ABD Tarım Bakanlığı (USDA), Teksas’ın güneyinde et yiyen Yeni Dünya kurtçuk vakası tespit edildiğini duyurdu. Bu parazit sineğin larvaları yalnızca sıcakkanlı hayvanların dokularıyla besleniyor ve onlarca yıl sonra ilk kez ABD hayvancılığında görülüyor. Gıda güvenliği açısından bir risk oluşturmasa da bu istila, ekonomik kayıplara yol açarak Amerikalıların rekor seviyelerde ödeme yaptığı sığır eti fiyatlarını daha da artırabilir.
KARANTİNA VE MÜDAHALE ÇALIŞMALARI BAŞLATILDI
USDA’nın Iowa’daki Ulusal Veteriner Hizmetleri Laboratuvarı, Teksas’ın La Pryor bölgesinde 3 haftalık bir buzağıdan alınan numuneyi test etti ve Yeni Dünya kurtçuk vakasını doğruladı. Bakanlık, Teksas’ta paraziti kontrol altına almak ve yok etmek için sahada personel görevlendirdi. 20 kilometrelik istila bölgesi belirlenirken karantina, hareket kontrolü ve gözetim uygulamaları başlatıldı. Ayrıca bölgede kısır sineklerin hedefli salımı hızlandırıldı. USDA Bakanı Brooke Rollins, “Hayvan tedavi protokollerine ve hareket kısıtlamalarına uyulursa bu istilanın ülkede kalıcı hale gelmesine gerek yok” dedi.
KURTÇUK SADECE YARALI DOKUYA YERLEŞİYOR
Yeni Dünya kurtçuk, hayvandan hayvana bulaşan bulaşıcı bir hastalık değil. Dişi sinekler yumurtalarını sıcakkanlı hayvanların taze yaralarına bırakıyor. Larvalar konakçının dokusuyla beslenerek hayati organlara zarar verebiliyor, ciddi bakteriyel enfeksiyonlara ve ölüme neden olabiliyor. Parazit yaban hayatı ve evcil hayvanlar için de tehdit oluşturuyor. Teksas, Arizona ve New Mexico’daki veteriner hekimlere yeni enfeksiyonlara karşı dikkatli olmaları uyarısı yapıldı. Rollins, hayvan sahiplerine huzursuzluk belirtileri, açık yaralar veya vücut açıklıklarında kurtçuk gibi işaretlere karşı tetikte olmalarını söyledi. İnsanlarda görülme sıklığı nadir olsa da vakalar ölümcül olabiliyor. ABD’de en son Ağustos ayında Maryland’de seyahat kaynaklı bir insan vakası görülmüş ve kişi tamamen iyileşmişti.
EKONOMİK ETKİSİ MİLYARLARI BULABİLİR
Uzmanlara göre ABD’de kurtçuk istilası mali açıdan yıkıcı olabilir. Ülkenin en büyük salgını 1972’de yaşandı ve USDA 90 bin vaka tespit etti. Dallas Federal Rezerv Bankası verilerine göre benzer bir salgın yalnızca Güneybatı bölgesine 3 milyar dolardan fazla maliyet çıkarabilir. Tarım Bakanı Rollins, insan sağlığına yönelik riskin son derece düşük olduğunu ve kurtçuğun gıda güvenliği sorunu oluşturmadığını ancak hayvancılık için çok ciddi bir tehdit olduğunu vurguladı. Özellikle hayvancılıkla uğraşanlar, dışarıda çok vakit geçirenler ve açık yarası olan kişiler risk altında bulunuyor.
TEDAVİ İÇİN ACİL DURUM İZNİ VE YENİ PROTOKOLLER
ABD Sağlık Bakanlığı, Ağustos ayında hayvanlarda kurtçuk enfeksiyonlarının tedavisi ve önlenmesi için ilaçların acil kullanımına izin verdi. Rollins, söz konusu tedavinin Teksas’ın güneyine gönderildiğini açıkladı. USDA, Orta ve Güney Amerika’da yayılan salgına yanıt olarak yeni izleme, test ve karantina protokolleri oluşturdu. Mayıs 2025’te güney sınırındaki ABD giriş noktalarından canlı hayvan ithalatı durduruldu. Sınıra kurtçukları tespit edebilen köpekler yerleştirilirken, Meksika ve Panama’ya kısır sinek üretimini artırmak için ekipler gönderildi. ABD ayrıca Teksas’ta haftada yüz milyonlarca kısır sinek üretecek bir tesis için 750 milyon dolar ayırdı; tesisin gelecek yıl açılması planlanıyor.
GEÇMİŞTEKİ ERADİKASYON BAŞARISI VE ÇÖKEN BARIYER
Kurtçuk sineğini genetik olarak değiştiren ve üremesini engelleyen entomolog Max Scott, salgınların genellikle fabrikalarda üretilen sineklerin pupa döneminde gama ışınlarıyla kısırlaştırılması ve doğaya salınmasıyla kontrol edildiğini belirtti. Kısır erkeklerle çiftleşen dişiler yavru üretemiyor. Scott, “USDA 50 yıl boyunca bu sineği Panama-Kolombiya sınırına kadar yok etmeyi başardı. Büyük bir başarı hikayesiydi ancak bariyer birkaç yıl önce çöktü ve sinekler Orta Amerika’da hızla yayıldı” dedi. Bariyerin çökmesinde birden fazla faktörün etkili olduğunu belirten Scott, son dönemde kullanılan kısır erkek sineklerin yeterince güçlü olmaması nedeniyle dişi sineklerin onları tercih etmediğini ifade etti. Panama-Kolombiya sınırından geçen göç dalgasıyla birlikte enfekte hayvanların da taşındığını söyledi. Rollins ise Yeni Dünya kurtçuk müdahalesini “Trump yönetiminin ortak çabası” olarak nitelendirdi.