa’da, Moskova’nın niyetleri konusunda şüpheleri olduğunu dile getiriyor.
AVRUPA'NIN KATKISI
Avrupa Birliği’nin dış politika şefi Kaja Kallas, Rusya’nın iyi niyetle müzakere etmeye istekli olduğuna dair pek bir işaret görmediğini söyledi. ABD’li yetkililer de barış görüşmeleri kapsamında bir güvenlik garantisi sunulup sunulmayacağına karar vermenin Trump’a kalacağını belirtti. ABD’yi Kushner ve Orta Doğu elçisi Steve Witkoff temsil edecekken, Ukrayna’nın dış istihbarat şefi ve baş müzakerecisi Rustem Umerov, Ukrayna delegasyonuna liderlik edecek. Rusya, TASS haber ajansına göre, Dışişleri Bakan Yardımcıları Sergei Ryabkov ve Mikhail Galuzin’i delegasyon olarak gönderecek. Umerov, E4 grubundan (Birleşik Krallık, Fransa, Almanya ve İtalya) temsilcilerin yanı sıra NATO ve Avrupa Komisyonu’ndan yetkililerin de Abu Dabi’de bulunacağını belirtti.
GÖRÜŞMELERİN ÖNEMİ
Görüşmeler, Avrupa ülkelerinin Ukrayna’nın geleceği ve blokun genel güvenliği konusundaki daha aktif rolü için yeniden bir baskı yaptığı bir dönemde gerçekleşiyor. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, “Avrupalılar iyi bir şekilde temsil edilecek” dedi. Umerov, Ukrayna’nın diplomatik süreçte Avrupa’nın katılımcısı olmasını sağlamak için her şeyi yaptığını ifade etti. Kushner, görüşmelerin üç taraflı kalacağını belirtmekle birlikte, Avrupa ortaklarıyla da buluşarak son haftalarda Avrupa güvenliği ve Ukrayna’nın savaş sonrası geleceği konularında yakın istişare ve koordinasyona devam edeceklerini söyledi.
GÖRÜŞMELERİN GEÇMİŞİ
Bu, üç taraflı görüşmelerin dördüncü turu olacak ve daha önceki tüm görüşmelerde önemli bir ilerleme sağlanamamıştı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky, Şubat ayında İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılan en son üç taraflı görüşmelerin Ukrayna’nın hedeflerine ulaşamadığını belirtmişti. Bu yıl Ukrayna, Rusya’nın tam ölçekli işgaliyle birlikte zor günler geçiriyor; yalnızca geçen hafta, Rusya’nın Zaporizhzhia’da bir okula düzenlediği hava saldırısında en az 55 kişi hayatını kaybetti.
RUSYA'NIN SALDIRILARI VE ETKİLERİ
Son birkaç ay içinde Rusya, daha hızlı ve jet motorlu Shahed insansız hava araçları kullanarak enerji altyapısına saldırılarını artırdı. Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinin yetersizliği nedeniyle Rus füzeleri daha sık geçiyor. Biden yönetimi, Ukrayna’nın en büyük tek bağışçısı ve en güçlü müttefiki olarak konumlanırken, Trump yönetiminin Ukrayna ile ilişkisi daha karmaşık hale geldi. Zelensky, Batılı müttefiklerine, son balistik füze saldırılarından önce istihbarat uyarıları sağlamadıkları yönünde suçlamalarda bulundu.
SON DÖNEMDEKİ GELİŞMELER
Trump, yükselen enerji fiyatları nedeniyle Moskova ile iş yapma isteğini dile getirirken, Ukrayna’nın topraklarından feragat etmesi gerektiğini öne sürdü. Zelensky, “mavi dalga”nın ABD’nin Ukrayna’ya desteğini artırabileceğini umduğunu ifade etti. Ancak, ara seçimlerin ABD’nin Ukrayna politikası üzerinde ne kadar etkili olacağı belirsizliğini koruyor.