Dört saatten fazla süren bir mücadele sonucunda Yeni Zelanda’nın güney kıyısında bulunan Ngawi plajında, 40’tan fazla pilot balinanın yaşamını yitirdiği bildirildi. Pilot balinalar, Cape Palliser köyü yakınlarında kıyıya vurmuş halde bulundu. Yerel saatle sabah 8 civarında yapılan açıklamada, en az 20 balinanın karaya vurduğu, dördünün ise hayatta olduğu belirtildi. Çevre organizasyonu Project Jonah, yerel halk ve Yeni Zelanda’nın Koruma Departmanı (DOC) ile iş birliği yaparak hayatta kalan balinaların sağlık kontrollerini yapmayı ve yüksek dalgalarda yeniden denize açılmalarını planladıklarını duyurdu.
OLAYIN DETAYLARI
Cuma günü yapılan güncellemede, Ngawi ile Mangatoetoe kıyısında toplam 43 balina bulunduğu ve “maalesef hiçbiri hayatta kalmadı” bilgisi verildi. Bazı balinaların çoktan ölmüş olduğu, hayatta kalanların ise gün içinde yaşamlarını yitirdiği aktarıldı. Project Jonah, olaya müdahale edenler için zorlayıcı bir durum olduğunu belirtti. Ayrıca, olaya ilk müdahale eden yerel halkın, hayatta kalan balinalara destek vererek onları serin tutup rahatlatmaya çalıştığı için minnettar olduklarını ifade etti.
ÇEVRESEL KOŞULLAR
Yeni Zelanda’nın kuzey adasının güney kıyısı, güçlü akıntılara maruz kalıyor. Bu koşullar, gevşek çakıl plajları ve keskin taşlarla birleştiğinde durumu daha da zorlaştırıyor. Balina avcısı Andrew Sim, 40 yılı aşkın süredir kıyıda yaşadığını ve daha önce balina strandingi gördüğünü, ancak pilot balinaların karaya vurduğunu ilk defa gördüğünü belirtti. Sim, “Buraya gelmeleri çok garip, bunun bir nedeni yok,” dedi.
TOPLUMSAL DAVRANIŞLAR
Pilot balinaların sosyal davranışları, bir balina kaybolduğunda diğerlerinin ona yardım etmek için gelmesine neden oluyor. DOC, kitlesel strandingin en muhtemel teorisinin bu tür hayvanların ekolokasyon yeteneklerinin sığ sularda yeterince etkili olmaması olduğunu belirtiyor. Yeni Zelanda’da yaz mevsimi, balinaların kıyıya yakın gıda kaynaklarını takip ettikleri dönemde gerçekleşiyor ve bu dönemde çoğu kitlesel strandingi görülüyor.
TARİHİ OLAYLAR
Yeni Zelanda’da kaydedilen en büyük pilot balina strandingi 1918 yılında Chatham Adaları’nda yaklaşık 1000 balina ile gerçekleşti. Son yıllarda Okyanusya’da dikkat çeken birkaç kitlesel strandingi olayı yaşandı. 2022 yılında, Yeni Zelanda’nın uzak adalarında köpek balığı dolu sularda yaklaşık 500 pilot balina hayatını kaybetti. Geçen yıl, Avustralya’nın Tazmanya kıyısında 150’den fazla balina karaya vurdu ve bunların hepsi ya yaşamını yitirdi ya da öldürüldü.