Turizmde dijital platformlar üzerinden otel ve konaklama rezervasyonu yapan tüketiciler için yeni bir dönem başlıyor. Yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerine yönelik yeni düzenleme, Meclis gündemine taşınıyor. ‘Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu’, 6 Ekim’de TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda ele alınacak. Bu düzenleme, Booking, Expedia ve Fliggy gibi platformların Türkiye’deki faaliyetleri için yeni kurallar getiriyor. Ayrıca, Türk vatandaşlarının rezervasyon süreçlerinde önemli değişiklikler öngörülüyor.
YASA TEKLİFİ NE İÇERİYOR?
Yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet göstermesine yönelik yeni kurallar getiriliyor. Türkiye’de konaklama hizmetlerinin tanıtımını yapan platformların bakanlıktan izin belgesi alması zorunlu olacak. Ayrıca, bu platformların Türkiye’de temsilci bulundurması ve belirli yükümlülüklere uyması gerekiyor. İlanlardaki konaklama işletmelerinin belge bilgileri doğrulanacak ve ilanlarda gösterilecektir.
DAVA İLE YASAKLANMIŞTI
Booking, Expedia ve Fliggy gibi platformlar üzerinden Türkiye’deki otellere yabancı rezervasyon yapılabiliyor. Ancak Türk vatandaşları Booking.com üzerinden Türkiye’deki otellere rezervasyon yapamıyor. Daha önce Türk vatandaşları bu platformdan rezervasyon yapabiliyordu. Ancak TÜRSAB tarafından açılan davalar sonucunda 2017’de bu faaliyet durdurulmuştu. Teklif, Türk vatandaşlarının Türkiye’deki konaklama tesislerine rezervasyon yapabilmelerini sağlayacaktır.
FİYAT AVANTAJI DOĞABİLİR
Yerli acentalar, yüzde 25 komisyon oranı ile hizmet veriyor. Kanun teklifine göre, yabancı platformlar üzerinden alınacak komisyon ise yüzde 17’yi geçmeyecek. Bu durumun otel fiyatlarını düşürmesi bekleniyor. Ancak sektör temsilcileri, uzun vadede tekelleşme riski olabileceğini ifade ediyor.
REZERVASYONDA SORUN YAŞANIRSA NE OLACAK?
Teklif, yabancı dijital platformların Türkiye’de temsilci bulundurmasını zorunlu kılıyor. Ancak sektör temsilcileri, sadece temsilcilik bulunmasının yeterli olmayabileceğini vurguluyor. Konaklama ve uçak bileti satışları doğrudan gerçekleştirilebilecek. Ancak bu hizmetlerin birlikte satılması paket tur kapsamında değerlendirilmiyor. Tüketicinin hakları konusunda belirsizlikler bulunuyor.
DÜZENLEME TURİST SAYISINI ARTIRACAK MI?
Teklifin, doğrudan turist sayısını artıracağına dair bir hüküm yok. Yabancı turistler, bu platformlar üzerinden Türkiye’deki konaklama tesislerine rezervasyon yapmaya devam edebilecek. Bu yüzden düzenlemenin turist talebi üzerinde etkisi beklenmiyor.
MUHATAP KİM OLACAK?
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Turizm Komisyonu Başkanı Mehmet Gem, teklifin tüketici hakları açısından sorunlar yaratabileceğini belirtti. Dijital platformların şikayetler karşısında “Biz sadece aracıyız” diyebileceğini ifade etti. Bu durumda vatandaş, Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurduğunda gerçek bir muhatap bulamayabilir. Gem, taslaktaki temsilcilik ofisi yaklaşımının yeterli olmadığını vurguladı.
TÜRSAB İTİRAZ EDİYOR
TÜRSAB Yönetim Kurulu Başkanı Firuz Bağlıkaya, teklifin yerli acentalara olumsuz etkilerini açıkladı. Bağlıkaya, yabancı platformların Türkiye’de şirket kurmadan faaliyet gösterme imkanı bulacağını belirtti. Bu durumun yerli seyahat acentaları için haksız rekabet yaratacağını ifade etti. Ayrıca, düzenlemenin yalnızca konaklama rezervasyonlarını değil, uçak bileti satışlarını da kapsadığını belirtti.
TÜKETİCİ İÇİN RİSK
Bağlıkaya, bu durumun tüketici açısından sorunlar yaratabileceğini vurguladı. Yabancı platformların düşük vergi yükü ve yüksek komisyon oranlarıyla pazarda daha fazla yer kaplayabileceği belirtildi. Uzun vadede Türkiye’nin turizm gelirlerinin yurtdışına aktarılması riski bulunuyor.