YEMEK KARTLARININ KULLANIMINA DAİR BELİRSİZLİKLER
Yemek kartları, iş yerleri tarafından çalışanlara sağlanıyor ancak bu kartların nerelerde ve nasıl kullanılacağı konusundaki belirsizlikler, işveren ile işçi arasında sorunlar yaratabiliyor. İşverenler, bu kartların kullanımı konusunda sınırlamalara gitme hakkına sahip. Ancak en son iddialar, marketlerde yemek kartı ile alışveriş yapılmadığına dair eleştirilerin bulunduğunu ortaya koyuyor. Buna karşın, Sosyal Güvenlik Kurumu, marketlerde yemek kartı ile yapılan harcamalara herhangi bir limit getirildiği iddialarını çürütüyor.
YEMEK KARTLARINDA UYGULANMASI GEREKEN ŞARTLAR
Hürriyet gazetesine konuşan Avukat Zühal Akbel, yemek kartlarıyla ilgili merak edilen birçok noktayı açıklık getiriyor. İşverenin yemek kartlarının yalnızca restoranlarda kullanılacağına dair talimatının yazılı olması gerekiyor. Yazılı olmadan verilen sözlü bir talimat hukuken bağlayıcı olmayabiliyor. İşçi, kartın hangi alanlarda kullanıldığına dair bir bilgilendirme yapılmadığını savunabilir. Bu durumda, işverenin bu bilgilendirmeyi belgeleyerek kanıtlaması gerekiyor. “Yemek kartlarına yüklenen tutarların yalnızca yemek yenmesi amacıyla kullanılması gerekmektedir” ifadesinin bulunduğu bir belge imzaları ya da iş sözleşmesine eklemeleri, işverenin bu durumu ispat etmelerini kolaylaştırabiliyor. Ancak, işçinin harcamalarının takip edilmesi, kişisel verilerin işlenmesi anlamına geliyor ve bu süreçte işverenin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde yazılı onay alması gerekiyor.
İŞVERENİN FESHİ DURUMUNDAKİ KOŞULLAR
Akbel, işverenin tazminatsız fesih hakkı için iş sözleşmesinde konuyla ilgili kesin bir hükmün yer alması gerektiğini vurguluyor. İş Kanunu çerçevesinde işçinin, kartı ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı kullanıp kullanmadığı araştırılmalı. Özellikle İş Kanunu’nun 25’inci maddesi, işverene haklı nedenle fesih hakkı tanıyor. “İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlarda bulunması hâlinde iş sözleşmesi tazminatsız feshedilebilir” diyen Akbel, her fesih işleminin somut olay bazında ayrı ayrı değerlendirilmesinin gerektiğine dikkat çekiyor.
YANLIŞ KULLANIMIN SONUÇLARI
Yemek kartlarının restoran dışında kullanılması durumunda ise SGK’nın genelgesi önemli bir kılavuz sağlıyor. Genelgede, yemek kartlarının yalnızca yemek içi kullanılması gerektiği belirtiliyor. Ayrıyeten, yemek bedeli adı altında yapılan ödemenin amacı dışındaki eşya ve hizmetler için işlem yapılması halinde, işverenin prim kaybı üzerinden gecikme zammı ve ceza yükümlülüğü doğabiliyor. Eğer kartın amacına aykırı kullanıldığı tespit edilirse, işveren geçerli nedenle iş akdini sonlandırabilir veya işçiye uyarı yapabilir.
YARGI SÜRECİ VE İŞÇİNİN HAKLARI
Eğer işçi bu durumu yargıya taşırsa, İş Kanunu hükümleri ve imzalanmış sözleşme detayları incelenmek zorunda. Yetkili mahkeme, somut olayın şartlarını, belgeleri ve taraflar arasındaki sözleşmenin kapsamını birlikte değerlendirerek karar verecek. İşçi, yemek kartı yerine nakit ücret talep edebilir, ancak işverenin bu talebi kabul etme zorunluluğu bulunmuyor.