Fed’in yeni başkanı Kevin Warsh, Çarşamba günü yaptığı açıklamalarla ekonomistleri ve analistleri adeta şaşkına çevirdi. Daha doğrusu, söylemedikleriyle… Warsh, kendisinden önceki üç başkanın Fed’i daha konuşkan ve şeffaf hale getirme çabasını terk etme kararı aldı. Ona göre eski yaklaşım, piyasayı Fed’in faiz kararlarını tahmin eden bir motor haline getirerek merkez bankasını piyasanın öngörülerine uymak zorunda bırakıyordu.
WARSH’IN SESSİZLİĞİ PİYASALARI SARSTI
Warsh’ın bu suskunluğu piyasalarda iyi karşılanmadı. Dow Jones endeksi Çarşamba günü son 15 ayın en kötü gününü yaşarken, 30 yıllık ABD Hazine tahvil faizi 19 yılın zirvesine yükseldi. Gösterge 10 yıllık tahvil faizi ise Trump’ın ikinci döneminin en yüksek seviyelerine oldukça yaklaştı. Perşembe günü hisse senetleri kısmi toparlanma gösterirken, tahvillerdeki düşüş devam etti.
PİYASA TEPKİSİNİN ARDINDAKİ İKNA EDİCİ OLMAYAN TEZ
Piyasa tepkisine ilişkin yaygın yorum, Warsh’ın enflasyon konusundaki sert söylemine rağmen Fed’in faizi sabit tutması ve gelecek artışlara dair bir strateji açıklamaması. Bu durumun, bankanın enflasyonla mücadele ve istihdamı artırma yönündeki ikili görevini yerine getirme konusunda piyasada bir “güvenilirlik” sorunu yarattığı belirtiliyor. Daha şüpheci yorumlarda ise, kendisini göreve getiren Başkan Donald Trump’ın yüksek enflasyona rağmen faiz indirimi için bastırması nedeniyle Warsh’ın ekonomiyi iyi yönetip yönetemeyeceği sorgulanıyor. Ancak bu argümanın pek de geçerli olmadığı görülüyor. Zira Fed, Çarşamba günü piyasanın tam olarak beklediği şeyi yaptı.
PİYASALAR WARSH’IN DİLİNİ ÇÖZMEYE ÇALIŞIYOR
Piyasadaki çalkantının daha olası nedeni aslında daha basit: Yeni Fed başkanı, yeni bir dil ve yeni kurallar demek. Bu bir uyum süreci gerektiriyor ve piyasalar şu anda Kevin Warsh’ın dilini anlık olarak çözmeye çalışıyor. Warsh, en azından enflasyon konusunda, yüksek perdeden konuşmaktan çekinmiyor. Yüzde 2’nin üzerindeki her enflasyonu kabul edilemez bulan Warsh, “Yüzde 2 enflasyon hedefini gerçekleştireceğiz. Performansımızla yargılanacağız ve niyetimiz de bu” ifadelerini kullandı.
GÜVENİLİRLİK SORUNU MU, İLETİŞİM SORUNU MU?
Warsh ve Fed’in Çarşamba günü 9’a 3 oyla faizi sabit tutmasına rağmen, enflasyon düşmezse gelecekte bir artışın gerekebileceğini kabul etmekten kaçınması, birçok piyasa analisti ve ekonomistin Fed’in “güvenilirliğini” sorgulamasına yol açtı. Ne var ki güvenilirlik argümanının sorunu şu: Piyasalar, Fed’in faizi sabit tutmasını bekliyordu. CME Group’un FedWatch aracı, toplantı öncesinde Fed’in faizi yüzde 3,5 ile 3,75 aralığında tutma ihtimalini üçte iki olarak verirken, Kalshi bu ihtimali yüzde 74 olarak hesaplamıştı. Fed de tam olarak bunu yaptı. Ayrıca Warsh, Fed’in gelecekteki faiz kararlarına ilişkin bir öngörüde bulunmayacağını defalarca dile getirmişti.
PİYASALAR FAİZ ARTIRIMINI FİYATLIYOR
Piyasalardaki hareketin bir başka olası açıklaması ise, yatırımcıların Warsh’ı çok iyi dinlemesi ve mesajı net bir şekilde alması. Warsh, Çarşamba günkü basın toplantısında oldukça şahin sinyaller verdi. İstenmeden yüzde 2 hedefinin altını çizdi, enflasyon mücadelesinin henüz kazanılmadığını belirtti ve işletmelerin yapay zeka harcamalarının enflasyonla mücadeleyi zorlaştırdığını vurguladı. Fed’in faizi sabit tutma kararına üç üyenin karşı çıkması (faiz artışından yanaydılar), piyasalara bankanın yakında, belki de bir sonraki toplantıda faiz artırması gerekeceği mesajını verdi. CME FedWatch aracı şu anda Eylül toplantısında faiz artışı ihtimalini yüzde 60 olarak fiyatlıyor.
PİYASALAR FED’İN İŞİNİ KENDİ ÜSTLENİYOR
Üçüncü bir olasılık ise piyasaların Fed’in iletişim tarzındaki büyük değişime uyum sağlamaya çalışması. Warsh’ın bilinçli olarak daha az bilgi vermeyi tercih etmesi, piyasaların Fed’in faiz kararlarını yorumlamasını zorlaştırdı. Ekonomistler Warsh’ın bazı kavramlarını çözmüş olsa da, piyasalar kendi yöntemlerini geliştiriyor. Şu anda tahvil faizleri, Fed fonlama faizinin olması gerekenden çok daha yüksek seyrediyor. İki yıllık Hazine tahvil faizi yüzde 4,27 ile Fed’in yüzde 3,5-3,75’lik hedef aralığının oldukça üzerinde. Bu da piyasanın bir anlamda Fed’in işini üstlendiği anlamına geliyor.
WARSH’A ŞANS TANIMAK GEREKİYOR
Fed’in faiz artırması gerekebilir ve bunu enflasyon kontrolden çıkmadan önce şimdi yapmak için argümanlar var. Öte yandan İran savaşı kaynaklı enflasyon sorununun geçici olması nedeniyle beklemeyi savunanlar da bulunuyor. İşgücü piyasası güçlü ancak son aylara göre zayıflıyor ve yüksek faizler toparlanmaya zarar verebilir. Trump’ın düşük faiz ısrarı ise işleri zorlaştırıyor. Şüpheciler Warsh’ın başkanı kızdırmak istemediğini öne sürse de, Warsh’a şimdilik şans tanımak gerekiyor. O işini öğrenirken, biz de onu dinlemeyi öğreniyoruz.