Yüksek Mahkeme, yeni, dokuz aylık dönemine pazartesi günü başlarken, önemli bir figür dikkat çekici bir şekilde yok: Başkan Donald Trump. Beyaz Saray ile süren neredeyse sürekli çatışmanın ardından, dokuz yargıç mahkemenin mahagonyadan yapılmış kürsüsünde yerlerini alacak; ancak Trump dönemine özgü, güçler ayrılığını konu alan davalarla dolu bir gündem olmadan. Geçen dönemdeki gümrük tarifeleri, doğuştan vatandaşlık ve bir zamanlar bağımsız olan hükümet yetkililerinin görevden alınması gibi konular gündemi belirlemişti. Ama bu duraklama uzun sürmeyecek gibi görünüyor.
YENİ DÖNEMİN DAVALARI
Önümüzdeki haftalarda yargıçlar, Trump’ın E. Jean Carroll ile yaşadığı kargaşalı iftira davasına, federal araştırma hibelerinin topluca iptaline, Hükümet Verimliliği Departmanı’nın geçtiğimiz yıl federal ajansları kesen kayıtları sunup sunamayacağına ve trans bireylerin orduya katılımına ilişkin yasağa dair karar verecek. Bu davalar, AR-15 tüfeklerinin yasaklarına yönelik önemli bir İkinci Değişiklik davası ve iklim değişikliği ile ilgili son yirmi yılda yargıçların önüne gelen en önemli davalardan biriyle birlikte ele alınacak. Şu ana kadar Yüksek Mahkeme, önümüzdeki dönemde ele alabileceği 28 davayı onayladı; bu, muhtemel karar sayısının yarısına bile ulaşmıyor.
GÖÇMENLİK POLİTİKALARI
Mahkeme, Trump’ın zorunlu gözaltı politikası ve göçmenleri kendi ülkeleri dışındaki ülkelere deport etme çabası gibi göçmenlik konularında da incelemeler yapacak. Ancak bu davaların önemi, geçen yılki doğuştan vatandaşlık davasıyla kıyaslandığında aynı düzeyde dikkat çekmiyor. 2025’in başlarında Trump ve müttefikleri alt mahkemelere karşı bir söylem savaşı başlattıktan sonra, yıl ortasında Yüksek Mahkeme ile bir tür sükunet dönemine geçildi. Mahkeme, Trump’ın acil dosyalarında büyük oranda onun yanında yer aldı.
GÜVENLİK VE SİLAH HAKLARI
Yüksek Mahkeme, bu dönemde de İkinci Değişiklik kapsamındaki silah hakları konusunda önemli bir fırsat yakalayacak. Aralık ayında, Connecticut ve Illinois’de AR-15 tüfeklerinin yasaklarına karşı yapılacak davalarda argümanları dinleyecek. Silah hakları savunucuları, bu yarı otomatik tüfeklerin Amerika’da yaygın olarak sahiplenildiğini savunurken, silah kontrolü destekçileri bu silahların kitlesel saldırılarda sıkça kullanıldığını belirtiyor.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAVASI
Dönemin ilk gününde, şehirlerin ve eyaletlerin iklim değişikliği nedeniyle fosil yakıt şirketlerine milyarlarca dolarlık tazminat davası açıp açamayacağını ele alan uzun süredir devam eden bir uyuşmazlıkla karşılaşacak. Boulder, Colorado’dan gelen bir dava bu konudaki önemli bir örnek. Fosil yakıt şirketleri, iklim kirliliğinin federal bir konu olduğunu öne sürerken, Boulder, bu görüşün Anayasa veya federal yasalarla desteklenmediğini savunuyor.
GÖÇMENLİKTE YENİ DAVALAR
Trump yönetiminin, ülkeye yasadışı olarak giren kişileri zorunlu gözaltına alma politikasına dair bir dava da mahkeme gündeminde. Bu davanın sonucu, başkanın ABD’deki göçmenleri toplama çabaları üzerinde büyük etki yaratabilir. Ayrıca, bazı insan hakları kaygılarına rağmen belli kişilerin ana vatanları dışındaki ülkelere gönderilmesine dair bir başka önemli göçmenlik davası da mahkeme tarafından kabul edildi.
DİNİ OKULLAR VE KAMU FONLAMASI
Yüksek Mahkeme, dini okullara kamu fonlaması konusunda daha önce kaçındığı bir soruya yanıt verecek: LGBTQ aileleriyle çalışmayı reddeden dini okullar ne olacak? Colorado’da, 2020’de kabul edilen bir yasada, devlet fonu alan her okulun, ırk, dini inanç, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine bakılmaksızın herkese eşit fırsat sunması gerektiği belirtiliyor. İki Katolik cemaati, bu yasağı ihlal ettiği gerekçesiyle mahkemeye başvurdu.