Dünyanın en büyük insansı robot üreticisi Unitree, Çarşamba günü Şanghay Borsası’ndaki çıkışında hisseleri yüzde 600’ün üzerinde değer kazandı. Şirket, halka arzında 6,1 milyar yuan (905 milyon dolar) topladı ve talep, 8 binden fazla katla Şanghay’ın teknoloji odaklı STAR piyasasında rekor kırdı. Dans eden ve kung fu yapan androidleriyle küresel ilgiyi üzerine çeken şirket, Pazartesi günü “Superman” adlı yeni insansı robotunu tanıttı; robotun iki metre yüksekliğe zıplayabildiği ve saniyede 12,66 metre hıza ulaşabildiği belirtildi.
ÇİN'İN GELECEK TEKNOLOJİSİNDE KİLİT OYUNCU
Unitree, geçen yıl Çin’in en büyük sahnesinde, yıllık Ay Yeni Yılı galasında şık dans koreografileriyle ülke çapında tanınır hale geldi. O tarihten bu yana şirket, Çin’in geleceğin teknolojilerine hakim olma hedefinde önemli bir stratejik firma olarak öne çıktı. Kurucu Wang Xingxing, geçen yıl Devlet Başkanı Xi Jinping’in önde gelen teknoloji şirketleriyle düzenlediği nadir toplantıda ön sırada yer aldı.
Çin ekonomisinin büyümesinin yavaşlaması ve işgücünün daralmasıyla birlikte Pekin yönetimi, insansı robotları bir sonraki yıkıcı ürün olarak görüyor. 2023 tarihli bir politika belgesinde insansı robotlar, “teknolojik rekabetin yeni zirvesi ve gelecek endüstriler için yeni bir sınır” olarak tanımlanmıştı. Gelişmekte olan bu sektörde öne geçmek, Çin’in ABD ile yapay zeka ve ileri teknoloji alanındaki yoğun rekabetteki konumunu da güçlendirebilir.
BORSAYA KOT OLAN İLK İNSANSI ROBOT ÜRETİCİSİ
Bu halka arz, Unitree’yi anakara Çin’de borsaya kote olan ilk insansı robot üreticisi yaptı. Diğer Çinli robot şirketleri UBTECH ve Dobot Hong Kong’da işlem görürken, sektörün bir diğer öncüsü Agibot da bu şehirde halka arz için çalışıyor. Pazar araştırma firması Counterpoint Research’ün yardımcı direktörü Ethan Qi, “Unitree’nin halka arzı, insansı robot sektörü için önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor ve halka arz sürecindeki diğer IPO’lar için bir referans görevi görebilir” değerlendirmesinde bulundu.
KÜRESEL SATIŞLARDA ÇİN HAKİMİYETİ
Çin, insansı robot satışlarında küresel pazara şimdiden hakim durumda. Geçen yıl Çinli firmalar, dünya genelindeki insansı robot teslimatlarının büyük çoğunluğunu gerçekleştirdi ve Tesla, Figure AI ile Boston Dynamics gibi Amerikalı rakiplerini geride bıraktı. Ancak uzmanlar, teknolojinin hâlâ donanım ve yazılım kısıtlarıyla karşı karşıya olduğunu, iki ayaklı robotların ister fabrika katlarında ister evlerde tam ölçekli kullanıma yıllar uzakta olduğunu belirtiyor.
Unitree’nin daha önceki başvuru dosyasına göre, satışların büyük bölümü araştırma ve eğitim kurumlarına yapılıyor; endüstriyel kullanım 2025’in ilk üç çeyreğinde yüzde 10’un altında kaldı. Finansal hizmetler firması Morningstar’ın hisse senedi analisti Kangyuxiao Li, “Unitree güçlü teknoloji ve ticari ivme gösterdi ancak gösterilerden ve erken uygulamalardan yaygın endüstriyel benimsenmeye geçmek zaman alacak” dedi.
GELİR VE KÂRLILIKTA REKOR BÜYÜME
Halka arzdan elde edilen gelirin, gömülü yapay zeka modelleri ve robot donanımının araştırma-geliştirme çalışmaları ile fabrika genişletme için kullanılacağı açıklandı. 2016 yılında Çin’in doğusundaki teknoloji merkezi Hangzhou’da kurulan Unitree, yemek teslimat devi Meituan, teknoloji devleri Tencent ve Alibaba ile yapay zeka girişimi DeepSeek dahil çok sayıda tanınmış Çinli şirketin desteğine sahip.
İnsansı robotların yanı sıra robot köpekler olarak bilinen dört ayaklı robotlar da üreten şirket, geçen yıl gelirinin yaklaşık yüzde 42’sini bu ürünlerden elde etti. İki yıl içinde gelirini 10 kattan fazla artıran şirket, 2025’te yaklaşık 1,7 milyar yuan (252 milyon dolar) ciroya ulaştı. Unitree ayrıca sektörde kârlılığa ulaşan az sayıdaki şirketten biri; geçen yıl 278 milyon yuan (41 milyon dolar) net kâr elde etti. Şirket, geçen yıl dünya genelinde 5 bin 500’den fazla insansı robot teslim ederek dünyanın en büyük insansı robot satıcısı oldu.
ABD YAPTIRIMLARI VE GELECEK RİSKLERİ
Counterpoint Research’ten Qi, Unitree’nin avantajının çoğunlukla donanım ve hareket kontrol yeteneğine dayandığına dikkat çekerek, makinelerin beyni olarak görev yapan gömülü yapay zeka modellerine yönelik araştırma-geliştirme yatırımlarını artırmaları gerektiğini söyledi. Bu zayıflığı gidermek için Unitree ile ABD’li teknoloji devi Nvidia arasında haziran ayında araştırma-geliştirme ortaklığı duyuruldu.
Unitree’nin geleceği yalnızca ürün rekabetçiliğine bağlı değil. Haziran ayında şirket, ABD hükümetinin Çin bağlantılı askeri şirketler listesine eklendi ve Pentagon ile iş yapması yasaklandı. Geçen ay ise Washington, ulusal güvenlik riski gerekçesiyle Çin’i hedef alan yeni insansı ve dört ayaklı robot ithalatını yasakladı. Kısıtlamalar ABD’de satışı onaylanmış mevcut modelleri kapsamasa da, gelirinin yüzde 40’ından fazlasını yurt dışından elde eden Unitree gibi şirketlerin gelecekteki satışlarını olumsuz etkileyebilir.
Unitree, halka arz izahnamesinde, ABD’nin kısıtlamaları sürdürmesi halinde “yurt dışı satışlardaki hızlı büyümesini sürdüremeyebileceğini ve hatta performansında düşüş görülebileceğini” belirtti. BofA Global Research Büyük Çin otomotiv ve sanayi araştırmaları başkanı Ming Lee ise Unitree’nin robotlarını çeşitli endüstriyel uygulamalarda başarıyla devreye alabileceğini göstermesi ve gömülü yapay zeka sistemini güçlendirmesi gerektiğini ifade etti.