ABD’li havacılık ve savunma şirketleri Boeing ile Lockheed Martin’in ortak girişimi United Launch Alliance’a (ULA) ait Vulcan roketi, Florida’daki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü’nden fırlatıldı. Ancak roket, havalandıktan yaklaşık 10 dakika sonra arızalandı. Arızanın nedeni henüz belirlenmedi ve roket, Amazon’un uydu interneti ağı Leo için taşıdığı 40 uyduyu yörüngeye ulaştıramadı. Şirket, bu durumu doğruladı ve arızanın yeni meydana geldiğini belirtti.
ARIZANIN DETAYLARI
Fırlatma Direktörü, Vulcan roketinin uçuşun 10’uncu dakikasında bir anormallik yaşadığını açıkladı. İlgili açıklamada, “Her uçuş veri üretir ve bize bir şeyler öğretir. Olay henüz gerçekleştiği için bugün ne olduğunu anlamamızı sağlayacak somut verilere henüz sahip değiliz” denildi. Arızanın ardından başlatılacak teknik incelemenin aylar sürebileceği ifade ediliyor. Bu süreçte, Vulcan roketinin uçuşlarının durdurulabileceği belirtiliyor.
SEKTÖREL ETKİLER
Bu durum, sektördeki diğer roket arızaları ve teknik sorunların yanı sıra SpaceX’in Falcon 9 roketinin gelecekte hizmetten çekilmesine ilişkin belirsizliklerin de etkisiyle ABD’nin uzaya uydu gönderme kapasitesinde sıkıntılar yaratabilir. Dünkü uçuş, Vulcan roketinin 2024’teki ilk fırlatmasından bu yana gerçekleştirdiği beşinci görevdi. Roket, katı yakıtlı yan iticileri ve ana BE-4 motorlarıyla ilgili incelemeler nedeniyle 9 ay aradan sonra ilk kez fırlatıldı.
BE-4 MOTORLARI VE GELECEK GÖREVLER
BE-4 motorları, Amazon’un kurucusu Jeff Bezos’un sahibi olduğu Blue Origin uzay şirketi tarafından üretiliyor. Vulcan’ın yan iticileri, önceki uçuşlarda karşılaşılan sorunlar nedeniyle dikkatle inceleniyor. Her iki uçuşta da roketler, taşıdıkları yükleri yörüngeye ulaştırmayı başarmıştı. Ancak Pentagon, ulusal güvenlik amaçlı yüklerin taşınmasına yeniden izin vermeden önce Vulcan’ın Amazon görevindeki performansını görmek istiyordu.
TEKNİK SORUNLARIN ETKİSİ
Blue Origin’in BE-4 motorlarını kullanan New Glenn roketi de mayıs ayında fırlatma rampasında patlamıştı. ULA, 2006 yılında Boeing’in Delta roket programı ile Lockheed Martin’in Atlas roket programının birleştirilmesiyle kuruldu. Şirket, bugüne kadar yüzde 100 görev başarı oranını korumuştu. Ancak Vulcan roketinin bu başarısızlığı, Amazon’un uydu internet ağı Leo’yu kurma çabalarına yeni bir darbe vurdu.
AMAZON'UN UYDULARI İÇİN ZORLUKLAR
Amazon, uydularını yörüngeye yerleştirmek için büyük ölçüde üçüncü taraf fırlatma sağlayıcılarına bağımlı. Ancak bu şirketlerin çoğu, teknik sorunlar nedeniyle uçuşlarına ara vermek zorunda kaldı veya başarısız fırlatmalar yaşadı. Mayıs ayındaki New Glenn roketinin patlaması, Amazon Leo uydularını taşıyacak fırlatmadan yalnızca birkaç gün önce gerçekleşti. Bu sorunlar, Amazon’un SpaceX’in geniş Starlink uydu internet ağına rakip olma hedefini sürekli geciktiriyor. Starlink, dünya genelinde 11 binden fazla uydusu ve milyonlarca müşterisi ile dikkat çekiyor.