Washington’dan yapılan değerlendirmelere göre ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomik potansiyeli konusunda oldukça net bir tablo çiziyor. Ancak faiz oranlarının gelecekte izleyeceği yol konusundaki tutumu belirsizliğini koruyor. Amerika’nın merkez bankasının başına geçtiği dokuz haftalık süreçte Warsh, ekonomideki son gelişmelerin faiz oranları açısından ne anlama geldiğini kamuoyuyla paylaşmaktan kaçındı.
Bu yaklaşımla, Fed’in uzun yıllardır sürdürdüğü “ileriye dönük yönlendirme” uygulamasını da fiilen terk etmiş oldu. Geçtiğimiz hafta Fed’in gösterge faizini üst üste beşinci kez sabit tutma kararının ardından konuşan Warsh, bu tutumun “daha iyiye doğru bir değişim” olduğunu söyleyerek yaklaşımını bir kez daha teyit etti.
WARSH’IN YAPAY ZEKA VURGUSU
Warsh’ın asıl net mesajları yapay zeka konusunda geldi. Güçlü işletme yatırımlarının büyük bölümünün yapay zeka altyapısına yönelik talepten kaynaklandığını belirten Warsh, bu yatırımların “gelecekteki büyümenin zeminini hazırladığını” ifade etti. Ayrıca yapay zekanın verimliliği artırabileceğini ve hatta enflasyonu düşürebileceğini savundu; bu durumun Fed’e faiz indirimi için alan açabileceğini öne sürdü.
Warsh’ın yapay zekanın yaratacağı potansiyel ekonomik patlamayı sürekli olarak öne çıkarması, faiz indirimi ihtimalini güçlendirecek bir gelişmeye dikkat çektiği şeklinde yorumlanıyor. Macquarie Group küresel döviz ve faiz stratejisti Thierry Wizman, Warsh’ın bu tutumunu “kasıtlı bir muğlaklık” olarak nitelendirdi. Wizman, “Warsh’ın ortaya koyduğu tek yarı net görüş, ekonominin arz tarafının verimliliği artıracak bir yol izleyeceği ve bunun da muhtemelen yapay zeka odaklı yatırımlar sayesinde enflasyonu düşüreceği yönünde” dedi.
ÜRETKENLİK VE FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİ
Warsh’ın yapay zekanın ilerlemesinin ve üretkenlikte patlama yaratma potansiyelinin güçlü bir savunucusu olduğu görülüyor. Sadece bu konuyu dile getirmekle kalmıyor; bünyesinde oluşturduğu beş görev gücünden birini de tamamen bu konuya ayırdı. Monetary Policy Analytics politika ekonomisti Derek Tang, “Üretkenlik görev gücü büyük ölçüde yapay zekaya ve bunun enflasyonu nasıl düşürebileceğine odaklanmış durumda” dedi. Tang, “Warsh, üretkenliğin faiz indirimi için ikna edici bir gerekçe olacağı umudunu canlı tutmak istiyor gibi görünüyor” değerlendirmesini yaptı.
Üretkenlik artışı, ekonominin mal ve hizmet üretme kapasitesini genişletiyor. Şirketler maliyetlerini önemli ölçüde artırmadan daha fazla üretim yapabilirse, ekonomi talebi karşılayabiliyor ve fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşmuyor. Bu da enflasyon baskısını azaltıyor. Geçtiğimiz ay Kongre’de yaptığı sunumda yapay zekanın işletme yatırımları üzerindeki etkisini “ekonominin şu anki en çarpıcı özelliği” olarak tanımlayan Warsh, bunun “18 ay ya da iki yıl önce öngöreceğimden daha hızlı gerçekleşen bir arz şoku” olduğunu söyledi.
PİYASALARIN ROLÜ VE UZUN VADELİ FAİZLER
Geçen ay Kongre’deki oturumda yapay zekanın Fed’e faiz indirimi fırsatı verip vermediğinin sorulması üzerine Warsh, “Bunun o fırsat olabileceğini düşünüyorum. Ancak şu an için bunu kesin olarak söyleyemem” yanıtını verdi. M&T Bank ve Wilmington Trust baş ekonomisti Luke Tilley ise “Yapay zeka, internet devriminin yaptığı gibi üretkenliği artırabilir. Ancak bu büyük olasılıkla internet gibi onlarca yıla yayılan bir süreçte gerçekleşecektir” dedi.
Warsh’ın, Fed’in sıkılaştırma yükünün bir kısmını finansal piyasalara bırakmaktan memnun göründüğü ifade ediliyor. Bu yaklaşım, merkez bankacılarının borçlanma maliyetlerini kendilerinin artırma ihtiyacını azaltacak bir işlev görüyor. Geçen haftaki toplantı sonrası basın toplantısında Warsh, uzun vadeli faiz oranlarındaki sert yükselişe dikkat çekti. Bunun, Fed toplantıları arasında görülen en büyük hareket olduğunu belirten Warsh, Fed’in gösterge faizinde bir değişiklik yapılmamasına rağmen finansal koşulların sıkılaştığının kanıtı olduğunu söyledi.
Warsh, “Piyasa katılımcıları hakeme değil topla oynamayı öğreniyor ve piyasa fiyatları uygun gördükleri yönde ve büyüklükte tepki vermeye devam edecek” ifadelerini kullandı. Warsh’ın bu açıklamalarının ardından 30 yıllık ABD Hazine tahvili getirileri sabah saatlerinde 19 yılın en yüksek seviyesine ulaştı, ardından gün içinde kısmen geriledi. Warsh, “Piyasalar epey yol kat etti” dedi.
Bazı analistler, fiyat artışlarının merkez bankasının yüzde 2 hedefinin üzerinde dört yıldan uzun süredir seyretmesi nedeniyle Warsh’ın enflasyonla mücadeleye bağlılığını sorguluyor. Warsh ise ABD ekonomisinin değerlendirilmesinde ve finansal koşulların şekillenmesinde sadece merkez bankacılarının değil, piyasaların da daha büyük rol oynaması gerektiğini savunuyor. “Piyasalar, etkilemeye çalışmaktan geri çekildiğimiz için kararlar aldı” diyen Warsh, Fed’in kendi tahminlerini sunarak piyasaların bakış açısını “bulandırmaması” gerektiğini sözlerine ekledi.