Bir dava, Anthropic, OpenAI, SpaceXAI ve Google’ın yapay zeka geliştirme hızını yavaşlatmak için yasa dışı bir anlaşma yaptığını iddia ediyor. Cuma günü, ABD’nin Kuzey Kaliforniya Bölge Mahkemesi’nde açılan bu dava, önde gelen yapay zeka şirketlerinin antitröst yasalarını ihlal ettiğini ve bunun sonucunda tüketicilerin ücretli yapay zeka aboneliklerinden aldıkları değerin düşeceğini savunuyor. Dava, anlaşmanın büyük ölçüde 12 Eylül’de yapıldığını ileri sürüyor; o gün Anthropic CEO’su Dario Amodei, endüstri genelinde güvenlik önlemleri için ilerlemeyi yavaşlatma çağrısında bulunan bir makale yayımladı.
ANTİTRÖST İDDİALARI
Dava, önde gelen yapay zeka laboratuvarlarından bazı üst düzey çalışanların imzaladığı ve “tek taraflı olarak yavaşlama” baskısının farkında olduklarını belirten Temmuz 2026 tarihli bir açıklamaya atıfta bulunuyor. Bu açıklama, hükümetten otomatik yapay zeka gelişimini yavaşlatacak küresel bir çabayı desteklemesi talebinde bulundu. Davacıların avukatları, AI’deki ana rakipler arasında “ilerlemelerinin, rekabetin üreteceğinden daha yavaş olması gerektiği” konusunda bir anlaşma yapılmasının tüketiciler üzerinde antikompetitif bir etkisi olduğunu öne sürdü.
DAVACILARIN POZİSYONU
ChatGPT, Claude, Grok veya Gemini gibi hizmetler için abonelik ücreti ödeyen dört davacıyı temsil eden avukatlar, bu davayı, söz konusu hizmetlere abone olan diğer kullanıcılar adına açtı. Davacılar, şirketlerin güvenliği önceliklendirmek adına kendi ilerlemelerini yavaşlatmalarına itiraz etmiyor. Ancak şikayetlerinde, antitröst yasalarının, “bireysel sorumluluğun yerine kolektif kısıtlamayı” kabul etmelerine izin vermediğini savunuyorlar.
GÜVENLİK VE SORUMLULUK
Davanın avukatlarından Nick Rowley, “Yapay zeka insan kontrolünden hızla çıkacak ve eğer güvenlik ve protokoller, dünyanın en güçlü kâr amacı güden teknoloji şirketleri arasında özel anlaşmalarla kontrol edilirse hepimizi öldürebilir,” dedi. Anthropic, OpenAI, Google ve SpaceXAI’dan temsilciler, Cumartesi günü yorum talebine hemen yanıt vermedi.
DEVLET MÜDAHALESİ TARTIŞMASI
Amodei, yavaşlama önerisinde bulunduğu makalesinde potansiyel antitröst zorluklarını kabul ederek, ABD hükümetinin bu laboratuvarlar arası tartışmalara “ya da en azından bu tartışmaları kolaylaştıracak bir ortam sağlamasının” faydalı olacağını yazdı. Altman, sosyal medyada OpenAI’nin “tutarlı güvenlik gereklilikleri belirleyen bir federal çerçeveyi” memnuniyetle karşılayacağını ifade etti. Ancak, “antitröst muafiyeti veya yasası beklememiz gerektiğine inanmıyoruz” dedi.
REKABETE YENİ DİNAMİKLER
Son dönemde yapay zeka teknolojisinin insan kontrolünü aşma endişeleri artarken, yapay zeka alanındaki pek çok lider, güvenliği sağlamak adına ortak standartlar geliştirme konusunda uzun süredir görüşmeler yapıyor. Davacıların, AI şirketlerinin Kongre, Beyaz Saray veya başka bir ajansa yapay zeka düzenlemesi geliştirmesi için başvurmasının karşısında olmadıklarını ifade ettikleri belirtildi. Ancak, federal hükümetle bu tür bir işbirliği sağlamak zor olabilir.
REGÜLASYON ÇAĞRILARI
Eski Başkan Donald Trump, sosyal medyada düzenleme taleplerini reddetmişti. Teknolojiyi sınırlama çabalarının bir “komplo” olduğunu iddia etti. Trump, sosyal medyada, bir yapay zeka görev gücü oluşturduğunu ve bir “yapay zeka czarı” atayacağını açıkladı, ancak bu konuda fazla detay vermedi. Trump yönetimi, Amerikan yapay zeka laboratuvarlarının Çin rekabetini geride bırakmasını istemekteydi. Demokrat liderler ve adaylar, yapay zeka düzenlemesi konusunda kapsamlı adımlar atılması çağrısında bulunurken, Cumhuriyetçiler genellikle Trump’ın pozisyonunu yansıttı. Missouri Senatörü Josh Hawley, son bir Senato oturumunda, “dünyanın en güçlü şirketlerine antitröst yasalarından muafiyet vermeyi” kabul etmeyeceğini açıkladı.