ABD Yüksek Mahkemesi bahar sonunda bir dizi kritik kararı açıklamaya hazırlanıyor; Trump, vatandaşlık ve seçim davaları öne çıkıyor. Mahkeme içindeki siyasi gerilim de sürüyor. John Fritze, sürece ve mahkemenin gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
TRUMP YÖNETİMİNİN POLİTİKALARI YÜKSEK MAHKEME’DE
Fritze, bu dönemin Yüksek Mahkeme muhabirleri için en yoğun zaman olduğunu belirtti. Mahkemenin bu yılki gündeminde Donald Trump yönetiminin politikalarının ağırlıklı olduğunu ifade eden Fritze, doğumda vatandaşlık davası, bağımsız yetkililerin görevden alınması ve göçmenlik konularının öne çıktığını söyledi. Ayrıca seçim davaları ve transgender sporculara yönelik bir davanın da görüleceğini aktardı.
TRUMP’IN YÜKSEK MAHKEMEYE TEPKİSİ
Trump’ın, mahkemenin tarifelerle ilgili kararına verdiği alışılmadık tepkiye dikkat çeken Fritze, başkanın bu kararda aleyhine oy kullanan yargıçları “aileleri için utanç kaynağı” olarak nitelendirdiğini hatırlattı. Başkanların mahkeme kararlarına sık sık sitem ettiğini ancak bu kadar sert ifadeler kullanmadığını belirten Fritze, yargıçların siyasi baskılara karşı duyarsız kalması gerektiğini ancak bu tür çıkışların mahkeme üzerinde ağırlık yarattığını söyledi. Trump’ın Oy Hakkı Yasası’nın büyük kısmını iptal ettiren karardan memnun olduğunu ancak yeniden dağıtım kararını siyasi bir kazanç olarak gördüğünü ifade etti.
MAHKEME KARARLARINDA SİYASET TARTIŞMASI
Fritze, yeniden dağıtım davasının zamanlamasının mahkemeyi siyasi bir mercek altına soktuğunu belirtti. Yargıç Ketanji Brown Jackson’ın, kararların zamanlaması ve ele alınış biçiminin siyasi algı yaratabileceği yönündeki endişelerini kamuoyuyla paylaştığını aktardı. Buna karşılık Yargıç Samuel Alito’nun bu eleştirilere tepki gösterdiğini, Başyargıç John Roberts’ın ise mahkemenin siyasi olmadığını savunduğunu söyledi. Tarifeler kararının mahkemenin tarafsızlığını gösterdiğini ancak genel olarak kararların Cumhuriyetçilere avantaj sağladığını ekledi.
SEÇİM DAVALARI VE ETKİLERİ
Mahkemenin önünde, postayla gönderilen oyların sayımı ve seçim kampanyası harcamalarıyla ilgili iki önemli dava bulunduğunu belirten Fritze, bu davaların genel seçimi etkilemesinin beklendiğini söyledi. On dört eyalette oy pusulalarının seçim gününe kadar postalanmasına izin verildiğini ancak sayımın daha sonra yapıldığını ifade eden Fritze, bunun görece az sayıda oy pusulasını ilgilendirdiğini ancak gelecekteki seçimler için emsal teşkil edeceğini kaydetti. Kampanya finansmanı davasında mahkemenin sözlü argümanlarda Cumhuriyetçi pozisyonu desteklediğinin sinyalini verdiğini de ekledi.
DOĞUMDA VATANDAŞLIK DAVASI
Doğumda vatandaşlık davasında yapılan sözlü argümanların Trump yönetiminin pozisyonuna karşı şüpheci olduğunu gösterdiğini aktaran Fritze, buna rağmen mahkemenin davayı kapsamlı bir şekilde ele aldığını belirtti. Fritze, Trump’ın bu davayı kaybetme ihtimalinin yüksek olduğunu, mahkemenin ya anayasal gerekçelerle kesin bir karar verebileceğini ya da yasal dayanaklarla daha sınırlı bir çözüm bulabileceğini söyledi. Yasal çözümün daha az kalıcı olacağını çünkü Kongre’nin yasayı değiştirebileceğini ifade etti.
BAŞKANLIK YETKİLERİ VE BAĞIMSIZ KURUMLAR
Fritze, mahkemenin başkanın bağımsız kurum liderlerini görevden alma yetkisine ilişkin iki davayı ele alacağını belirtti. Bir davada Trump’ın Federal Ticaret Komisyonu üyesini keyfi olarak görevden alabileceğine hükmedilebileceğini, ancak Federal Rezerv ile ilgili davada Trump’ın daha zorlanacağını söyledi. Fed’in tarihsel rolü ve ekonomi yönetimindeki konumu nedeniyle mahkemenin bu kurumu farklı değerlendirdiğini vurguladı.
TOPLUMSAL CİNSİYET VE SİLAH DAVALARI
Transgender spor yasakları davasında mahkemenin daha önce Tennessee’deki transgender bakım yasağını onayladığını hatırlatan Fritze, LGBT topluluğunun bu davada zorlu bir mücadele verdiğini söyledi. Silah davasında ise düzenli esrar kullanıcılarının silah taşımasını yasaklayan federal yasanın kapsamının sınırlandırılabileceğini belirtti. Trump yönetiminin bu yasayı savunmasının ilginç olduğunu, NRA’nın ise karşı tarafta yer aldığını ekledi.
YARGIÇLARIN EMEKLİLİK SİNYALLERİ
Fritze, Yargıç Samuel Alito ve Clarence Thomas’ın emeklilik planlarına ilişkin spekülasyonlara değindi. Her iki yargıcın da 70’li yaşlarının sonunda olduğunu ancak sağlıklarının iyi olduğunu ve aktif olduklarını belirtti. Thomas’ın tüm zamanların en uzun süre görev yapan yargıcı olma rekorunu kırmak için görevde kalmak isteyebileceğini söyleyen Fritze, emeklilik duyurularının kararlar açıklandıktan sonraki günlerde yapılabileceğini ifade etti. Mahkeme içindeki gerilimin son dönemde arttığını, yargıçların kamuoyu önünde farklı mesajlar verdiğini de sözlerine ekledi.