Yapay zeka yatırımlarındaki devasa artış, ABD’de yalnızca elektrik faturalarını değil, birçok tüketici ürününün fiyatını da yukarı çekiyor. Bu yıl için yapay zeka harcamalarının 750 milyar doları bulması beklenirken, uzmanlar bu durumun enflasyonu yaklaşık 0,2 puan artırdığını ve hanelerin aynı mal ve hizmetler için geçen yıla kıyasla 375 dolar daha fazla ödemek zorunda kaldığını belirtiyor. Moody’s Analytics Başekonomisti Mark Zandi, yapay zekanın enflasyon üzerindeki etkisinin henüz sınırlı olsa da fiyat baskılarının kısa vadede ortadan kalkmasının beklenmediğini, hatta bu baskıların daha da genişleyebileceğini ifade ediyor. Bu potansiyel dinamik, ABD Merkez Bankası Fed yetkililerini ve yeni başkanı tedbirli olmaya itiyor.
ELEKTRİK FİYATLARINDA YAPAY ZEKA ETKİSİ
Yapay zeka veri merkezlerinin enerji tüketimi, özellikle elektrik ve su açısından oldukça yüksek seviyelere ulaştı. Bu merkezlerin hızla yaygınlaşması, şebekeleri zorlayarak fiyatların daha da yükselmesine neden oluyor. Sorunun temelinde arzın talebi karşılayamaması yatıyor. ABD’nin en büyük şebeke operatörü PJM Interconnection, veri merkezi tesislerinin, ihtiyaç duyulan yeni elektrik üretim sistemlerinden iki ila üç kat daha hızlı inşa edilebildiğine dikkat çekiyor. Kömür santrallerinin devre dışı kalması, artan elektrifikasyon ihtiyacı, aşırı hava koşulları ve eskiyen altyapı da arz-talep dengesizliğini daha da derinleştiriyor.
Barclays ABD Ekonomisti Pooja Sriram, veri merkezlerinin muazzam miktarda güç talep ettiğini ve bunun konutlara dağıtılan elektriği olumsuz etkilediğini belirtiyor. Veri merkezlerinin elektrik sağlayıcılarının istediği fiyatı ödemeye razı olması, toptan elektrik fiyatlarını yukarı çekiyor ve bu durum konut elektrik maliyetlerine de yansıyor. ABD Çalışma İstatistikleri verilerine göre, 2025 yılında konut elektrik fiyatları önceki yıllara kıyasla yaklaşık iki kat daha hızlı arttı. Bu yılın ilk beş ayında ise artış hızı daha da yükseldi. Haziran ayında yüzde 1’lik beklenmedik bir düşüş yaşansa da elektrik fiyatları genel enflasyonun üzerinde seyretmeye devam ediyor ve geçen yıla göre yüzde 4 oranında daha yüksek.
BELLEK ÇİPLERİNDE ARZ KRİZİ FİYATLARI YUKARI ÇEKTİ
Veri merkezlerinin ihtiyacı sadece enerjiyle sınırlı değil. Devasa altyapı yatırımları, bellek çipleri talebinde de patlamaya yol açtı. Ancak arz tarafındaki kısıtlamalar, bu talebin karşılanmasını zorlaştırıyor. Depolama ve bellek tedarikçileri, üretim kapasitelerini veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu yüksek bant genişliğine ve yüksek hıza sahip, aynı zamanda yüksek kârlı bellek ürünlerine yönlendiriyor. Bu durum, tüketici ürünleri için gerekli olan bellek çiplerinin üretimini olumsuz etkiliyor.
Bu bileşenlerin fiyat baskıları en belirgin şekilde üretici seviyesinde görülüyor. Üretici Fiyat Endeksi verilerine göre, yarı iletken ve diğer elektronik bileşen imalatında toptan eşya fiyatları haziran ayı itibarıyla geçen yıla göre yüzde 26 oranında arttı. Oysa 2025 yılının aynı döneminde bu kategoride yıllık bazda yüzde 0,8’lik bir düşüş yaşanmıştı. Bu durum, dizüstü bilgisayarlardan akıllı telefonlara ve tabletlere kadar birçok tüketici elektroniği ürününün maliyetini doğrudan etkiliyor.
TEKNOLOJİ DEVİ ZAMLARI ART ARDA GELDİ
Artan bileşen maliyetleri, teknoloji devlerini fiyat artışına yöneltti. Apple, geçen ay en popüler ürünlerinden bazılarına yaklaşık yüzde 20 oranında zam yaptı. Sony, oyun konsolu PlayStation’ın fiyatını yıl başında yükseltti. Microsoft da Xbox konsollarına benzer gerekçelerle yüzde 25 civarında zam yaptı. Şirketler, bu artışların temel nedeninin yapay zeka veri merkezlerinin yarattığı bellek ve depolama talebindeki olağanüstü yükseliş olduğunu belirtiyor.
Özellikle bilgisayar ve ilgili donanım, normalde Tüketici Fiyat Endeksi’nde fiyatların düştüğü bir kategoriydi. Teknolojik gelişmeler sayesinde tüketiciler aynı fiyata daha güçlü ürünler alabiliyordu. Ancak bu yılın ilk yarısında bu ürünlerde fiyat artışı yaşandı. EY-Parthenon Başekonomisti Gregory Daco, tüketici fiyatlarındaki bu baskıların henüz başlangıç aşamasında olduğunu, daha yüksek üretici fiyatları ve ithalat maliyetlerinin etkisinin zamanla daha da hissedileceğini belirtiyor.
Yapay zeka özellikleri, iş uygulamalarındaki yazılımların fiyatını da etkiliyor. Microsoft, on yıl boyunca sabit tuttuğu Office 365 kişisel plan fiyatını şubat ayında yüzde 43 oranında artırdı. Bu zammın gerekçesi olarak yapay zeka aracı Copilot’un eklenmesi gösterildi.
İNŞAAT SEKTÖRÜNE VE KONUT PİYASASINA YANSIYAN ETKİLER
Veri merkezlerinin inşası, bakır ve elektrik kabloları gibi temel inşaat malzemelerinin yanı sıra iş gücü arzını da etkiliyor. Macquarie Group Stratejisti Thierry Wizman, yapay zekanın ekonomi üzerindeki etkisini görmek için inşaat sektöründeki ücretlerin ekonominin geneline kıyasla daha hızlı artıp artmadığına bakılması gerektiğini söylüyor. Mevcut ulusal veriler, inşaat sektörü ile genel ekonomi arasında belirgin bir ücret farkı olduğunu gösteriyor. Veri merkezlerinin yoğun olduğu bölgelerdeki bölgesel veriler daha da çarpıcı olabilir.
Wizman, inşaat sektöründeki ücret artışlarının konut fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor. ABD’de halihazırda bir konut sorunu yaşandığını ve bu durumun konutları daha da erişilmez hale getirebileceğini ifade ediyor.