İSTANBUL GÖRÜŞMELERİNDE YENİ BİR DÖNÜM NOKTASI
Rusya-Ukrayna savaşında barış umutlarını renklendiren İstanbul görüşmeleri önemli bir aşamaya geldi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 15 Mayıs’ta İstanbul’da gerçekleştirilecek barış müzakerelerinde yalnızca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geleceğini, Rus delegasyonundan hiç kimseyle masaya oturmayacağını kesin bir dille belirtti. Rusya’dan henüz Putin’in katılımına dair herhangi bir bilgi gelmezken, ABD Başkanı Donald Trump’ın “İstanbul’a gelebilirim” açıklaması, görüşmelerin uluslararası boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Zelenski’nin Duruşu: Sadece Putin ile Müzakere
Zelenski, İstanbul’daki kritik müzakereler öncesi tutumunu sertleştirdi. Ukrayna lideri, “İstanbul’da sadece Putin ile görüşürüm. Rus heyetinden biriyle görüşmem” diyerek, anlaşmaların liderler düzeyinde olmasını istediğini ifade etti. Zelenski’nin bu beyanı, 2022 Mart’ında gerçekleştirilen İstanbul görüşmelerinde Putin’in heyetin başında bulunup, kendisinin katılmamış olmasına atıfta bulunarak, benzer bir durumu kabul etmeyeceğinin sinyalini veriyor.
Putin’in Katılımı Belirsizliğini Koruyor
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 10 Mayıs’ta Moskova’da yaptığı açıklamada, 15 Mayıs’ta İstanbul’da ön koşulsuz, doğrudan görüşmeler yapılmasını önermişti. Fakat, Putin’in şahsen katılıp katılmayacağı hala belirsizliğini sürdürüyor. 2022 yılındaki İstanbul görüşmelerinde Putin, bir heyet göndermişti fakat kendisi orada yer almamıştı. Kremlin’den gelen son bilgiler, Putin’in önerisinin “barışçıl çözüm için ciddi bir niyet” taşıdığını belirtse de katılım durumu hakkında bir güncelleme yapılmadı.
Trump’ın İstanbul Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu turu öncesinde Oval Ofis’te düzenlediği basın toplantısında, İstanbul görüşmelerine katılma olasılığını değerlendirdi. “O anda nerede olacağımı bilmiyorum. Orta Doğu’da bir yerde olacağım ama faydalı olacağını düşünürsem oraya (İstanbul’a) uçabilirim” diyen Trump, görüşmelere destek olduğunu yineledi. Daha önce Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “Rusya ve Ukrayna için büyük bir gün! Bu kan banyosunu bitirmek için her iki tarafla çalışacağım” diyerek, Zelenski’ye görüşmeleri “hemen kabul etme” çağrısı yapmıştı.
Ateşkes Talepleri ve Avrupa’nın Tepkisi
Zelenski, müzakerelerden önce 12 Mayıs itibarıyla tam ve kalıcı bir ateşkes beklediklerini yineledi. Avrupa liderleri (İngiltere, Fransa, Almanya, Polonya) ise 10 Mayıs’ta Kiev’de Zelenski ile bir araya gelerek, Rusya’ya 30 günlük koşulsuz ateşkes yapılması çağrısı yaptı. Bu önerinin ABD tarafından desteklendiği belirtildi. Ancak Putin, bu çağrıyı “ültimatom” olarak değerlendirmiş ve doğrudan görüşme önerisiyle karşılık vermişti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Putin’in teklifini “ilk adım” olarak nitelendirirken, bunun “yetersiz” olduğunu vurgulayarak ateşkesin öncelikli hedef olması gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin Rolü ve Barış Görüşmeleri
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında barış müzakereleri için kritik bir arabulucu vazifesi üstleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Putin ile yaptığı telefon görüşmesinde İstanbul’daki müzakerelerin devamı için Türkiye’nin ev sahipliğine hazır olduğunu belirtmişti. Erdoğan, kapsamlı bir ateşkesin barış görüşmeleri için gerekli ortamı oluşturacağını vurguladı. Putin de, Türkiye’nin 2022’deki toplantılardaki önemli işlevine dikkat çekerek, Erdoğan’dan süreçte destek talep etti.