Yıllarca sosyal medya kullanıcılarının dilinden düşmeyen altı saniyelik döngüsel video uygulaması Vine’ın ruhu, neredeyse on yıl sonra yeni bir uygulamayla yeniden hayat buluyor. Divine adını taşıyan uygulama, Vine’ın formatını ve ruhunu yeniden canlandırmayı hedefliyor. Yeni uygulama, dokuz aylık geliştirme ve beta test sürecinin ardından geçtiğimiz hafta resmi olarak kullanıma açıldı ve 2 milyondan fazla orijinal Vine içeriğini arşivinde barındırıyor.
VINE'IN MİRASI VE ÇÖKÜŞÜ
İnternet, Twitter’ın 2017 yılında altı saniyelik döngüsel video uygulaması Vine’ı kapatmasının ardından büyük bir hayal kırıklığı yaşamıştı. Uygulama, kalabalık pazarda sürdürülebilir bir iş modeli oluşturmakta zorlansa da kısa video formatının öncüsü olmuş ve sayısız kültürel referansa ilham kaynağı olmuştu. Logan Paul ve Shawn Mendes gibi isimlerin üne kavuşmasını sağlayan uygulama, bugünlerde beslemelerde yapay zeka destekli içeriklerin giderek arttığı bir dönemde insan yaratıcılığının sığınağı olarak görülüyordu.
Vine, 2012 yılında herkesin kısa videolar oluşturup paylaşmasına olanak tanıyan ilk uygulamalardan biri olarak kurulmuştu. Twitter, uygulamayı kuruluşundan aylar sonra 30 milyon dolara satın almıştı. Bir dönem internet kültürünün vazgeçilmez bir parçası olarak görülen uygulama, Instagram gibi rakiplerin kısa video içerikleri sunmaya başlamasıyla rekabette zorlanmıştı. Zor günler geçiren Twitter, uygulamayı kapatma planlarını 2016 yılında duyurmuş ve Vine bir yıl sonra tamamen kapanmıştı. Uygulama kapanmadan önce gönüllü internet arşivcileri birçok videoyu gelecek nesillere aktarmak üzere saklamış, Divine da bu arşivi kullanarak internetin favori içeriklerinin bir kısmını yeniden erişime açmıştı.
YAPAY ZEKAYA KARŞI İNSAN DOKUNUŞU
Divine, Vine’ın işini bitiren rakiplerinden farklı olarak kullanıcıların yapay zeka destekli içerik paylaşmasına izin vermeyecek. Uygulamanın kurucusu ve eski Twitter çalışanı olan Rabble, “Yaratıcı, insani ve tuhaf şeyler görmek istiyorum. Yapay zekanın ürettiği şeylerde bir tür sıradanlık var” dedi. Rabble, Twitter kurucusu Jack Dorsey’in desteğiyle Divine’ı kurdu.
Uygulama, şimdiden yaklaşık 100 bin kullanıcıya ulaşmış durumda. Bazı kullanıcılar 2010’ların internet mizah kültüründen ilham alan videolar üretirken, bazıları da sosyal medyanın hayatlarındaki rolü konusunda daha az karamsar oldukları bir döneme özlem duyanların platformuna geri dönüşünü kutluyor. Divine bu hafta ilk marka iş birliği olarak Taco Bell ile anlaşma imzaladığını da duyurdu.
ŞEFFAFLIK VE MERKEZİYETSİZ YAPI
Divine, kullanıcılara uygulamanın işleyişi konusunda daha fazla şeffaflık ve kontrol sunmayı hedefliyor. Uygulama, “Senin İçin” sayfasının arkasındaki algoritmanın detaylı bir açıklamasını sunuyor. Kullanıcılar ayrıca hayvanlar, stil veya uygulamadaki en popüler videolar gibi farklı algoritmalara odaklanan akışlar arasından seçim yapabiliyor. Uygulamanın geliştiricileri, yapay zeka destekli içerikleri önlemek için birden fazla tespit yöntemi kullandıklarını da belirtiyor. Bu adım, Pinterest ve LinkedIn’in kullanıcıların akışlarındaki yapay zeka içeriklerine yönelik tepkilerine yanıt verme çabalarını takip ediyor.
Divine, Mastodon ve Bluesky gibi X’e rakip platformlara benzer şekilde merkeziyetsiz bir dijital altyapı üzerine inşa edildi. Bu, kullanıcıların içeriklerini ve profillerini diğer merkeziyetsiz platformlara kolayca taşıyabileceği anlamına geliyor. Kullanıcılar ayrıca Divine’ın açık kaynak teknolojisini kullanarak platforma içerik göndermeden kendi çevrimiçi topluluklarını da oluşturabilecek.
DİJİTAL NOSTALJİ DALGASI
Divine, nostalji rüzgarından yararlanmaya çalışan tek platform değil. Yakın tarihli bir belgeselde MySpace’in sahipleri, siteyi yeniden canlandırmayı düşündüklerini açıklamıştı. Bu eğilim, birçok internet kullanıcısının ana akım sosyal medya uygulamaları üzerindeki kontrol eksikliğine duyduğu öfkeyi yansıtıyor. Rabble, özellikle X’in Elon Musk’a tartışmalı satışından sonra kullanıcıların algoritmaların akışlarını şekillendirmesi ve içerik denetimi konusundaki hayal kırıklıklarının arttığını söyledi.
Rabble, sağlıklı sosyal medyanın nasıl olabileceğine dair daha iyi bir fikrin oluştuğu ve insanların bunun korkunç bir ortam olmak zorunda olmadığını düşündüğü bir yer hayal ettiğini belirterek, “Kendi normlarımızı ve kurallarımızı belirleme konusunda insan iradesine sahip olmamamızın zehirli bir kültür yarattığını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.