Rusya’nın Karadeniz’e açılan kritik kapısı olan Azak Denizi’ndeki hakimiyeti, Ukrayna’nın bir dizi saldırısının ardından sarsıldı. Moskova bu hafta ana su yolundaki trafiği durdurmak zorunda kaldı ve bu durum Kremlin’in dünyanın geri kalanıyla ticaret yapma kabiliyetini ciddi şekilde sınırladı. Bu gelişme, Rusya için büyük bir stratejik kaybı işaret ediyor çünkü Azak Denizi yıllarca Ukrayna’nın erişiminin dışında kalmış, Rusya’ya Ukrayna’ya yönelik saldırılar için uygun bir üs ve güney Rusya’yı dünya okyanuslarına bağlayan bir koridor sağlamıştı. Ancak Ukrayna’nın insansız hava aracı programındaki son ilerlemeler bu durumu kökten değiştirdi.
UKRAYNA’NIN AZAK DENİZİ’NDEKİ DRONE SALDIRILARI HIZ KAZANDI
Ukrayna’nın insansız hava aracı kuvvetlerinin komutanı Robert Brovdi, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Kiev’in son dokuz gün içinde Azak Denizi’nde 116 Rus gemisini vurduğunu söyledi. Bu sayı, daha önce çoğunlukla gölge filo ve askeri gemilerle sınırlı olan saldırıların sıklığındaki keskin artışı gözler önüne serdi. Ukraynalı yetkililer tarafından paylaşılan son saldırılara ait videolar, doğrudan isabetleri gösteriyor. Bu amansız saldırılar, Rusya’yı Azak Denizi’ndeki trafiği durdurmaya zorladı. Denizin kilit noktalarındaki Don-Azov Kanalı ve Kerç Boğazı kapatıldı; uydu görüntüleri ve gemi takip servisleri, denizin her iki tarafında bekleyen uzun gemi kuyruklarını gösteriyor.
UZMANLAR: BU YALNIZCA BİR BAŞLANGIÇ
Ukrayna, yaptırımlara tabi yakıt taşıyan Rus gölge filosuna yönelik saldırılarda giderek daha başarılı hale gelirken, Azak Denizi’nin abluka altına alınmasının buğday veya ayçiçek yağı gibi yaptırıma tabi olmayan ihracatı da etkileme potansiyeli bulunuyor. ABD merkezli Savaş Çalışmaları Enstitüsü (ISW), Azak Denizi’ndeki Ukrayna saldırılarının, “işgal altındaki Kırım’ı Rus lojistik ağından ayırma ve özellikle petrol ürünleri ile tahıl için deniz ticaret yollarını kesme çabalarında yeni bir aşama” olduğunu belirtti. Operasyona katılan Ukrayna Silahlı Kuvvetleri 413. Ayrı İnsansız Sistemler Alayı’nın komutanı Binbaşı Evhen Karas, Rusya’nın Kırım’ı büyük bir askeri üsse dönüştürdüğünü ancak Ukrayna’nın tüm lojistiği kestiğini söyledi. Karas, “Ulaşabildiğimiz her yere kadar bu baskıyı artıracağız. Bu sadece bir başlangıç,” dedi.
RUS EKONOMİSİNE AĞIR DARBE VE KÜRESEL TAHIL PİYASALARI
Rusya, dünyanın en büyük buğday ihracatçısı konumunda ve küresel buğday ihracatının yaklaşık beşte birini gerçekleştiriyor. Önde gelen Karadeniz tarım piyasaları analisti Andrey Sizov’a göre, Rusya’nın buğday ihracatının yaklaşık dörtte biri Azak Denizi üzerinden yapılıyor. Sizov, “Karadeniz, buğday piyasası için ham petrol piyasasındaki Basra Körfezi gibidir,” diyerek durumun devam etmesi halinde Rusya’nın ekonomik kayıplarının milyarlarca doları bulabileceğini ifade etti. Tahıl vadeli işlem fiyatları son günlerde kısmen Azak Denizi krizi nedeniyle yükseldi. Rusya, buğday ihracatını Karadeniz’deki diğer terminallere yönlendirebileceğini iddia etse de Sizov, zirve sezonda Rusya’nın toplam tahıl ihracatının bu limanların kapasitesini aşması nedeniyle bunun mümkün olmayacağını belirtti.
UKRAYNA’DAN KIRIM’I İZOLASYON HAREKATI
Azak Denizi’ndeki Ukrayna harekatı, 2014’ten bu yana Rusya tarafından illegal olarak ilhak edilen Kırım’ı izole etme çabasının bir parçası olarak başladı. Geçen ay Kırım’a düzenlenen saldırıların ardından Rusya yanlısı yetkililer olağanüstü hal ilan etmişti. Kiev, Kırım’ı işgal altındaki güney Ukrayna üzerinden Rusya’ya bağlayan “kara köprüsü” üzerinden mal ve insan taşıma kabiliyetini ortadan kaldırmak için köprülere, otoyollara ve demiryollarına yönelik saldırılarını artırdı. Aynı zamanda yarımadaya yakıt taşımaya çalışan Rus gemileri de hedef alınıyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Ukrayna’nın Azak Denizi’ndeki kampanyasını “korsanlığın bile ötesinde” olarak nitelendirerek terörizmle suçladı. Ukrayna ise yalnızca askeri hedefleri vurduklarını söylüyor.