Elektrik ve su tüketimlerinin endişe verici seviyelere ulaştığı yapay zekâ alanında, Antalya’da düzenlenen COP31’de önemli bir adım atıldı. Türkiye’nin COP31 Başkanlığı ve Birleşmiş Milletler Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) iş birliğiyle ‘Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü’ açıklandı. Bu taahhütle birlikte teknoloji şirketlerinden daha hızlı ve güçlü sistemler yerine çevreye daha az zarar veren teknolojiler geliştirmeleri istendi.
TAAHHÜT ÜZERİNE HEDEFLER
Antalya Taahhüdü, veri merkezlerinde temiz enerji kullanımını artırmayı, elektrik ve su tüketimini azaltmayı, elektronik atıkların önlenmesini ve gelişmekte olan ülkelerin yapay zekâ teknolojilerine erişimini desteklemeyi amaçlıyor. Girişimin en önemli unsurlarından biri, yapay zekânın çevresel ayak izini ölçmek için ITU tarafından geliştirilen uluslararası kılavuzun kullanılmasıdır. Bu sayede yapay zekâ yatırımlarının çevreye maliyetinin ölçülmesi ve şirketlerin performanslarının değerlendirilmesi sağlanacak.
DESTEKÇİLERİN SAYISI ARTIYOR
COP31’de duyurulan girişime, Güney Kore ve Brezilya’nın da bulunduğu dokuz ülke, çok sayıda şirket, araştırma kuruluşu ve sivil toplum örgütü destek verdi. Almanya da bu girişime katılacağını açıkladı. Ancak büyük teknoloji şirketleri arasında şu an yalnızca Çinli Alibaba destek veriyor. Google, Microsoft, Amazon, Meta ve Nvidia gibi ABD’li devlerin henüz girişime katılmamış olması dikkat çekiyor. ITU, destekçi sayısını artırmak için şirketlerle görüşmelerini sürdürüyor.
GELİŞMELERİN TAKİBİ
Türkiye’nin başlattığı girişim için COP31 sonrasında BM bünyesinde uygulama çalışmaları yürütülecek. Taahhüt, COP32’ye kadar imzaya açık tutulacak. 2030’a kadar her yıl iklim zirvelerinde kaydedilen ilerleme değerlendirilecek.
DOĞALGAZ BAĞIMLILIĞI RİSKİ
BloombergNEF’in COP31 sırasında yayımladığı araştırmaya göre, yapay zekâ yatırımları nedeniyle doğalgaza olan bağımlılığın artabileceği öngörülüyor. Veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030’a kadar iki katına, 2035’e kadar ise dört katına çıkması bekleniyor. Dokuz yıl sonra dünyada tüketilen her 100 birim elektriğin 7’sinin veri merkezlerine gideceği tahmin ediliyor. Elektrik şebekelerinin bu hızda büyümemesi nedeniyle teknoloji şirketleri kendi doğalgaz santrallerini kurmaya başladı. Elon Musk’ın Colossus ve OpenAI’ın Stargate yatırımları bunun ilk örneklerini oluşturuyor.