Mumbai’deki bir konser salonunda, binden fazla genç akşam saatlerinde toplanmaya başladı. QR kod okutulup bileklikler takılırken arkadaş grupları kuyrukta hatıra fotoğrafı çektirdi. Kapılar açıldığında yaklaşık 5 bin kişi içeri girdi, ayakkabılarını çıkarıp bağdaş kurarak yere oturdu. Işıklar söndü. Ön sırada genç bir anne omzunda bebeğini sallıyor, müziğin başlamasını bekliyordu. Gelen ses, elektronik ritimler ya da pop şarkıları değil, genellikle tapınaklarda duyulan asırlık Hindu ilahileriydi. Müzik yükseldikçe kalabalık ayağa kalktı, alkışlayıp şarkı söylemeye ve dans etmeye başladı. Ortam coşkuluydu ama ortada ne esrar kokusu vardı ne de içki. Organizatörler alkol ve uyuşturucuyu açıkça yasaklamıştı; katılımcılar da bundan rahatsız değildi. Bu, “Bhajan clubbing” adı verilen ve Avrupa ile Amerika’da popülerleşen “sober curious” etkinliklerinin Hindistan versiyonu olarak hızla yayılan yeni bir akım.
GENÇLERİN YENİ AKIMI: AYIK KULÜP DENEYİMİ
İki saat süren ilahi ve şarkıların ardından kalabalık mutlu gruplar halinde salonu terk etti. 25 yaşındaki Jill Veera ilk kez katıldığı bu konser için “Bir konserin sizi Tanrı’ya yaklaştırması müthişti” dedi. “Çoğu konserde sigara, elektronik sigara ve alkol doğal kabul edilir. Ama burada ayran içmek benim için alkol gibiydi” diye ekledi. İlahiler yeni değil; yüzyıllardır tapınaklarda ve dini törenlerde söyleniyor. Yeni olan, biletli etkinlikler halinde büyük mekanlarda, sis makineleri ve dev LED ekranlarla kulüp atmosferinde sunulmaları.
TEKNOLOJİ VE GELENEK BULUŞMASI
26 yaşındaki Dhwani Paradia “Tiyatral efektler bize hitap ediyor. Duman, ateş efektleri, müziğin ritmi bizim neslimizin anladığı şeyler” derken kız kardeşi 23 yaşındaki Fiyoni Paradia da sahne düzeninin elektronik müzik festivallerine benzediğini söyledi. Akımın merkezinde çocukluklarından beri ilahi söyleyen Backstage Siblings ikilisi var. Raghav Agarwal ve kız kardeşi Prachi Agarwal, alkol ve kulüp kültürünü ayırarak gençlere hitap ediyor. Raghav “Alkol sarhoşluktur, eğlenmek ise başka bir şey” derken Prachi de “Dedeleriyle, arkadaşlarıyla, ebeveynleriyle ya da sevgilileriyle gelebilirler” ifadelerini kullandı.
BÜYÜYEN DESTEK VE ELEŞTİRİLER
Bu akım, Hindistan’ın en eski müzik şirketlerinden Saregama’nın desteğini aldı. Konser ışıkları altında ilahi söyleyen, ağlayan, yabancılara sarılan ve çıplak ayak dans eden kalabalıkların videoları milyonlarca izlendi. Destekçiler etkinliklerin katı ritüellerden ve tapınaklardaki katı kurallardan arınmış bir ibadet biçimi sunduğunu söylerken eleştirmenler bunun maneviyatı gösteriye ve metaya dönüştürdüğünü savunuyor. Hindistan’ın dini ve manevi ekonomisinin 2025’te 58 milyar dolar civarında olduğu tahmin ediliyor. Akım, Başbakan Narendra Modi liderliğindeki Hindu milliyetçisi BJP’nin desteğini aldı; Modi, gençlerin ilahileri benimsemesini takdirle karşıladığını belirtti.
GENÇLERE STRES VE KAYGIYA KARŞI MANEVİ SIĞINAK
Etkinlikleri şirketi Sanatana Journey aracılığıyla düzenleyen Nikunj Gupta, katılımcıların çoğunlukla üniversite öğrencileri ve genç profesyoneller olduğunu söylüyor. Hindistan’da ortalama yaş 29 ve genç nüfus iş rekabeti, sınav usulsüzlükleri gibi sorunlarla boğuşuyor. Gupta “İnsanlar çok kaygılı ve stresli, buraya geldiklerinde rahatlıyorlar” diyor. Katılımcılar birkaç saatliğine baskılardan uzaklaşıp mutluluk ve aidiyet hissi yaşıyor. Benzer etkinlikler Mumbai, Delhi ve Bengaluru’nun yanı sıra Avustralya, ABD ve İngiltere’de de düzenlenmeye başladı. Fiyoni Paradia “Maneviyat herkese farklı yoldan gelir, bunu deneyip size uygun olup olmadığını görebilirsiniz” derken kuzeni Heta Solanki “Bir kere gidin, bağımlısı olacaksınız, çok eğlenceli” diye ekledi.