YEMEK KARTLARININ KULLANIMI ÜZERİNE SORULAR
Yemek kartları, işyerleri tarafından çalışanlara dağıtılıyor ancak bu kartların nasıl ve nerede kullanılacağı konusunda işveren ve işçi arasında zaman zaman sıkıntılar çıkabiliyor.
MARKET ALIŞVERİŞLERİNDE KULLANIM
İşverenler tarafından çalışanlara verilen yemek kartlarının marketlerde kullanımına dair iddialar ortaya atıldı. Ancak marketler, yemek kartları ile yapılan alışverişlerde limit uygulaması başlatıldığı yönünde iddialar yayılmaya başladı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ise yemek kartları ile market alışverişine limit getirildiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirtti.
YEMEK KARTLARININ KULLANIM ŞARTLARI
Hürriyet gazetesine bilgi veren Avukat Zühal Akbel, yemek kartlarının kullanımıyla ilgili merak edilen noktaları madde madde açıkladı. İşverenin yemek kartının yalnızca restoranlarda geçerli olacağına dair yazılı bir talimat vermesi gerekiyor mu, yoksa sözlü bir açıklama da geçerli mi? Bu husus ispat açısından önemlidir çünkü işçi, kartın hangi alanlarda kullanıldığına dair yeterli bilgilendirilmediğini ileri sürebilir. Bu durumda, işverenin bilgilendirmenin yapıldığını kanıtlaması gerekebilir. İşverenlerin yemek kartlarını çalışanlarına verirken, “Yemek kartlarına yüklenen tutarların yalnızca yemek yenmesi amacıyla kullanılması gerekmektedir” gibi ifadeleri içeren bir belge imzalatmaları ya da bunu iş sözleşmesine eklemeleri, kısıtlamanın ispatını kolaylaştıracaktır. Ancak işçinin yaptığı harcamaların takip edileceği için, bu durum kişisel verilerin işlenmesini de gündeme getiriyor. Bu nedenle, işverenin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında çalışandan yazılı onay alması şart.
İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİ
İşverenin, iş sözleşmesini tazminatsız olarak feshedebilmesi için işçi ile işveren arasında imzalanan sözleşmede açık bir hükmün bulunması önemlidir. Ayrıca, İş Kanunu çerçevesinde, işçinin kartı ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı kullanıp kullanmadığı incelenmelidir. İş Kanunu’nun 25. maddesi işverene haklı nedenle fesih hakkı tanıyor. Özellikle bu maddede, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları durumunda iş sözleşmesinin tazminatsız feshedilebileceği vurgulanıyor. Ancak bu tür bir fesih işlemi yapılırken, somut olayın koşulları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
YANLIŞ KULLANIM DURUMUNDA NE OLUR?
SGK’nın 2022/22 sayılı Genelgesi’nde yer alan bilgilere göre, yemek kartları, çekler veya kuponlar üzerindeki bedellerin sigorta priminden istisna tutulabilmesi için yalnızca yemek yenmesi amacıyla kullanılması gerektiği açıkça belirtiliyor. Genelgede, yemek bedeli altında yapılan ödemelere ilişkin sahte durumların tespiti hâlinde, prim kaybının işverenden gecikme zammı ve cezasıyla birlikte tahsil edileceği vurgulanıyor. Bu doğrultuda, yemek kartının amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi durumunda, işverenin geçerli sebeplerle işçinin iş akdini sonlandırması veya uyarı vermesi söz konusu olabilir.
YARGI SÜRECİ
Eğer işçi durumu yargıya taşırsa, İş Kanunu’nun hükümleri ile işyeri ve işçi arasındaki sözleşmeler detaylı bir şekilde incelenecek. Yetkili mahkeme, olayın koşullarını, delilleri, İş Kanunu hükümlerini ve sözleşmenin kapsamını dikkate alarak bir karar verecek.
YEMEK KARTI YERİNE ÜCRET İSTEĞİ
İşçi, yemek kartı yerine ücret talep edebilir mi sorusuna Avukat Zühal Akbel, işverenin bu konuda karar vermekte özgür olduğunu ve işverenin bu talebi kabul etmek zorunda olmadığını belirtti.