Yeni Zelanda, yılların en zor seçimlerinden birine hazırlanıyor. Mevcut iktidar koalisyonu güç mücadelesi verirken, anketler genç bir adayın belirleyici rol oynamasına işaret ediyor. Wellington siyasetine son 100 yılda damga vuran merkez sağ Ulusal Parti ve merkez sol İşçi Partisi’nin destek oranları, sırasıyla %30’un altına düşerken, seçmenler daha sağda, solda ve ilk kez parlamentoya girmesi beklenen merkez partiye yöneliyor.
SEÇİMDE YENİ AKTÖR
Seçim yarışını şekillendiren merkez parti Fırsat Partisi, iki çocuk annesi, 38 yaşındaki Qiulae Wong’un liderliğinde dikkat çekiyor. Sürdürülebilir iş danışmanı olarak kariyerine devam eden Wong, bir yıl önce parti liderliği için iş ilanına başvurarak siyasete adım attı. Partisi, hem iş dünyasına hem de iklim dostu politikaları benimseyerek, sosyal yardımları ortadan kaldıracak bir arazi vergisi ve evrensel temel gelir vaat ediyor. Mevcut anketlere göre, %5’lik barajı aşarak parlamentoda yer alma şansı oldukça yüksek.
KOALİSYON GÖRÜNÜMÜ
Eğer anket sonuçları doğru çıkarsa, Fırsat Partisi, iktidar ve muhalefet koalisyonlarının çoğunluk sağlaması için destek arayacağı güç dengesini elde edecek. Bu durum, Wong’un hangi hükümetle çalışmak istediğini seçme şansı verecek. Ancak, sağcı Ulusal Parti’nin lideri Başbakan Christopher Luxon, seçim sonrası Fırsat Partisi ile bir anlaşma yapmayı reddetti. Luxon, bu kararı geri almak veya iktidarı kaybetmek arasında zor bir tercih yapmak zorunda kalabilir.
PARTİLER ARASINDAKİ DENGELER
Luxon ve muhalefet lideri İşçi Partisi’nden Chris Hipkins, kamuoyuyla eski liderler Jacinda Ardern ve John Key kadar yakın bir bağ kuramadı. Bu durum, büyük parti liderleri arasındaki uzun yıllara dayanan rekabeti kırarak, daha küçük partilere daha fazla dikkat çekti ve yeni hükümetin yönü üzerinde önemli bir etki sağlama fırsatı verdi. Yeni Zelanda’nın karma üye oranlı (MMP) seçim sistemi altında koalisyonlar neredeyse sürekli bir durum. Ancak, küçük partilerin geleneksel olarak destekleyici bir rol oynaması, bu yılki seçimlerde değişiyor.
SAĞ PARTİLERİN POLİTİKALARI
Sağcı ve libertarian ACT Partisi, ülkenin tıp okullarındaki olumlu ayrımcılık uygulamalarını sona erdirmekle, milliyetçi Yeni Zelanda İlk Partisi ise göçmenlikte köklü değişiklikler vaat ediyor. Parti lideri Winston Peters, eşcinsel dönüşüm terapisi yasağının gözden geçirilmesi yönünde destek verdi. Bu gelişmeler, 2023 hükümetinin sağa doğru büyük bir kayma yaşadığına dair endişeleri artırıyor.
SOL KOALİSYON TEHDİTLERİ
Sağ partiler, sol koalisyonun hükümet kurması durumunda yeni vergi yükleriyle karşılaşılabileceği konusunda seçmenleri uyarıyor. İşçi Partisi, bir sermaye kazancı vergisi önerirken, Yeşil Parti büyük teknoloji şirketleri ve “süper zenginler” için vergi önerileri getiriyor.
SEÇİM SONUÇLARINA YÖNELİK BELİRSİZLİK
Son yıllarda Yeni Zelanda seçimleri genellikle tahmin edilebilirken, bu sefer uzmanlar bile seçmenlerin ne yapacağını kestirememekte. Luxon’un liderliğindeki Ulusal Parti, eğer kaybederse, son 50 yılın en kısa süreli hükümeti olacak.