EKONOMİK KRİZ VE BORÇLANMA ARTIŞI
Türkiye’de derinleşen ekonomik kriz, vatandaşların bankalara borçlanma yönünde büyük bir artış göstermesine neden oldu. Düşük maaşlar ve yükselen yaşam maliyetleri, bireylerin kredi ve kredi kartı kullanımında rekor seviyelere ulaşmasına yol açtı. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi’nin temmuz raporuna göre, bireysel borçların toplamı 5 trilyon lirayı geçerek tarihî bir seviyeye ulaştı. Nefes Gazetesi’nden edinilen bilgilere göre, toplam nakdi kredi hacmi 21 trilyon 19 milyar TL olurken, tasfiye edilmesi beklenen kredilerdeki artış oranı yüzde 82’ye çıkarak 566 milyar TL’ye dayandı. Bireysel kredi borç bakiyesi ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 47 artışla 4 trilyon 959 milyar TL’ye ulaştı. Bunun büyük bir kısmını, 2 trilyon 452 milyar TL ile kredi kartı borçları oluşturuyor.
KREDİ KARTI VE İHTİYAÇ KREDİLERİNDEKİ ARTIŞ
Temmuz ayı itibarıyla 39,7 milyon kişi kredi kartı borcuna sahipken, kişi başına düşen borç son bir yılda yüzde 48 artarak 61 bin 791 TL’ye yükseldi. Ayrıca ihtiyaç kredileri 1 trilyon 214 milyar TL ile kredi kartlarından sonra en fazla borçla dikkat çekiyor. Bireysel kredi borcu olan kişi sayısı ise bir yıl içinde 1,8 milyon artarak 42,7 milyona ulaştı. Ortalama borç miktarı, yüzde 41 artışla 116 bin 148 TL’ye çıktı. Gelirlerinin yetersizliği nedeniyle, birçok kişi nakit ihtiyacını kredi mevduat hesapları (KMH) kullanarak karşılamaya başladı. KMH kullananların sayısı 30,8 milyona yükselirken, toplam borç ise yüzde 98 artarak 623 milyar TL’ye ulaştı. Kişi başına düşen KMH borcu ise 20 bin 195 TL’ye çıkarak asgari ücrete yaklaştı.
DEPREM BÖLGELERİNDE BORÇ ARTIŞI
Son bir yıl içerisinde bireysel kredi bakiyesi en fazla artan il Tunceli oldu ve bu oran yüzde 64.9 olarak kaydedildi. Bunu Adıyaman (%56) ve Kahramanmaraş (%55) izledi. İlk 10 şehir arasında, deprem bölgesinden 5 il bulunuyor: Hatay, Osmaniye ve Malatya da kredi borçlarının hızla yükseldiği iller arasında yer alıyor. Kredi kartı borçları açısından da benzer bir durum söz konusu. Artış oranının en yüksek olduğu ilk 10 ilin 6’sı deprem bölgesinden çıkıyor. Adıyaman’da kredi kartı borçluları bir yılda yüzde 80, Kahramanmaraş’ta yüzde 76, Malatya’da yüzde 70, Hatay’da yüzde 68, Diyarbakır’da yüzde 64 ve Osmaniye’de yüzde 63 oranında artış gösterdi.