ABD Yüksek Mahkemesi, düzenli olarak marihuana kullanan bir kişinin silah taşıma hakkını kısıtlayan federal yasanın kapsamını daraltarak, hükümetin bu kişileri silahsızlandırma yetkisini sınırlandırdı. Yargıç Neil Gorsuch’un kaleme aldığı ve oybirliğiyle alınan kararda, hükümetin söz konusu kişi hakkında açtığı davanın İkinci Anayasa Değişikliği ile bağdaşmadığına hükmedildi. Gorsuch, “Bu dava birçok açıdan dar kapsamlıdır. Uyuşturucu bağımlılarını veya o an sarhoş olan kişilerin silah bulundurmasını engellemeye yönelik çabaları ele almıyoruz. Kongrenin belirli bir uyuşturucu kullanıcısının silahı kötüye kullanma riski oluşturduğuna karar verdikten sonra çıkarabileceği diğer önleyici yasaları da değerlendirmiyoruz” ifadelerini kullandı.
SİLAH VE UYUŞTURUCU YASASININ KAPSAMI DARALDI
Dava, ABD ve Pakistan çifte vatandaşı olan Ali Danial Hemani’yi ilgilendiriyor. Hemani, 2023 yılında federal silah ve uyuşturucu yasasını ihlal ettiği gerekçesiyle tek bir suçlamayla mahkemeye sevk edilmişti. Adalet Bakanlığı, Hemani’yi uyuşturucu satmak, kokain kullanmak ve İran’a sempati duymak gibi birçok konuda suçlamış olsa da iddianame, FBI’ın ailenin evinde yaptığı aramada bir adet Glock 9 mm tabanca ve 60 gram esrar bulmasının ardından hazırlandı. Ancak temyiz başvurusu, Hemani’nin kişisel durumunun çok ötesinde faktörlerle, özellikle de muhafazakar Yüksek Mahkeme’nin son yıllarda silah yasalarını tarihsel bağlamda değerlendirme çabasıyla şekillendi.
ESRAR KULLANIMINA İLİŞKİN DEĞİŞEN GÖRÜŞLER
Dava, esrar kullanımına yönelik görüşlerin geniş çapta değiştiği bir dönemde Yüksek Mahkeme’ye ulaştı. ABD eyaletlerinin kabaca yarısı küçük miktarlarda esrarın eğlence amaçlı kullanımını yasallaştırmış durumda, daha da büyük bir kısmı ise tıbbi kullanıma izin veriyor. İkinci Anayasa Değişikliği’ne güçlü destek veren Trump yönetimi, bu davada federal yasayı savunarak silah ve uyuşturucunun tehlikeli bir kombinasyon olduğunu öne sürdü. Adalet Bakanlığı, yılda yaklaşık 300 kişinin bu yasayı ihlal ettiği gerekçesiyle suçlandığını ve mahkumiyet halinde 15 yıla kadar hapis cezası verilebildiğini belirtti.
YÜKSEK MAHKEME’DEN TARİHİ KARAR
Mart ayındaki sözlü duruşmalarda hem muhafazakar hem de liberal yargıçların yasanın kapsamına ilişkin çekinceleri olduğu ortaya çıktı. Yasa, hangi uyuşturucuları kapsadığını ve bir kişinin silah kullanırken uyuşturucunun etkisi altında olup olmadığını net bir şekilde tanımlamıyor. Trump’ın aday gösterdiği Yargıç Amy Coney Barrett, reçetesiz uyku ilacı alan bir kişinin bu yasa kapsamına girip girmeyeceğini sorarak yasanın geniş kapsamına dikkat çekti. Mahkeme kararında, “Bir kişinin yasa dışı esrar (veya herhangi bir kontrollü madde) kullanımının onu başkaları için tehlike oluşturabileceğini sorgulamıyoruz. Ancak hükümet bu davada böyle bir şeyi kanıtlama gereği duymuyor. Bunun yerine, düzenli olarak esrar kullanan herkesin, başka bir kanıt olmaksızın, kategorik olarak şiddete eğilimli ve tehlikeli olduğu sonucuna varmamızı istiyor” denildi. Gorsuch, bu yaklaşımın kabul edilebilir sınırların çok ötesinde olduğunu belirtti.