SINA YARIMADASI’NDAKİ KRİZ
Mısır’ın Sina Yarımadası’nda, beş yüz yıldan fazla bir süredir varlığını sürdüren Aziz Katerina Manastırı, hem Hristiyanlık hem de insanlık tarihi açısından önemli bir merkez olarak biliniyor. Ancak günümüzde bu kadim manastır, Başpiskopos Damianos’a karşı yapılan tartışmalı görevden alma girişimiyle büyük bir iç kriz yaşıyor. Bu gelişmeler sadece dini bir çatışma değil, aynı zamanda Yunanistan ile Mısır arasındaki stratejik ilişkileri etkileyebilecek bir uluslararası gerilim kaynağı haline geliyor.
YUNANİSTAN VE MISIR ARASINDAKİ GERİLİM
Kriz, Yunanistan Meclisi’nin manastırın ülkedeki mal varlıklarını ve tüzel kişiliğini koruma altına alacak yasal düzenlemeyi oylamaya hazırlık yapması ve Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty’nin Atina’ya resmi ziyarette bulunacağı kritik bir dönemle çakışıyor. Bu müzakerelerin temelini, Aziz Katerina Manastırı’nın hukuki statüsünün iki ülke arasında bir antlaşmayla resmileştirilmesi oluşturuyor.
DİSİPLİN İHLALİ İLE OYLAMA YAPILDI
Bu kritik dönemde, bazı rahipler manastır içindeki Başpiskopos Damianos’un görevden alınması için bir oylama gerçekleştirdi. Ancak bu oylamanın, manastırın iç işleyiş tüzüğüne aykırı olduğu iddia ediliyor. 25 kişilik Genel Kurul’da 2/3 çoğunluğun sağlanmadan yapılan oylama, bazı üyelerin sayılmamasıyla 22 kişiye indirilen liste üzerinden çoğunlukla kabul edildi.
DARBENİN KAYNAĞI
Oylamanın meşruiyeti, başta Kudüs Rum Ortodoks Patrikhanesi olmak üzere Ortodoks dünyasında ciddi tartışmalara yol açtı. Oylamada yer alan rahip Pamfilos’un, yıllar önce Sina cemaatinden ayrıldığı ve oylama hakkının bulunmadığı ifade ediliyor. Başpiskopos Damianos ise gelişmeleri “manastıra karşı organize bir darbe” olarak tanımladı. Gelişmeleri sadece kendi konumuna yönelik bir tehdit değil, aynı zamanda Aziz Katerina Manastırı’nın yüzyıllardır sahip olduğu dini özerkliğe bir saldırı olarak değerlendiriyor.
YUNANİSTAN’IN İLGİSİ NEDEN ARTMIŞTIR?
Damianos, zamanlamaya dikkat çekerek, “Mısır ve Yunanistan arasında iş birliği sürecinde içeriden bu ayrılık tohumlarının atılması manidardır” dedi. Yunan meclisinde görüşülen yasa teklifi, manastırın Atina’daki temsilciliğini yasal bir tüzel kişilik haline getirerek, gayrimenkul ve kültürel varlıkların resmi koruma altına alınmasını amaçlıyor. Ancak bazı çevreler, bu yaklaşımı “kilisenin mülkleştirilmesi” olarak eleştiriyor.
DİNİ VE KÜLTÜREL İSTİKRAR MESELESİ
Yaşanan karışıklık, sadece manastırın yönetimi ve dini kimliği değil, aynı zamanda Ortadoğu’daki Hristiyan azınlıkların statüsünü de tartışmaya açmış durumda. Aziz Katerina Manastırı, tarihi olarak Yunan Ortodoks Kilisesi’ne bağlı. Manastırda kullanılan dil Yunanca, ve rahiplerin çoğu Yunan kökenli. Ayrıca manastırın Yunanistan’da da mülkleri bulunuyor. Bu nedenle Atina, dini ve kültürel bir bağ olarak manastıra sahip çıkmayı bir devlet politikası olarak görüyor.
KRİZİN ULUSLARARASI YANSIMALARI
2002’den bu yana UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan manastır, hem Ortodoks inancı hem de Batı ile Doğu arasındaki diyalog çabalarının bir simgesi olarak değerlendiriliyor. Bu sebeple yaşanan kriz, hem dini hem de diplomatik düzeyde önemli yankılar buluyor. Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis ile Mısırlı mevkidaşı Badr Abdelatty’nin 6 Ağustos’taki görüşmesi, sadece iki ülkenin ilişkileri için değil, Aziz Katerina Manastırı’nın geleceği açısından da belirleyici olabilir. Bu görüşmede imzalanması muhtemel antlaşma, manastırın yasal temsiliyetini güçlendirecek ve iç çekişmelerin dış müdahaleye açık hale gelmesini önleyebilecek bir çerçeve oluşturabilir.