Aleksandar Vucic, Sırbistan’ın uzun süreli lideri, pazar günü yapılan seçimlerde muhalefet partisine karşı yenilgiyi kabul etti. Sağcı partisi ile üniversite öğrencilerinin oluşturduğu çeşitli bir muhalefet hareketi, Vucic’in hükümetine karşı iki yıl boyunca süren protestolarla sahneye çıktı. Bu, Balkan ülkesinde Vucic’in 14 yıllık iktidarına yönelik büyük bir siyasi değişim anlamına geliyor.
SEÇİM SONUÇLARI VE TEPKİLER
Yüksek katılım ve artan gerilimle gerçekleşen bu seçimde, Vucic’in partisinin muhalefetteki Öğrenci Listesi’nin 135 ile 140 sandalye kazanacağı tahmin edildi. Vucic, kendi partisinin ise yaklaşık 105 sandalye alacağını belirtti. Destekçilerine hitaben yaptığı konuşmada, “Öğrenci Listesi kazandı” dedi. Ancak, kaybının nedenini Sırbistan’ın bağımsız medyasına ve adı geçmeyen Avrupa ülkelerinin müdahalesine bağladı. Vucic, partisinin 1.7 milyon oy aldığını, Öğrenci Listesi’nin ise 2.2 milyon oy topladığını ifade etti. Öğrenci Listesi destekçileri, Belgrad ve diğer şehirlerde sokaklara çıkarak kutlamalar yaptı.
POLİS ÖNLEMLERİ VE GÜVENLİK DURUMU
Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından Belgrad’da gerginlik tırmandı. Polis, seçim komisyonu merkezinin etrafında güvenlik önlemleri aldı. Vucic’in sadık taraftarlarının bir yıldan fazla bir süredir kamp kurduğu parkın yakınında özel polis araçları görüldü. Seçim günü boyunca, şehirde çeşitli noktalarda büyük gruplar halinde toplanan kalabalıklar dikkat çekti.
GENÇLİK HAREKETİNİN YÜKSELİŞİ
Vucic, iki tam dönem başkanlık yaptıktan sonra Sırbistan’ın başbakanı olmayı hedefliyordu. Ancak, 2024 yılında Novi Sad’da bir tren istasyonunda çökme olayı sonrası genç protestoların başlamasıyla destek kaybetti. Bu olay, yüksek düzeydeki yolsuzluk, kayırmacılık ve rüşvetle ilişkilendirildi. Buna rağmen, Vucic hala birçok Sırp seçmenin gözünde güçlü bir lider olarak değerlendiriliyordu.
Yeni kurulan Öğrenci Listesi hareketi, üniversite öğrencileri tarafından şekillendirilmiş olsa da, seçim listesinde yer alan adaylar tanınmayan uzmanlar, sporcular, çiftçiler ve sanatçılardan oluşuyor. Bu yaklaşım, Vucic’in tek adam yönetimine karşı bir alternatif oluşturarak toplumsal dayanışma ve birlik duygusunu yeniden tesis etmeyi amaçladı.
AVRUPA'DA GENÇLERİN ETKİSİ
Öğrenciler, yerel politikacılardan hayal kırıklığına uğramış seçmenleri çekmek için genç enerjilerini kullandı. Hükümet yanlısı medya tarafından kötülenen bu grup, kırsal alanlarda seçmenlere ulaşmak için bisikletle ve yürüyerek seyahat etti. Öğrenci Listesi’nin zaferi, Macaristan’da Vucic’in bir müttefikinin yenilgisiyle de benzerlik gösteriyor; burada gençlerin katılımı, otokrat Viktor Orbán’ı görevden düşürerek yeni bir Avrupa yanlısı hükümetin kurulmasına yardımcı oldu.
Seçimlerde toplam katılım oranının %70 civarına ulaşması bekleniyor. Seçim günü boyunca, Sırbistan’daki seçim merkezlerinde uzun kuyruklar oluştu. Sırp diasporası ise yerel saat dilimlerine göre belirlenen oy verme saatleri nedeniyle gece yarısı oy kullanmak zorunda kaldı. Önceki Sırbistan seçimleri, düzensizliklerle gölgelenmişti ve Avrupa Birliği, pazar günkü oylamanın yürütülüşünü yakından izliyordu.
SEÇİM GÜVENLİĞİ ÜZERİNE ENDİŞELER
Bağımsız seçim gözlemcileri, oy pusulalarının fotoğraflanması gibi düzensizlik vakalarını rapor etti. Hem uluslararası hem de yerel gözlemciler, seçim kampanyasının güvenliği ve adilliği konusundaki endişelerini dile getirdi. Bu yılın başlarında Sırbistan’da yapılan yerel seçimlerde gazetecilere ve aktivistlere yönelik şiddetli saldırılar yaşanmıştı. 2023’teki önceki parlamento seçimlerinin ardından ise muhalefet, seçim hileleri iddialarıyla protestolar düzenlemişti.