Enflasyon geçen ay üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı ancak yeni Federal Rezerv (Fed) Başkanı Kevin Warsh, merkez bankasının farklı göstergelere odaklanmasını istiyor. Nisan ayındaki onay duruşmasında “Tercih ettiğim ölçümler kırpılmış ortalamalara bakmak” diyen Warsh, “Beni en çok ilgilendiren şey, jeopolitik değişim ya da sığır eti fiyatındaki değişim nedeniyle oluşan tek seferlik fiyat değişimi değil, altta yatan enflasyon oranıdır” ifadelerini kullandı. Söz konusu “kırpılmış ortalama” ölçümleri, Fed’in bölge bankaları tarafından yayımlanan ve yatırımcılarla politika yapıcılara enflasyonun yaygınlığı ve yönü hakkında daha iyi bir fikir veren alternatif enflasyon göstergeleri olarak öne çıkıyor.
WARSH’IN İLK POLİTİKA TOPLANTISI ÖNCESİ KRİTİK SINAV
Warsh, gelecek hafta başkan olarak ilk politika toplantısına başkanlık edecek. Yatırımcılar, İran savaşı kaynaklı enflasyon artışı nedeniyle bu yıl faiz artırımı olasılığını fiyatlıyor. Ancak Warsh, meslektaşlarını farklı enflasyon ölçümlerini dikkate almaya ikna ederse, banka faizleri mevcut seviyelerinde tutabilir hatta düşürebilir, bu da fiyat artışlarında daha büyük bir sıçrama riskini beraberinde getiriyor.
KIRPILMIŞ ORTALAMA ENFLASYONDA DÜŞÜK ORANLAR
Dallas Fed’in ürettiği kırpılmış ortalama göstergesi, Nisan ayında yıllık enflasyonu yüzde 2,3 olarak gösteriyor. Cleveland Fed’den benzer bir tahmin ise Mayıs ayı için yıllık enflasyonu yüzde 2,9 olarak hesaplıyor. Buna karşılık, Mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 4,2 olarak gerçekleşirken; fabrika çıkışı enflasyonunu ölçen ve Perşembe günü açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yüzde 6,5 ile üç yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaştı. ÜFE, tüketiciler için neyin gelebileceğine dair öncü sinyaller taşıyor.
GÜVENİLİRLİK TARTIŞMALARI BAŞLADI
Geçmişte bu kırpılmış ortalama ölçümlerinin TÜFE ve diğer göstergelere kıyasla enflasyonun gelecekteki seyrini daha iyi tahmin ettiği dönemler oldu. Ancak Warsh’ın bazı meslektaşları, kırpılmış ortalamaların şu anda gerçekte olup biteni doğru bir şekilde yansıtmadığı konusunda uyarıyor. Fed’den henüz bir açıklama gelmezken, bazı ekonomistler Warsh’ın argümanlarını ikna edici bulmuyor. William Blair’den makro analist Richard de Chazal, “Fed Başkanı Kevin Warsh, kırpılmış ortalama tahminlerinin hayranı olduğunu ilan etti. Ama gerçek şu ki enflasyon şimdi kesin bir şekilde yukarı yönlü sinyal veriyor” dedi.
Fed halihazırda, dalgalı gıda ve enerji fiyatlarını hariç tutan çekirdek enflasyonu yakından izliyor. Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksini TÜFE’ye tercih eden banka, bu endeksi fiyatlara ilişkin daha dinamik ve kapsamlı bir bakış sunduğu için kullanıyor. TÜFE gibi PCE enflasyon oranı da Şubat ayından bu yana yükselerek Nisan ayında yüzde 3,8’e ulaştı. Mayıs PCE verileri bu ayın sonunda açıklanacak.
KIRPILMIŞ ORTALAMAYA YÖNELİK ELEŞTİRİLER ARTIYOR
Warsh, yetkililerin gürültülü verileri filtreleme konusunda bir adım daha ileri gitmesi gerektiğini savunuyor. Kırpılmış ortalama oranı, oynaklığı gidermek için çekirdek enflasyondaki en uç aykırı değerleri ortalama almadan önce çıkarıyor ya da kırpıyor. Cleveland ve Dallas Fed bankaları, kırpılmış ortalama oranlarını farklı şekilde hesaplıyor ve bu nedenle farklı aykırı değerleri dışarıda bırakıyor.
Brookings Enstitüsü’nün Nisan ayındaki analizine göre, “Kırpılmış ortalama genellikle enflasyonun nereye gittiğine dair daha iyi bir öngörücüdür” ve bu, Fed’in faiz oranları için bir yol haritası çizmesine yardımcı olabilir. Dallas Fed araştırması da “Kırpılmış Ortalama PCE enflasyonunun, çekirdek PCE’ye göre işgücü piyasası durgunluğuyla daha sıkı bir ilişki ve daha küçük revizyonlar dahil olmak üzere birçok avantajı bulunduğunu” gösteriyor.
UZMANLAR: GÖSTERGE YANILTICI OLABİLİR
Ancak bu ölçüm, teknik nedenlerle günümüzde daha az kullanışlı hale gelmiş olabilir. Bu yıl Fed’de oy sahibi olan Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, bu ayın başlarında yaptığı konuşmada, “Kırpılmış ortalama genellikle genel enflasyonun nereye yöneleceği konusunda güvenilir bir sinyal gönderir. Ancak şu anda ekibimin araştırması, kırpılmış ortalamanın düşük okumalarına çok fazla itibar edilmemesi konusunda uyarıyor” ifadelerini kullandı. “Fiyat artış ve düşüşlerinin karışımındaki bir değişikliğin” şu anda kırpılmış ortalamayı ekonomik temellere dayanması gerekenden daha düşük gösterdiğini ekledi.
Boston College’dan ekonomi profesörü Brian Bethune, Dallas Fed’in kırpılmış ortalama rakamının “aşağı yönlü bir yanlılık taşıdığını”, çünkü fiyat şoklarındaki ani sıçramayı tam olarak yakalayamadığını belirtti. Fed’in güçlü faiz belirleme komitesinin bu göstergeye dayanma argümanlarını satın alacağına şüpheyle yaklaşıyor.
PİYASALAR FAİZ KARARINI BEKLİYOR
Fed’in önümüzdeki hafta gösterge borç verme faizini üst üste dördüncü toplantıda da sabit tutmasına, ancak enflasyon endişeleri nedeniyle faiz artırımlarının masada olduğunun sinyalini vermesine kesin gözüyle bakılıyor. Raymond James baş ekonomisti Eugenio Alemán’a göre, Warsh’ın alternatif bir ölçümün en düşük oranını göstererek enflasyonun acil bir sorun olmadığında ısrar etmesi, “piyasaların veya analistlerin ‘bu saçmalık, bakmamız gereken şey bu değil’ demesi riskini” taşıyor. Brookings Enstitüsü araştırmacıları da analizlerinde, “Enflasyonun Fed’in yüzde 2’lik PCE hedefinin üzerinde olduğu beş yılın ardından yeni bir metriğe geçilmesinin, kaleyi taşımak olarak görülebileceğini ve merkez bankasının güvenilirliğini potansiyel olarak tehdit edebileceğini” belirtti.